Lan-eskaintza publikoetan euskara blindatzeko EAJ eta EH Bilduren proposamena izapidetzea ahalbidetu dute

EAJk eta EH Bilduk batak besteari ahalbidetu diote ostegun honetan biek ala biek LEPetan euskara blindatzeko egindako lege proposamenak tramitaziora pasa daitezen. 

Horrenbestez, Eusko Legebiltzarrak bi lege proposamen izapidetuko ditu euskara LEPetan blindatzeko, bata EAJrena, PSE-EE gobernukideak ez baina EH Bilduk babestu duena, eta bestea koalizio soberanistarena, jeltzaleen abstentzioari esker aurrera atera dena.

Lehenik eta behin, EAJk Enplegu Publikoaren Legea erreformatzeko egin duen lege-proposamena tramitatzen jarraitzea, eta administrazio publikoek beren lan-eskaintza publikoetan euskararen eskakizun-maila erabakitzea, auzitegietan helegiteak ez jartzeko.

Lege-proposamenak ez du gobernukidearen sinadurarik lortu, eta, espero zen bezala, sozialistek aurkako botoa eman dute.

Hala, EAJk lege proposamen horrek aurrera egitea lortu du, koalizio abertzalearen babesari esker. PPk eta Voxek proposamenaren aurka bozkatu dute, eta Sumarren legebiltzarkide bakarra abstenitu egin da..

Lege-erreforma horren bidez, euskara lan-eskaintza publikoetan blindatu nahi da, azken hilabeteetan hautaketa-prozesu horietan euskara erabiltzeko eskakizuna zalantzan jarri duten epaiei erantzuteko.

Bozketa horren ostean, EH Bilduren ekimena eztabaidatu da, Enplegu Publikoaren Legea aldatzea helburu duena, euskal erakundeetan euskararen hizkuntza-eskakizunen eskakizunari "segurtasun juridikoa" emateko.

Proposamen honek koalizio subiranistaren beraren baiezko babesa baino ez du izan, baina EAJren abstentzioak ahalbidetu du onartua izatea. Bozketan abstenitu badira, hori eztabaida irekitzeko helburuz egin dutela esan du Markel Olano legebiltzarkide jeltzaleak. Gainerako taldeek aurka bozkatu dute.

Ekimen horretan, EH Bilduk proposatu du Enplegu Publikoaren Legeak "irizpide orokor" gisa jasotzea hautaketa-prozesuetan "euskara eta gaztelania, ahoz zein idatziz, behar bezala ezagutzen direla egiaztatzeko eskakizuna, lanpostu bakoitzaren berezko zereginen arabera".

"Arau orokor hau zenbait plazatan ez aplikatzea edo atzeratzea onartuko litzateke, dagokion eremu geografikoaren egoera soziolinguistikoa edo hizkuntza-plangintzarako tresnetan zehaztutako irizpideak kontuan hartuta", proposamenaren arabera.

Hala, "salbuespen indize" bat sortzea aurreikusten du, hau da, sarbidean euskara jakitea eskatzen ez zaien plazen gehieneko ehuneko bat, nahiz eta merezimendu gisa baloratuko litzatekeen.

Bi ekimenek ponentzia berean jarraituko dute ibilbide parlamentarioa, Ganberako iturriek agentziei baieztatu dietenez.

Bi proposamenetako lehenaren eztabaidan, Markel Olanok (EAJ) esan du bere alderdiaren proposamenak eusakaren aurkako epaiek sortutako "ziurgabetasunarekin" amaitu nahi duela. 

Horregatik, erakunde bakoitzak bere plangintza finkatu behar duela azpimarratu du, eta argi utzi du ez dituztela nahitaez bete beharreko indizeak baztertzen, baizik eta administrazio bakoitzak erabaki behar dituela, proportzionaltasun irizpideekin.

Pello Otxandiano EH Bilduko bozeramailearen ustez, logikoena litzateke EAJrekin batera ekimen bat eta bakarra aurkeztea, bi lege proposamen aurkeztu beharrean, EH Bilduk erregistratu duenari erreferentzia eginez.

PSE-EEren jarrera kritikatu du, alderdi horrek Katalunian, Balear Uharteetan eta Valentzian duenarekin alderatuta oso bestelakoa delako, eta erkidego horietan PPk eta Voxek dutenaren berdina, eta argi utzi du tramitazioan zehar sozialistekin eta Sumarrekin ere akordioak lortzea espero duela.

"Ez da abertzaleen eta ez abertzaleen arteko eztabaida, demokraten eta pertsona guztientzako eskubideekin arazo bat dutenen artekoa baizik", adierazi du.

Gainerako alderdien erreakzioak

Pau Blasi sozialistak ziurtatu du ekimenak nahitaez bete beharreko indizeak ezabatzen dituela, ez dakarrela segurtasun juridikorik, eta "ezegonkortasun eta zalantza gehiago" sortzen dituela. Deitoratu duenez, "bide honetatik gaizki goaz. Beste formula eta mekanismo batzuk zeuden, baina EAJk nahiago izan du azkar atera, gaizki aterata ere, EH Bilduk aurrea har ez ziezaion".

Erreforma aurrera ateratzeak baliabide gehiago jarri behar izatea ekar dezakeela azpimarratu du, eta "adostasunak hautsi eta administrazioa ahultasun egoeran jarri" dela. Hori dela eta, EAJri "zentzuduna" izateko eta "gero itxi ezin diren meloiak ez irekitzeko" eskatu dio.

Bestalde, Santiago Lopez PPko ordezkariak esan du etorkizuneko lege aldaketa "inposatutako hizkuntza politika baten burutzea" dela eta "errealitatetik erabat urrun" dagoela.

"Hezkuntza, osasuna, industria eta enplegua suntsitu zituzten, eta orain administrazioa ere suntsitu nahi dute. Gaztelania administraziotik ateratzea bilatzen dute", salatu du.

Jon Hernandezek (Sumar) ere uste du EAJren proposamenak derrigorrez bete beharreko indizeak indargabetzen dituela, "administrazio bakoitzaren arautu gabeko borondateengatik" ordezkatzeko.

Azkenik, Amaia Martinezen (Vox) iritziz, "nekez" bihurtuko da hizkuntza politika "gai baketsua, proposamena bera ere gobernukideen artean zatituta sortzen denean".