Pertseidak, abuztuko argi-tantak ikusteko gida
Done Laurendiren malkoak edo Pertseidak izenekin ezagutzen dugu normalean urtez urte astronomiak eskaintzen digun fenomeno ikusgarria. Orduko 100 meteoritoko maiztasunarekin zeharkatuko dute zerua izar iheskorrek. Halere, aurreikusi dutenez, abuztuaren 11ko eta 13ko gauetan ikusi ahal izango da argien. Ikuskizunaz gozatu ahal izateko gida eskaintzen dizugu eitb.eus atarian.
Zergatik Pertseidak?
Izar iheskorrak ikustean Perseus izar-multzotik datozela ematen du, eta horregatik Pertseidak izenez ezagutzen dira. Sasoi honetan, Lurrak, urtero bezala, Swift Tuttle kometaren orbita zeharkatzen du. Kometa hori 133 urtean behin pasatzen da Eguzkitik hurbil, eta bertatik gertu 1992an igaro zen.
Topaketa horretan, kometak hauts partikulak uzten ditu bere atzetik; horiek dira atmosferan sartu eta gero, abiadura handian, izar iheskor bihurtzen direnak.
Izar-jasa uztailaren 17an hasten da berez, baina abuztuaren 24ra bitartean izaten da ikusgai, eta ipar hemisferioan gehien ikusten dena da.
Zergatik 'Done Laurendiren malkoak'?
Erdi Aroan eta Errenazimentuan Pertseiden fenomenoa ikusten zen egunean egiten zuten santuaren omenaldia.
Done Laurendi eguna abuztuaren 10ean ospatzen da, eta santua erre zutenean hark bota omen zituen negar-malkoekin lotzen dute izar-jasa.
'Pertseidak' ikusteko lekurik egokienak
Ortzira begiratzeko lekurik onenak hirigune edo herriguneetatik urrun eta eraikin eta zuhaitzik gabekoak dira.
Astronomoek eta zaleek, edonola ere, fenomenoa elkarrekin ikusteko ekimen bereziak antolatzen dituzte urtero.
Bizkaiko Astronomia Elkartea, Arabako Astronomia Elkartea edo Eureka! Zientzia Museoa dira urtero-urtero irteerak antolatzen dituzten elkarteetako batzuk.
Zer eraman behar da izar-jasa ikusteko?
Done Laurendiren malkoak ondo ikusteko ez da gailu berezirik behar; hau da, gora begiratu besterik ez da egin behar.
Izarrak eta izar-jasa ikusteko, baina, primeran etorriko zaigu izarren mapa bat eskura izatea, besteak beste, Perseus izar-multzoa errazago topatzeko.
Pertseidei argazkiak ateratzeko
Izar iheskorren argazkiak egin nahi izanez gero, hiru gauza behar ditugu: zerua oskarbi egotea, tripode bat eta argazkia ateratzeko kablea (kamera ez mugitzeko).
Halaber, kontuan hartuta ordu asko emango ditugula zerura begira, kamerarekin probak egiten, ezinbestekoa da bateriak nahikoa kargatuta egotea.
Done Laurendiren malkoei argazkiak egitera animatu, eta eitb.eus-era bidali, gustura jarriko baititugu gurean zuek zeuek Pertseidei ateratako irudiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Euskal Sukaldaritza Berriaren sortzaileek, Txomin Etxaniz upategiko familiak eta Izaskun Orivek jaso dituzte Gastronomia Sariak
Eusko Jaurlaritzak 2025eko Euskadi Gastronomia Sariak banatu dizkie gaur "euskal gastronomiaren historia eta etorkizuna markatu duten erreferenteei". Lehen edizio honetan, saridunak honakoak izan dira: Euskal Sukaldaritza Berriaren sustatzaileak, gastronomiako ibilbide onenaren sari bereziarekin; Andres, Ernesto eta Iñaki Txueka Isasti anaiak, Txomin Etxaniz upategiko arduradunak, enogastronomia ibilbide onenaren sariarekin; eta Izaskun Orive Aizpuru, AidTec Solutions enpresaren sortzailea, talentu gaztearen sariarekin.
Nogen, Janus Lester, Maialen Lujanbio eta Amets Arzallus igoko dira oholtzara EHUk San Mames egingo duen festan
Euskal Herriko Unibertsitateak antolatu duen gradu eta graduondo amaierako lehen ekitaldi bateratua ekainaren 12an egingo da. Palestinaren aldeko keinu batekin borobilduko dute ekitaldia; palestinarrez osatutako Sol Band taldeko abeslariak hartuko du parte.
Hizkuntza gutxituen irakaskuntzarako estatutua agindu du Frantziako Hezkuntza ministroak
Asanblea Nazionalean gai horren inguruko batzordea gidatzen duten Peio Dufau eta Paul Molac diputatuek uste dute “aurrerapauso” handiak etorri daitezkeela euskarazko zein bretoierazko hezkuntzari dagokionean.
Igandean irekiko dute A-15 errepidearen azken zatia, Belabietako tunela, Donostiarako noranzkoan
Zortzi urteko lanen eta 95 milioi euroko inbertsioaren ondoren, igande honetan irekiko dute A-15 errepidearen azken zatia, Belabietako tunela, Donostiarako noranzkoan. Gipuzkoako ahaldun nagusiak azpiegitura horren garrantzia azpimarratu du, tunel seguruagoak, adimentsuagoak eta iraunkorragoak baititu.
Zubietako kartzela ekainaren 15ean inauguratuko dute
Espetxea handia eta modernoa da, eta 400 plaza ditu, 360 gizonentzat eta 40 emakumeentzat. Gainera, prestakuntza-tailerrak eta erizainak kontsulta medikoekin ditu, baita kirol- eta kultura-guneak ere. Martuteneko espetxeari dagokionez, eraikina 2027ko lehen seihilekoan eraitsiko dute.
Lukas Agirreren hilketaren akusatu nagusiak "bazekien zer zebilen", drogen eraginez "borondatea mugatua" zuen arren
Auzitegiko medikuak honela definitu du: "hotza, kalkulatzailea eta antisoziala". Gainera, "ezaugarri psikopatikoak izan ditzake". Biktima artatu zuten anbulantziako osasun-langileak hura suspertzen saiatu ziren 35 minutuz, bizi-zantzurik gabe topatu arren.
Jaurlaritzak Bero Plana abian jartzea aurreratu du, tenperatura altuen eraginez
Irailaren 30era arte egongo da indarrean, eta hiru ardatz ditu: eguraldi iragarpenak, osasun zaintza eta herritarrentzako oharrak.
ETS taldeko buru Iñigo Etxezarreta izango da pregoilaria Andre Maria Zuriaren jaietan
Gasteizko Udalak nabarmendu du “musikari, euskarari eta kulturari egindako ekarpena”.
Espetxera bidali dute, behin-behinean eta fidantzarik gabe, emaztea hiltzeagatik Arguedasen atxilotu zuten gizonezkoa
Epaileak erabaki hori hartu du ihes egiteko arriskua handia delako, besteak beste, hilketa delituagatik 25 urtera arteko espetxe zigorra ezarri baitaiteke.
Behin-behinean aske utzi dute Azpeitian haur-pornografiako 110.000 artxibo informatiko zituen 71 urteko gizona
Epaitegian aldian behin eta eskatzen zaion guztietan agertzeko betebeharra ezarri dio magistratuak. Ikerketan baieztatu egin dute atxilotuak aurrekariak zituela halako delituengatik, 2011n eta 2014an ere atxilotu zuten.