Urtero 3.400 minbizi kasu berri Nafarroan, horietako % 59 gizonezkoetan
Urtero 3.400 minbizi kasu berri inguru diagnostikatzen dituzte Nafarroan, horietako % 59 gizonezkoetan eta 68 urteko batezbestekoarekin, eta % 41 emakumezkoetan, 66 urteko batezbestekoarekin.
Fernando Dominguez Osasun kontseilariak prentsaurrekoa eman du ostegun honetan. Minbiziaren Aurkako Nazioarteko Egunaren (otsailak 4) bezperan, datuen berri eman du kontseilariak.
Foru Erkidegoan biriketako minbizia heriotza goiztiarren (75 urte baino lehen) arrazoi nagusia da gizonezko zein emakumezkoetan, zehaztu duenez. 2017an 1.586 pertsona hil ziren Nafarroan minbiziaren ondorioz, % 61 gizonezkoak.
100.000 biztanleko 341 minbizi kasu gizonezkoetan eta 208 emakumezkoetan; hori da minbiziaren eragina Nafarroan. Kopurua, Espainiako Estatuan ematen denaren antzekoa da.
Azken hamarkadetan diagnostikatu dituzten minbizi kasuen kopuruak “gora egin du etengabe”, Dominguezek jakitera eman duenez.
“1988-2002 epearekin alderatuta, 2008tik 2013ra bitartean kasuek batezbeste % 29 egin dute gora urtero”, azaldu du kontseilariak. Emakumezkoetan igoera handiagoa izan dela erantsi du, % 31koa.
Gorakada horren atzean, besteak beste, biztanleriaren zaharkitzearekin lotutako aldaketa demografikoak eta arrisku faktoreak daude: substantzia kantzerigeno anitzen eragina, alkohol eta tabako kontsumoa, ariketa fisiko falta eta obesitatea.
Gizonezkoetan eragin handiena prostata minbiziak (% 20) dauka, eta ondoren kolon eta ondesteko minbiziak (% 18). Emakumezkoetan, bularreko minbizia da diagnostikatuena (% 28), kolon eta ondestekoaren (% 13) aurretik.
Hala ere, bularreko minbiziak eragindako heriotza-tasak erdira egin du behera 90eko hamarkadatik, % 54.
Bestalde, Nieves Ascunce Nafarroako Epidemiologia Zerbitzu eta Osasun Publikoko Institutuaren Prebentzio buruzagiak azpimarratu duenez, minbizi mota batzuk kontrolatzeko orduan detekzio goiztiarrak “tresna erabilgarria” dela demostratu du.
2018 eta 2019 artean 116.000 emakume eta arrisku aurrekariak dituzten 439 gazte gehiago deituko dituzte bularreko minbizia atzemateko programetara, eta 188.429 pertsona gehiago kolon eta ondestekoa atzematekoetara.
Zure interesekoa izan daiteke
Ertzaintzak 65 urtetik gorako pertsonen 11.976 biktimizazio erregistratu zituen 2025ean
Biktimizazio mota hauen erdia baino gehiago 50.000 biztanletik gorako udalerrietan kontzentratu ziren.
'Euskaltzaleon Martxak' euskaltzale guztiak batu nahi ditu ekainaren 13an Iruñean
Aldarrikapena eta ospakizuna uztartuko ditu jardunaldiak, "euskaraz bizitzeko baldintzak eskatzeko eta euskaltzale izatearen harrotasuna balioan jartzeko".
Gurutzaontzian hantabirusak kutsatutako hiru pertsonak Herbehereetara ebakuatuko dituzte
Espainiako Osasun Ministerioak adierazi duenez, pertsona horiek ebakuatu ondoren, "ez litzateke egongo arrazoi klinikorik" Kanariar Uharteetan eskala egiteko, Cabo Verde eta Uharteen arteko bidean "kasu sintomatiko berririk agertu ezean".
Seaskako ikasleek desobedientziara joko dute eta euskaraz erantzungo dute baxoko matematikako azterketa
Baionan dagoen Bernat Etxepare lizeoan egin duten agerraldian, Seaskako ikasleek iragarri dute desobedientziara joko dutela eta ekainaren 12an egin behar duten baxoko matematikako azterketa euskaraz egingo dutela. Azterketa guztiak frantsesez egitera behartuta daude, eta aspalditik ari dira baxoa euskaraz egiteko aldarrikapenarekin. Momentuz baina, ez dute aurrerapausorik lortu. Euskal gizarteari babesa eskatu diote, eta besteak beste, igandean Herri Urratsen izango diren mobilizazioetara batzeko deia egin dute.
Iñigo Urkulluk eta Patxi Lopezek Garaikoetxea gogoratu dute, zendu berritan
Lehendakari biek doluminak eta esker ona adierazi dituzte Carlos Garaikoetxea zendu ondoren. Iñigo Urkulluk adierazi du beretzat "gertukoa" zela Euskadiri buruzko planteamentuetan. Lopezek, berriz, "erreferentea" dela esan du.
Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola
Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.
Epaileak ikertu gisa deitu du El Bocaleko pasabidearen diseinatzailea
Egitura diseinu eta eraikuntza akatsen ondorioz erori izana posible dela adierazi du epaileak bere autoan. Ingeniariak ekainaren 5ean deklaratuko du.
OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira
Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.
Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Martxoaren 20an Ushuaiatik (Argentina) abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da, eta dagoeneko hainbat hildako utzi ditu. Agerraldiak gaixotasun zoonotiko horren gainera eraman du fokua.
Pertsona bat zauritu da BI-10 errepidean, Bilbon, istripu baten ondorioz
Ezbeharra Errekalde parean gertatu da, Galdakaorako noranzkoan, eta hiru erreietako bi itxi dituzte. Hala ere, 07:00ak aldera errepidea erabat zabaldu dute.