Interneten eta sare sozialetan albiste faltsuak antzemateko gida
EiTBk 'InFORMAZIOA' kanpaina jarri berri du abian, albiste faltsuen aurkako informazio eta prestakuntza eskainiz, azken urteetan areagotu ostean, eta gizartean hedatzeko erraztasun handia duela ikusita, bai ohiko sare sozialen bidez (Facebook, Twitter), baita mezuak partekatzeko aplikazioen bidez ere (WhatsApp, Telegram...).
Albiste faltsuak edo fake news-ak agintariek geldiarazten saiatzen ari diren fenomeno dira, gizartean kalte handia sor baitezakete. Batetik, informazio faltsua erabiliz sortzen diren albisteak dira, modu masiboan hedatzen direnak desinformatu edo iruzur egiteko asmoz. Bestetik, albiste faltsuek erabaki pertsonetan eragin eta pertsonen, entitateen edo erakundeen irudiaren alde edo kontra egin dezakete.
EiTBk, abian jarritako kanpainaren bidez, sare sozialetan geroz eta ugariagoak diren gezurrezko berriak ezagutzeko behar diren jarraibideak bildu ditu dekalogo batean. Oinarrizko ildoak dira, baina sarriki ez direnak kontuan hartzen. Edonola ere, une batez gogoeta eginez gero, erraz antzeman daiteke.
Fake news bat identifikatzeko egin behar den lehenengo gauza sinaduran arreta jartzea da, anonimoak izan ohi direlako, ez dituzte iturriak aipatzen eta ez dute datarik zehazten, baina hala eta guztiz ere, mezua hedatzea eskatzen dute. Beste batzuetan konfiantzazko hedabide batek aireratutako informazioa dirudi, baina aurretik ez bazenuen hedabidea ezagutzen, mesfidati izan. Gainera, albiste faltsuak sortzen dituzten webguneek komunikabide ezagunen URL edo web orrialdeen tankera izaten dute.
Gainera, itxuraz sinesgaitzak badira ere, hedabide edo erakunde ofizial baten sinadura edo baldin badauka, testuan jarri behar da arreta. Mota honetako albisteek ortografia zein idazkera akatsak, eta izenburu deigarriak izaten dituzte. Horrez gain, letra larriz idatzita egoten dira, eta gehiegikeriaz jotzen dute harridura marka eta ikur arraroetara, hedabide ofizial batean ez bezala.
Informazio faltsua antzemateko beste zantzu bat edukiaren izaera "esklusiboa" da askotan; albiste garrantzitsua bada, hedabide baten baino gehiagoan agertu beharko litzateke, nahiz eta esklusiba izan.
Azkenik, sen onari kasu egin behar zaio, norberak sinatuko ez lukeen eta egiatzat nekez emango zitekeen informazioa ez litzateke zabaldu behar. Halaber, familiarteko eta lagunek ere huts egiten dezaketela kontuan hartu behar da, baina oinarrizko gogoeta eginda arazo asko saihestu litezke.
Zure interesekoa izan daiteke
Ikuskizunetako teknikariek abuztuaren 5erako deitutako grebarekin bat egingo dute Gasteizko txosnek
45 ikuskizun izango dira txosnetan, eta, horrez gain, beste hamaika proposamen kolektibo ezberdinen eskutik. Dozenaka kolektibok eta ehunka boluntariok dihardute egunotan auzolanean txosna gunea egokitzen. Testuinguru horretan, ikuskizunetako eta ekitaldietako teknikariek abuztuaren 5erako deitutako greba egunarekin bat egingo dute.
Motor gidari bat hil da Lezon izandako trafiko istripu batean
Istripua GI-3440 errepidean gertatu da, Lezon, 18.00ak aldera. Osasun arloko langileak bertaratu dira, baina ezin izan dute suspertu, eta hil egin da. Istripuaren ondorioz, zirkulazioa eten egin behar izan dute bi noranzkoetan. Gertatutakoaren nondik norakoak ikertzen ari dira.
La Oreja de Van Goghen abestiak ardatz, Donostia ezagutzeko tour turistiko bat sortu dute
Lander Agirreurreta donostiarrarekin batera, pop talde ezagunaren abestietan aipatzen diren txokoak bisitatu ditugu.
Txosnetako kontzertuak bertan behera hiru egunetan: abuztuaren 5ean Gasteizen, 14an Donostian eta 26an Bilbon
Kontzertuak bertan behera geratu dira ikuskizunetako langileek deitutako grebaren ondorioz.
Goizeko auto-ilaren ondoren, normaltasuna berreskuratu du zirkulazioak AP-8an eta A-1ean
Irteera operazioa dela eta, ibilgailu ugari pilatu dira goizean goizetik, Frantziatik penintsularen hegoaldera. Araban, A-1 autobidean, Gasteiz parean eta Madrilerako bidean sortu dira pilaketak.
Gizon bat atxilotu dute Gasteizen, gazte bati lapurreta egiten eta hiltzen saiatzea egotzita
Atxilotua, 27 urtekoa, 21 urteko mutil baten furgonetan lapurreta egiten saiatu da lagun batekin, eta biktimak aurre egin die.
Bi pertsona zauritu dira Saratsan, bi ibilgailuk talka eginda
Istripua 18:00ak aldera jazo da, N-240-A errepidean. Gizonak gerrialdeko min arina izan du, eta emakumeak, berriz, hainbat kolpe jaso ditu, eta haren zaurien pronostikoa erreserbatua da.
Pertsona bat zauritu da A-8an, Muskizen, Bilborako noranzkoan, autoa iraulita
Istripua 17:55 aldera jazo da, eta ibilgailua A-8 autobideko eskuineko eta erdiko erreietan traban geratu da; ondorioz, kilometro bateko ilarak sortu dira inguruetan, Bilbora bidean.
Euskarabenturak Getxon amaitu du bere ibilbidea, 650 kilometro egin ostean
130 gaztek Euskal Herriko zazpi lurraldeak zeharkatu dituzte, euskara ahoan, lagun berriak eginez eta esperientziak bilduz bihotzean gordetzeko. Ostiral goizean erantzi dituzte duela 31 egun Atharratzen jantzi zituzten oinetakoak, baina abenturak utzi dien arrastoa ez dute inoiz ahaztuko.
Gasteizek 1.000 lokal etxebizitza bihurtzeko bidea ireki du
Proiektuak eraldaketatik kanpo utziko ditu Alde Zaharra, Zabalgunea, Arriagako zati handi bat eta Salburuko zein Zabalganeko finkatu gabeko eremuak, eta etxebizitza berriak titularraren ohiko bizileku iraunkor gisa erabili beharko dira.