Ferrovialek EAEn utzi duen aztarnaren erradiografia, egoitza Herbehereetara eramango duela iragarri ondoren

Egoitza soziala Espainiatik Herbehereetara eramateko asmoa iragarri du aste honetan Ferrovialek. Multinazionalak Euskadiko ikur ezagunenetako batzuk eraiki ditu, hala nola Guggenheim Museoa edo Arabako Errioxako Marques de Riscal hotel-museoa, biak ere Frank Ghery arkitektoaren proiektuak.

Gainera, konpainiak Metro Bilbaoko geltoki eta trenbideen eraikuntzan parte hartu du, baita Bilboko Portua Santurtzin zabaltzeko egitasmoan ere. Bertan, kilometro bat eta 200.000 metro karratuko kai-muturra eraiki zuen.

Beste azpiegitura garrantzitsu bat, Ferrovialek egina, Bilbo eta Irun lotzen dituen A-8 autobidea da. Zorrotzaurre uhartea Bilboko gainerako tokiekin lotzen duen San Inazio zubia edo Bizkaiko kostaldetik gertu dagoen plataforma eoliko flotatzaile bat ere orain arte utzitako ondarearen zati dira. Hori bai, kasu horietako batzuetan aldi baterako enpresa-elkarte baten barruan hartu du parte eraikuntzan.

Izan ere, Eusko Jaurlaritzaren datuen arabera, 2018tik EAEko Exekutiboaren sailetako 12 proiekturen arduraduna izan da Ferrovial, 5,7 milioi euroko balioarekin.

Era berean, Zerbitzuen beste negozio-ildo bat du, eta Euskadiko hainbat udalerritako errepide-garbiketaz arduratzen da: Gasteiz, Getxo, Gernika edo Arrasate, besteak beste.

Rafael del Pino Calvo-Sotelo duela 20 urte baino gehiagotik da Ferrovialeko presidente. Familia jatorriko enpresa da, bere aitak sortu zuen 1952an. Del Pino Espainiako enpresa-panoramako aurpegi nabarmenetako bat da, baita 3.800 milioi eurotik gorako dirutza duen Estatuko hirugarren fortuna handiena ere.

Polemika handia

Enpresa honen erabakiak hautsak harrotu ditu azken orduetan. Horrela, Unidas Podemosek datozen egunetan lege-proposamen bat erregistratuko du Diputatuen Kongresuan, ekoizpena edo egoitza fiskala Espainiatik kanpo eramaten duten enpresei herrialdea uzteko erabakiaren aurreko 10 urteetan lortutako laguntza eta diru-laguntza publikoak itzultzera behartzeko, berandutze-interesak ere ordainduta. Ferrovialentzat 'ex profeso' egindako neurria da.

Unidas Podemosek azpimarratu du herritarrek diru publikoarekin "salbatu" zutela Ferrovial pandemian, aldi baterako lan-erregulazioen mekanismoaren bidez.

Koldo Mediavilla EAJren EBBko arduradun instituzionalak onartu du kezkatuta daudela euskal enpresek antzeko erabakiak har ditzaketelako, egoitza soziala Herbehereetara eramango baitu, fiskalitate hobea izateko. Izan ere, Euskadin ere iraganean deslokalizazioak izan direla gogorarazi du. Radio Euskadin egindako elkarrizketan, Mediavillak esan du Ferrovial bezalako kasuak "mundu globalizatu honetan, kapitalismo basatian" gertatzen direla.

Nolanahi ere, Ignacio Madridejos Ferrovialeko kontseilari delegatuak konpainiak Espainian jarraituko duela "inork zalantzan jar ez dezan" eskatu du, "beti egin duen bezala" Estatuan zerga arloan laguntzen jarraituko duela ziurtatuz.

Bestalde, Yolanda Diaz bigarren presidenteorde eta Lan eta Gizarte Ekonomiako ministroak "erabateko desadostasuna" agertu du Ferrovialen erabakiarekin, eta "Espainian dituen bost mila lanpostu baino gehiago mantentzeko" eskatu dio enpresari, eta Espainiako Gobernuak legedia eskuan duela jardun behar duela erantsi du.

Ildo beretik, Maria Jesus Montero Ogasun eta Funtzio Publikoko ministroak publikoki eskatu dio Ferroviali bere erabakia "atzera botatzeko" eta, "batez ere", ideiaz aldatu ezean, Espainian duen "inbertsio bolumenari eta lanpostuei eusteko".