NSAren espioitza lana 'zailtzeko' aholkuak
"Auto-kontrola eta auto-zentsura", bi hitzokin erantzun du Luis Corrons PandaLabseko idazkari tekniko eta segurtasunean adituak AEBetako Segurtasun Agentziak (NSA) egin ei duen espioitzari zirkin egiteko gomendioez galdetuta. Beste bi erantsi ditu laburpen horretan: Lainoan (Internet) dauden zerbitzuak ez erabiltzea eta sekretupean mantendu nahi ditugun dokumentuak zifratzea.
Dena dela, aholkuok "erdibideko irtenbidea" baino ez dira NSAren espioitza lana zailtzeko, erabat saihestea ia ezinezkoa delako. Corronsen hitzetan, AEBetako "Internet jarioaren % 75 kontrolatzen du NSAk, eta ziur naiz gainerako % 25 zelan eskuratzeko lanetan dagoela".
PandaLabs idazkari teknikoak eitb.com-i azaldu dionez, espioitza agentziek lan egiteko modua aldatu dute azken urteetan: lehen helburu zehatzak bakarrik zelatatzen zituzten, orain espioitza masiboa eta bereizi gabea egiten dute: "Guri buruzko informazio mordoa ari gara ematen, libreki eta lasai asko egiten dugu, gainera; partekatu egiten dugu edo Lainora igo. Horren aurrean, inteligentzia agentziek hauxe diote: Zertarako mugatu susmagarria den norbait zelatatzera, jende guztia zelatatu ahal badut eta biltzen dudan informazio guzti horretatik susmagarri berriak topatu ahal baditut?", agertu du.
Segurtasun adituak adierazi duenez, gainera, informazio hori lortzea erraz "samarra da NSAk baliabide ia mugagabeak dituelako eta komunikazio enpresen kolaborazioa duelako. Zantzu guztien arabera, erabiltzaileen metadatuak (dei baten datu osagarriak: data, hartzailea, iraupena edo kokapena) eman zizkioten agentziari", agertu du Corronsek.
Zer egin, beraz, ahalmen erabatekoa duen erakunde honen aurrean?
Lehenik eta behin, betiere Corronsen hitzetan, "Internetera igotzen dugun edo argitaratzen dugun oro nahi ez dugun baten esku egon litekeela onartzea eta baloratzea da". Facebooken partekatzen ditugun argazkiak ipini ditu segurtasun adituak horren adibide: "Gure lagunek bakarrik ikusteko irudi bat partekatzen dugunean, argi eduki behar dugu ez dutela eurek bakarrik ikusiko; edonork eskura dezake. Bestela esanda, garrantzitsuak diren datuak edo edukiak badituzu, ez igo Internetera eta gorde ordenagailuan".
PandaLabsen zuzendari teknikoak aitortu du, ordea, NSAk baduela ordenagailuetan eta sakelakoetan sartzeko ahalmena, baina "helburu ez bazara, ez dute lan hori hartuko".
Erabili beharreko posta elektronikoaz galdetuta, Corronsek argi dauka: "Gmail, Hotmail edo Yahoo, izatez, ziurrak dira" baina informazio guztia Lainoan edo Interneten dagoenez, zelatatuak izan daitezke Snowdenek filtratutako dokumentuei erreparatzen badiegu. "Ordenagailuko sare lokalean gordetako posta erabiltzea da onena", aholkatu du aukera gisa.
Nabigatzailearekin ere antzeko zerbait gertatzen da. Chrome ziurrenetako bat dela uste du Corronsek baina maiz aldatzeak "lagun dezakeela" onartu du. Bere esanetan, "beti nabigatzaile bera erabiltzen baduzu, errazagoa da sartzea. Adibidez, Internet Explorerren segurtasun zulo bat badago eta bere datuak lortzeko erabiltzaileak esteka jakin batean klik egitea lortzen badugu, zelatatu ahalko dugu. Dena dela, erabiltzaileak beste nabigatzaile bat erabiltzen badu, segurtasun hutsune horrek ez du funtzionatuko".
