Pertseidak, abuztuko argi-tantak ikusteko gida
Done Laurendiren malkoak edo Pertseidak izenekin ezagutzen dugu normalean urtez urte astronomiak eskaintzen digun fenomeno ikusgarria. Orduko 100 meteoritoko maiztasunarekin zeharkatuko dute zerua izar iheskorrek. Halere, aurreikusi dutenez, abuztuaren 11ko eta 13ko gauetan ikusi ahal izango da argien. Ikuskizunaz gozatu ahal izateko gida eskaintzen dizugu eitb.eus atarian.
Zergatik Pertseidak?
Izar iheskorrak ikustean Perseus izar-multzotik datozela ematen du, eta horregatik Pertseidak izenez ezagutzen dira. Sasoi honetan, Lurrak, urtero bezala, Swift Tuttle kometaren orbita zeharkatzen du. Kometa hori 133 urtean behin pasatzen da Eguzkitik hurbil, eta bertatik gertu 1992an igaro zen.
Topaketa horretan, kometak hauts partikulak uzten ditu bere atzetik; horiek dira atmosferan sartu eta gero, abiadura handian, izar iheskor bihurtzen direnak.
Izar-jasa uztailaren 17an hasten da berez, baina abuztuaren 24ra bitartean izaten da ikusgai, eta ipar hemisferioan gehien ikusten dena da.
Zergatik 'Done Laurendiren malkoak'?
Erdi Aroan eta Errenazimentuan Pertseiden fenomenoa ikusten zen egunean egiten zuten santuaren omenaldia.
Done Laurendi eguna abuztuaren 10ean ospatzen da, eta santua erre zutenean hark bota omen zituen negar-malkoekin lotzen dute izar-jasa.
'Pertseidak' ikusteko lekurik egokienak
Ortzira begiratzeko lekurik onenak hirigune edo herriguneetatik urrun eta eraikin eta zuhaitzik gabekoak dira.
Astronomoek eta zaleek, edonola ere, fenomenoa elkarrekin ikusteko ekimen bereziak antolatzen dituzte urtero.
Bizkaiko Astronomia Elkartea, Arabako Astronomia Elkartea edo Eureka! Zientzia Museoa dira urtero-urtero irteerak antolatzen dituzten elkarteetako batzuk.
Zer eraman behar da izar-jasa ikusteko?
Done Laurendiren malkoak ondo ikusteko ez da gailu berezirik behar; hau da, gora begiratu besterik ez da egin behar.
Izarrak eta izar-jasa ikusteko, baina, primeran etorriko zaigu izarren mapa bat eskura izatea, besteak beste, Perseus izar-multzoa errazago topatzeko.
Pertseidei argazkiak ateratzeko
Izar iheskorren argazkiak egin nahi izanez gero, hiru gauza behar ditugu: zerua oskarbi egotea, tripode bat eta argazkia ateratzeko kablea (kamera ez mugitzeko).
Halaber, kontuan hartuta ordu asko emango ditugula zerura begira, kamerarekin probak egiten, ezinbestekoa da bateriak nahikoa kargatuta egotea.
Done Laurendiren malkoei argazkiak egitera animatu, eta eitb.eus-era bidali, gustura jarriko baititugu gurean zuek zeuek Pertseidei ateratako irudiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Imarkoainen piztutako sutea egonkortuta dute eta AP-15 autobidea zabalik da berriro
Sua 17:00ak baino apur bat lehenago piztu da, Iruñetik 10 kilometro eskasera dagoen zereal soro batean. Prebentzio neurri gisa, AP-15a itxita egon da tarteka, baita N-121 errepidea ere, eta gertu dagoen trenbide katenariaren argindar hornidura etenda egon da. Haizea itzaltze lanak zailtzen ari da.
Ekainean 207 pertsona hil ziren Hego Euskal Herrian beroak eragindako gorabeherengatik, eta beste 27 uztaileko lehen lau egunetan
Carlos III.a Osasun Institutuaren Eguneroko Hilkortasunaren Monitorizazio Sistemaren (MoMo) datuen arabera, Estatu osoan 153 pertsona hil ahal izan dira azken lau egunetan beroaren ondorioz, eta ekainean ia 1.000 izan ziren tenperatura altuei egotz dakizkiekeen heriotzak.
