Pertseidak, abuztuko argi-tantak ikusteko gida
Done Laurendiren malkoak edo Pertseidak izenekin ezagutzen dugu normalean urtez urte astronomiak eskaintzen digun fenomeno ikusgarria. Orduko 100 meteoritoko maiztasunarekin zeharkatuko dute zerua izar iheskorrek. Halere, aurreikusi dutenez, abuztuaren 11ko eta 13ko gauetan ikusi ahal izango da argien. Ikuskizunaz gozatu ahal izateko gida eskaintzen dizugu eitb.eus atarian.
Zergatik Pertseidak?
Izar iheskorrak ikustean Perseus izar-multzotik datozela ematen du, eta horregatik Pertseidak izenez ezagutzen dira. Sasoi honetan, Lurrak, urtero bezala, Swift Tuttle kometaren orbita zeharkatzen du. Kometa hori 133 urtean behin pasatzen da Eguzkitik hurbil, eta bertatik gertu 1992an igaro zen.
Topaketa horretan, kometak hauts partikulak uzten ditu bere atzetik; horiek dira atmosferan sartu eta gero, abiadura handian, izar iheskor bihurtzen direnak.
Izar-jasa uztailaren 17an hasten da berez, baina abuztuaren 24ra bitartean izaten da ikusgai, eta ipar hemisferioan gehien ikusten dena da.
Zergatik 'Done Laurendiren malkoak'?
Erdi Aroan eta Errenazimentuan Pertseiden fenomenoa ikusten zen egunean egiten zuten santuaren omenaldia.
Done Laurendi eguna abuztuaren 10ean ospatzen da, eta santua erre zutenean hark bota omen zituen negar-malkoekin lotzen dute izar-jasa.
'Pertseidak' ikusteko lekurik egokienak
Ortzira begiratzeko lekurik onenak hirigune edo herriguneetatik urrun eta eraikin eta zuhaitzik gabekoak dira.
Astronomoek eta zaleek, edonola ere, fenomenoa elkarrekin ikusteko ekimen bereziak antolatzen dituzte urtero.
Bizkaiko Astronomia Elkartea, Arabako Astronomia Elkartea edo Eureka! Zientzia Museoa dira urtero-urtero irteerak antolatzen dituzten elkarteetako batzuk.
Zer eraman behar da izar-jasa ikusteko?
Done Laurendiren malkoak ondo ikusteko ez da gailu berezirik behar; hau da, gora begiratu besterik ez da egin behar.
Izarrak eta izar-jasa ikusteko, baina, primeran etorriko zaigu izarren mapa bat eskura izatea, besteak beste, Perseus izar-multzoa errazago topatzeko.
Pertseidei argazkiak ateratzeko
Izar iheskorren argazkiak egin nahi izanez gero, hiru gauza behar ditugu: zerua oskarbi egotea, tripode bat eta argazkia ateratzeko kablea (kamera ez mugitzeko).
Halaber, kontuan hartuta ordu asko emango ditugula zerura begira, kamerarekin probak egiten, ezinbestekoa da bateriak nahikoa kargatuta egotea.
Done Laurendiren malkoei argazkiak egitera animatu, eta eitb.eus-era bidali, gustura jarriko baititugu gurean zuek zeuek Pertseidei ateratako irudiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Hasi dira Ceutako El Trampolín hondartza husten, bertan dauden milaka migratzaileak lekualdatzeko
Goizean ekin diote pertsona migratzaileen lekualdatzeari, eta polizia-dispositiboa istilurik gabe doa aurrera. Pertsona horiek Loma Margarita eta El Embolsamiento harreragune berrietara eramango dituzte, Espainiako Gobernuak aldi baterako gaitu dituen guneetara.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Bart indarra hartu du atzera Urzainkiko suteak, eta itzaltzeko lanean jarraitzen dute
Atzo iluntzean botatako euria ez da nahikoa izan sua baretzeko eta garrak kontrolatzeko lanean ari dira suhiltzaileak.
Rigloseko suteak onera egin du eta etxera itzuli dira hustutako 13 herritako 583 bizilagunak
Ostegun honetan baliteke sutea egonkortzea eta oraindik beren etxeetatik kanpo dauden Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak ere itzultzea.
Melanomaren aurkako lehen txertoak 3. fasea gainditu du eskala handiko saiakuntza kliniko batean
Moderna eta Merck farmazia-enpresek RNA mezularia daraman txerto pertsonalizatu horrek immunoterapia-tratamenduarekin batera emanda izan duen arrakastaren berri eman dute. Burtsetan gorakada nabarmena izan dute bi enpresen akzioek.
Erasoen aurkako dispositiboa aktibatuko dute Bilbon larunbatean Aste Nagusirako
Udalak eta Bilboko Konpartsek, batera, eraso matxistentzako protokolo espezifikoa berritu dute.
Granada lurrikara-multzo batean murgilduta dago abuztuaren 14tik
Granadak lo egin ezinean igaro du beste gau bat, erreplikak zenbatuz, atzo probintzia astindu zuen 4,8 graduko lurrikararen ostean. Adituek baieztatu dutenez, bai probintzia eta bai metropoli-eremua abuztuaren 14tik daude multzo sismiko batean bete-betean sartuta: antzeko potentzia duten lurrazaleko lurrikaren segida bat, asteak edo hilabeteak iraun ditzakeena.
Ceutara iritsitako ehunka emakume migranteek egoera bereziki lazgarrian jarraitzen dute
Marokotik Ceutara iritsi ziren ehunka emakumeek egoera bereziki lazgarrian jarraitzen dute. Jada egoera larrian badaude ere, gainerako gizonezko migranteen hitzek, jokaerek eta ekintzek babes falta areagotzen dute. UNICEF gertutik ari da krisia bizitzen: polizia nahikorik ez dagoela eta dauden agenteek ezin dietela lagundu salatu dute.
Europa lehorte larrian dago
Euri-faltak eta ondoz ondoko bero-boladek ibaien emaria murrizten dute, eta eragina dute nekazaritzan, garraioan eta ur-horniduran.
Minutu bateko isilunea egin dute Espinosa de los Monterosen, harrapaketa batean hildako Bizkaiko haurra gogoratzeko
Espinosa de los Monteros herriko Udalak (Burgos) minutu bateko isilunea egin du astelehen honetan Gurutzetako ospitalean larunbat gauean traktore batek harrapatuta hil den 10 urteko haurraren omenez.