Komunikazioak zifratzea ere segurtasun neurri aparta izan daiteke, PandaLabseko adituaren aburuz. Pgp estandarra erabiltzea gomendatu du Corronsek: "Pretty good privacy-pgp- estandarra darabilten doako programak daude. Lokalean duzun postan txertatzen dira eta bidaltzen dugun mezu oro zifratuta bidaltzen dute. Zure postan kontaktu gisa ageri direnek bakarrik irakurri ahal izango dute mezua. Segurtasun agentziek edo espioiek mezuak harrapatu ahalko dituzte bai, baina ezingo dituzte irakurri", azaldu du.
Zure interesekoa izan daiteke
Elon Musk bat dator Anthropic eta OpenAI lehiakideekin, adimen artifiziala moteldu behar dela
Anthropiceko Dario Amodeik adimen artifizialaren (AA) garapena moteltzeko eskatu zuen ostiralean, segurtasun arriskuengatik, eta eskaera horren alde egin dute lehiakideek, OpenAIko Sam Altmanek eta xAIren sortzaile Muskek. OpenAIko eta Anthropiceko liderrek iragarri dute ebaluatzaile independenteei beren sistemak ikuskatzea ahalbidetuko dietela, baina Muskek ez du hori argitu.
Ceutako 860 migratzaile baino gehiago aldi baterako instalazio egokitu berri batera eraman dituzte
Jaurlaritzak 4.300 plaza inguru izango ditu aldi baterako, eta datozen egunetan 6.000 plaza baino gehiago izango direla aurreikusi du.
AEBk Kuban ezarritako "setioa" salatu dute Bilbon, Silvio Rodriguezen kontzertuaren aurretik
Manifestariek Kubako eta hainbat herri zapalduren banderak eraman dituzte. "Nazio Batuetan urtero giza eskubideen urraketa masiboa gaitzesten den arren, gobernu gehienak geldi daude", salatu dute. "Argia eta Indarra Kubarentzat. Blokeoaren aurka, Energia Kubarentzat" kanpaina solidarioa babesteko ere balio izan du protestak.
Oihane Mateos Oria, duela gutxi hildako lankide eta laguna, gogoan izan du Dani Alvarezek Gasteizko FesTVal jaialdian
Aste gogorrak izan dira azken hauek Orain eta EITBko Albistegietako lantalde guztiarentzat. Dani Alvarez lankideak Gasteizko FesTVal jaialdian esan duen bezala, "bizitzako injustizia bategatik goizegi joan berri da Oihane Mateos Oria". Bere irribarrea, energia eta lanerako grina beti izango dira gure artean, ordea. Hemen Daniren hitzak gaur iluntzean, sari bat banatu aurretik.
Zarrakazteluko baso sutea eragindakoa ote den ikertzen ari dira
Garrak atzo piztu ziren Corral Nuevo inguruan, eta gaur arratsaldean egonkortu dituzte. Eremuan ez zegoen nekazaririk lanean, eta, hori dela eta, Foruzaingoak susmoa du nahita piztutakoa izan zela.
Bost gasolindegi Margaritan, 30 laguneko herrian, bizilagunen desesperaziorako
Gasteizko Margarita kontzejuan, bizilagunak kexu dira beste gasolindegi bat jarri nahi dietelako, bosgarrena bailitzateke. 30 bat biztanle diren herrixka honetarako sarbideak dagoeneko kolapsatuta daudela diote, eta gainera salatzen dute, kamioi gidariek ez dutela askotan oso gizalegez jokatzen.
Logroñon desagertutako 83 urteko gizon baten gorpua aurkitu dute Vianan
Hilotza Iruñeko Auzitegiko Institutu Anatomikora eraman dute, autopsia egin diezaioten.
54 urteko motorzale bat hil da Gasteizen izandako istripu batean
Istripua AP-1etik N-622ra doan zatian gertatu da, Arabako hiriburuan. Larrialdi-zerbitzuak biktima suspertzen saiatu dira, baina ez dute lortu.
Motozerra bat martxan zuela hainbat pertsonaren atzetik ibili den gizon bat atxilotu dute Getxon
Ustezko erasotzailea, polizia-aurrekariak dituena, arma zuri batekin zauritu dute atxilotu aurretik.
Hiru adingabe identifikatu dituzte Plentziako jaietan Ertzaintzari botilak jaurtitzeagatik
16 eta 17 urteko gazteek bi patruilari eraso zieten abuztuaren 29ko goizaldean, irain eta oihu artean.