Nafarroako Larrialdi zerbitzuetako langileak "oso pozik", herritarrek hala nahi izanda, txupinazoa botako dutelako
Urte osoan zehar, eta Sanferminetan bereziki, lana erruz egin arren, euren ahaleginak ez du beti merezitako aitortza jasotzen. Aurtengo txupinazoa botatzeko ardura eman diete herritarrek, eta festetako lanari gogoz ekiteko pizgarri izango da hori osasun langileentzat. Clint Fernandez Larrialdietako zuzendariordeak eta Araceli Sergio erizainak igoko dira Udaletxeko balkoira, Larrialdietako langile guztien izenean.
Busti Zaitez ekimenak ehunka pertsona bildu ditu esklerosi anizkoitza ikusarazteko eta horren ikerketa bultzatzeko
Esklerosi Anizkoitzaren Fundazioak antolatzen du urtero ekimena, eta aurten bost hondartzatan eta dozena bat udal igerilekutan egin dute. Helburua da herritarrak sentsibilizatzea gaixotasun neurologiko kroniko honen inguruan eta gaixoentzat dirua biltzea.
PETAk eta AnimaNaturalisek tauromakiaren "bekatua" salatu dute Iruñean
Urtero bezala, elkarte animalistek zezenketen aurkako ohiko 'performancea' egin dute Iruñeko Udaletxe plazan. Ekintzari izaera katolikoa eman diote. Hala, Jesukristo odoleztatu bat paratu dute plazaren erdian, eta inguruan, hainbat pertsona erdi biluzik, gorputza pintura gorriz zikinduta eta adarrak buruan. Manifestariek tauromakia gaitzesteko eskatu diote Leon XIV.a aita santuari.
Urnietako mendizale bat hil da Pic du Midi d'Ossautik jaisten ari zela
24 urteko gaztea 20 metro inguruko altueratik erori da beste lagun batzuekin Pic du Midi d 'Ossaun behera zihoala. Urnietako Udalak "tristura eta samina" agertu du heriotzagatik, eta familiarekin harremanetan da behar duen horretan laguntzeko.
11 pertsona zauritu dira Gironako sutean
Bost bizilagun, bost suhiltzaile eta Armadako kide bat dira zauritutakoak. Suhiltzaileek ohartarazi dutenez, gaur behintzat ez dute sutea kontrolpean hartuko. Gaur goizean konfinamendua altxatu dute, eta etxera itzuli ahal izan dira ebakuatutako herritarrak.
Txupinazorako ordu gutxiren faltan, festak errespetuz eta segurtasunez igarotzeko deia egin du Joseba Asiron Iruñeko alkateak
Ordu gutxi barru festa lehertuko da Iruñean eta 2026 honetako sanferminen berritasun nagusiak aletu dizkio Joseba Asironek, Udaletxeko balkoian bertan, Maider Arteaga ETBko kazetariari. Errespeturako deia egin du, batez ere emakumeen askatasunarekiko. Jaien izaera herrikoiak iraun izanaz harro agertu da, bere zazpigarren eta legegintzaldiko azken sanferminen atarian.
Asteazkenera arte ez da Renferen trenik ibiliko Arrigorriaga eta Bilbo artean, lanak direla eta
Autobusez ari dira egiten bi udalerrien arteko bidea. Etenak Ibilbide Luzeko trenei eragiten die, Bilbo eta Miranda de Ebro artean. Basaurin, Bidebieta geltokia hobetzeko lanak egiten ari dira, eta horrek eragin du gorabehera.
Hemen da udako bigarren bero bolada
Gaurko abisu horiak daude muturreko tenperatura altuengatik Arabako Errioxan, Nafarroa erdialdean eta Erriberan. Bihar alerta maila harrapatuko du ia lurralde osoan. Asteartean, behera egingo dute termometroek, Nafarroa erdialdean eta Erriberan salbu; alertapean jarraituko dute han.