Lurretik hurbilen dagoen izar hiperarina aurkitu dute
Utah unibertsitateko ikertzaile talde batek (EEUU) milioi bat kilometro orduko habiaduran bidaiatzen duen izar hiperarin bat aurkitu dute. Ikertzaileen arabera izar hau, “aurkitu dituzten artean, lurretik hurbilen dagoena, handiena eta distiratsuen artean bigarrena da”. Ikertzaileen ustez, izar honek Esne Bidearen erdian dagoen zulo beltz masiboaren eta materia ilunak duen halo misteriotsuaren inguruan argibideak eman ditzakeela.
Zheng Zheng ikertzailea izan da proiektuaren egilea, Astrophysical Journal Letters web gunean argitaratu dena. Zhengek azaldu duenez, gertuen dagoen izarra baldin bada ere, Lurretik 249 trilioi kilometrotara dago. Esne Bidearen diskoaren gainetik dagoen izar hiperazkarren mulkokoa da. Zeruen duen kokapenagatik bere erdialdetatik gertu sortu zela uste dute.
Galaxiaren espiralaren alde ikusgarriaren diametroak 100.000 argi-urtekoa da, eta Zhengek azaldu duenez, materia ilunaren haloa gehitzen denean, diametroa milioi bat argi-urtera hazi egiten da.
Ikertzaileek galaxia inguratzen duen materia ilunaren haloaren tamaina ezagutzen dute, haren grabitatearen indarrak izarren eta gas hodeien mugimenduan eragiten duelako. Horrela, izarrak materia ilunaren halotik bidaiatzerakoan, baliteke, bere abiadurak eta ibilbideak halo misteriotsuaren nondik norakoak azaltzea.
Bere tamainari dagokionez, eguzkia baino bederatzi aldiz handiagoa dela dio ikerketak. Hori dela eta, 2005ean aurkitutako beste izar hiperarin baten antz handia du. Bi hauek 2008an aurkitutako izarra baino txikiagoak dira.
Gainera, eguzkia baino lau aldiz beroagoa da eta 3.400 aldiz distiratsuagoa (distantzia beretik begiratzen bada). Eguzkiaren bizitzarekin alderatzen badugu, izar berri hau askoz gazteagoa da. Eguzkiak 4.6 mila milioi urte ditu; honek ostera, bakarrik 32 milioi urte.
20 izar hiperarin aurkitu dira
Azken hamarkadan, astronomoek 20 izar hiperazkar aurkitu dituzte. Izar hauek bikoteka jaiotzen direla uste da, behin elkarrekin orbitatzen zutelako. Galaxiaren erdialdean dagoen zulo beltzera hurbildutakoan ordea, indar hori bertan behera gelditu zen.
Zure interesekoa izan daiteke
Baso-sutea piztu da Aizkorri-Aratz natura parkean
Baso sutea piztu da Aizkorri-Aratz parkean. Dirudienez, ostiralean sortu zen sute txiki baten berpiztea da eta urrutitik da ikusgai.
Auto-ilarak BI-30 errepidean, Barakaldon, 8. kilometroan izandako istripu baten ondorioz
BI-30 errepidean, Barakaldo parean, izandako istripu baten ondorioz, auto-ilarak sortu dira Galdakaorako noranzkoan, errei bat itxi ostean.
Musikenek "arretaz" ikertuko du harpa irakasle batek ikasleei emandako tratua
Musikeneko Zuzendaritzak "kaltetua izan daitekeen edonori" jakinarazi dio "zentroaren arreta osoa" izango duela, eta, horretarako, ikastetxeak "eskura dituen bideen bidez harremanetan jartzeko" eskatu du.
San Joan sua ez dute leku hauetan piztuko
Nafarroako Gobernuak San Joan surik ez egiteko gomendatu du. Eusko Jaurlaritzak ez du gomendio orokorrik eman eta herri bakoitza bere erabakiak hartzen ari da. Hala, Iruñean, Barakaldon, Urretxun, Zumarragan, Sopelan, Berangon, Gernikan eta Muxikan, besteak beste, ez da surik piztuko.
EHUko errektoreak ohartarazi duenez, kalifikazioak "ezin dira presio sozial, politiko edo mediatikoagatik zehaztu"
Joxerramon Bengoetxea EHUko errektoreak adierazi du kalifikazioak ezin direla zehaztu "presio sozial, politiko edo mediatikoagatik". Horrekin batera, USaPeko euskara azterketetan izandako zenbait notek eragindako polemikaren harira, esan du ikasleen eskubideak defendatzeak "ebaluazio-sistemaren inpendendentzia defendatzea" dakarrela.
Pedrosa sailburuak jakinarazi duenez, USaPeko euskara azterketan zeroen % 47 ebaluatzaile berak jarri zituen
Azterketa horretan jarritako 168 zeroetatik 108, 11. eta 12. epaimahaiek zuzendutako azterketei dagozkie; guztien % 64,3.
Berrikuspenaren ondoren, euskara azterketako zeroak murriztu egin dira, baina "igoera esanguratsurik gabe" kasu gehienetan
Unibertsitatera sartzeko proben behin betiko kalifikazioak argitaratu dituzte eta EHUko errektoreak balorazioa egin du: ebaluazio- eta berrikuspen-sistemaren alde egin du.
Haur-eskolak 13:00etan itxiko dira gaurtik aurrera, muturreko beroagatik
Haurreskolen Partzuergoak bere eskolak ohi baino goizago ixtea aurreratzea erabaki du, tenperatura altuak direla eta. Neurria datozen egunetan egongo da indarrean, kontrakoa erabaki arte.
Bi pertsona atxilotu dituzte Plentziako hondartzan, lapurretetan ari zirela eta udaltzainei erasotzeagatik
Halaber, Ertzaintza bi adingabe ikertzen ari da, igande honetan Plentziako hondartzan izandako gertakarietan parte hartu zutelakoan, hainbat lapurretarekin lotutako polizia-operazio batean.
1,1 milioi euro utzi ditu Primitivak Bilbon
Astarloa kaleko 3. zenbakian dagoen 11 zenbakia duen Loteria Administrazioan zigilatu zuen txartela asmatzaileak.