Euskadin urtean sortzen den aberastasunaren 5 eurotik 1 zergak ordaintzeko erabiltzen da
Euskadin urtero sortzen den aberastasunaren (soldatak, pentsioak, aurrezki-errentak, inbertsioak), hau da, barne-produktu gordinaren (BPG) 5 eurotik 1 zergak ordaintzera bideratzen da, EITB Datak egiaztatu duenez.
Hori horrela, EAEko erakundeek kudeatzen dituzten zergen presioa BPGren % 21-22 ingurukoa da, eta diru-bilketa batez ere ziklo ekonomikoaren araberakoa da. Hau da, jarduera ekonomikoa zenbat eta txikiagoa izan, orduan eta txikiagoa izango da diru-bilketa, eta alderantziz.
Dena den, datuek ikuspegi partziala erakusten dute, ez baitute presio fiskal osoa ematen. Horretarako, Gizarte Segurantzako kotizazioak hartu beharko lituzke kontuan.
Bestalde, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ogasunen diru-bilketa, 2022an, 17.000 milioi eurotik gorakoa izan zen (7.825 euro herritar bakoitzeko), jarduera ekonomikoaren eta enpleguaren susperraldiari esker. Inflazioak kontsumoari lotutako zergen bilketa handitzen ere laguntzen du, hala nola BEZa.
EITB DATAk bildutako 2021eko datuen arabera, presio fiskal handiena Danimarkan dago: zergak bere BPGaren % 46,9 dira. Gertu daude Frantzia (% 45,1), Italia (% 43,3) eta Suedia (% 42,6).
Estatu horiek guztiak Europar Batasuneko batez bestekoaren (% 41) gainetik daude. Espainiako Estatua, ordea, batez besteko horren azpitik dago. Espainian presio fiskala % 38,4koa da. Australiako (% 28,5) eta Ameriketako Estatu Batuetako (% 26,6) kasuak nabarmentzen dira presio fiskal txikiagatik.
2020ari erreparatzen badiogu, erkidegoen arteko datuak aldera ditzakegu. Bai Euskal Autonomia Erkidegoa (% 36,4), bai Nafarroako Foru Erkidegoa (% 36,2), Espainiako batez bestekoaren azpitik daude (% 36,8 2020an).
Euskal Autonomia Erkidegoko herritarrek ordaintzen dituzten zergak zerbitzu publikoetan inbertitzen dira. Horrela, zergek herritar guztientzat eskuragarri dauden zerbitzu publikoen kostua ordaintzen dute, desberdintasun sozialak murriztuz.
Garrantzitsuenen artean, osasuna eta herritarren segurtasuna nabarmentzen dira, unibertsalak baitira, eta hezkuntza eta gizarte-ongizatea, kasuan kasuko pertsonentzat, baina horien kostua zergadun guztien artean ordaintzen da. Lau ardatz horiek gastu publikoaren % 67 dira.
Sozietate baten zerga-sistema zergek, tasek eta ordaintzen diren kotizazioek osatzen dute, bakoitza arrazoi ezberdin batengatik. EITB DATAk sistema hau ezagutu nahi izan du, euskal eta espainiar administrazioen artean banatzen dena.
Besteak beste, lanaren errenta, herritar bakoitzaren aberastasuna eta administrazio-izapideak zergapeturik daude. Zergak zuzenekoak edo zeharkakoak izan daitezke.
Zure interesekoa izan daiteke
Gipuzkoako Aldundia tasa turistikoa uda honetan indarrean jartzekotan dago
Foru Gobernuaren Kontseiluak aurreikusten du martxoaren 17an onartu dezakeela zerga arautuko duen lege-proiektua. Ondoren, Batzar Nagusietara eramango dute eztabaidatzeko eta, onartzen bada, udalerriak aplikatzen hasi ahal izango dira.
Absentismoa murrizteko negoziazio kolektiboan pizgarriak adostearen alde egin du Cebekek
Bizkaiko patronalak negoziazio kolektiboari "inposiziorik gabe" eta elkarrizketaren aldeko apustuarekin ekiteko deia egin du, eta hitzarmenetan absentismoaren eragina murriztea ahalbidetuko duten akordioak eta pizgarriak (ez dute zertan ekonomikoak izan) sartzea defendatu du.
2026rako pentsioen igoera onartu du Ministroen Kontseiluak, dekretu batean
Kotizaziopeko pentsioak % 2,7 igoko dira, gutxienekoak % 7 baino gehiago, eta familia-kargak dituzten alargunentzako pentsioak, kotizazio gabekoak eta Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera % 11,4 igoko dira. Igoera horiek lege-dekretu batean jaso dira, banandurik, eta azkenean "gizarte-ezkutua" deitutakotik bereizi da, eta Kongresuan onartuta, pentsiodunen erosahalmena bermatu nahi da.
Erregai sintetikoak ekoizteko Petronorren instalazioa 2027an egongo da martxan, 170 milioiko inbertsioarekin
Instalazioan erregai sintetikoak sortuko dira, hala nola diesela, SAFa eta nafta, gasolinaren osagai nagusia. Urtean 2.000 tona ekoizteko moduko planta izango da. Erregai horiek kamioiak, itsasontziak eta hegazkinak hornitzeko erabili ahal izango dira.
Iñaki Lopez Gandasegui hil da, Aernovaren sortzailea
Bermeotarra jaiotzez, ingeniari industriala zen, eta aeroegituren enpresa ezaguna sortu zuen. 2025era arte enpresa horren presidentea izan zen.
Langabeziak gora egin du urtarrilean Hego Euskal Herrian: 108.140 langabe EAEn eta 29.614 Foru Erkidegoan
706 lagun gehiago daude langabezian Euskadin, eta 131 gehiago Nafarroan, abenduarekin alderatuta, nahiz eta bi erkidegoek urtearteko beherakadari eutsi dioten.
Hernani, Tolosa eta Lezo etxebizitza-eremu tentsionatu izendatu dituzte
Izendapen horiekin, Euskadin dagoeneko 14 udalerri daude tentsionatuen zerrendan, eta litekeena da laster Arrasate, Zestoa, Pasaia eta Basauri ere gehitzea.
Bi greba egun deitu dituzte Amurrioko Tubos Reunidosen
Amurrioko eta Trapagarango lantegietako beharginen batzordeak Bizkaiko egoitzan bildu dira, otsailaren 9an zuzendaritzarekin egingo den lehen bileraren aurretik jarrera bateratua finkatzeko. Negoziazio mahaiko ordezkaritza adostu dute, baina, lanuzteei dagokienez, Amurrioko plantan bakarrik egingo dira. Trapagarango langileek ez dituzte babestu grebak.
Urrearen eta zilarraren prezioak behera, pasa den astean markak hautsi ostean
Pasa den urtarrilaren 29an ezarri zuen urreak bere azken marka (5595,47 dolar), eta zilarrak ere bai (121,65 dolar).
Tubos Reunidoseko Amurrioko eta Trapagarango batzordeek bilera egingo dute gaur, EEEaren inguruan zer jarrera hartu erabakitzeko
Enplegu-erregulazio espedienteak bi lantokiri eragiten dien arren, enpresak espediente bakar gisa negoziatu nahi du. Horregatik, jarrera komun bat ezarri nahi dute bi batzordeek.