Amets M. de Heredia: 'Manifestazioa mugarria izango da LGTBI kolektiboarentzat'
Harro! Euskal Herriko transmaribibollo plataformak manifestazioa deitu du gaur arratsalderako Bilbon, European Pride Organisers Association erakundea Bizkaiko hiriburuan egiten ari den topaketa salatzeko. Joan den ostegunetik, I. LGBTI Biltzar Atlantikoa eta European Pride Organisers Association deituriko (EPOA) erakundearen batzar nagusia egiten ari dira.
Ekimen horren atzean dagoen "eredu kapitalista" salatu nahi dute gaurko protestan, eta, dagoeneko, 157 elkarteren babesa jaso dute. 17:30ean abiatuko da Arriaga plazatik, 'Harro ez da €EuroPride! Gure izenean ez!' goiburupean.
Amets Martinez de Heredia (Gasteiz, 1981) Harro! plataformako kidea da, eta manifestazioa "mugarria" izango delakoan dago.
Bilbon egiten ari diren topaketa "hiriari eta lurraldeari lotutako ekimena" dela eta "sexu eta afektibitate aniztasuna aldarrikatzea" dela helburua diote, hitzez hitz, antolatzaileek. Zer diozue horren aurrean?
Alde handia dago hitzetatik ekintzetara. Askotan, hitz politek ez dute zerikusirik benetako ekintzekin. Ez dut uste begirada turismoan jarrita duen ekimen batek halako helburu handiak lortzeko balio duenik. Datu ekonomikoei erreparatzea besterik ez dago: 2015etik 2019ra Bizkaiko Aldundiak 151.161,45 euro bideratu zituen Bilbao Bizkaia Harro ekimenera, eta diru hori guztia Turismo Departamentuko poltsatik atera zen. Asteburu honetan Bilbon egiten ari diren topaketarako 70.000 euro eman ditu erakunde horrek. Horrez gain, Bilboko Udalak, aurten, 36.300 euroko ekarpena egin dio ekimenari, Bilbao Ekintza erakundearen bidez. Agerikoa da, interes ekonomikoak eta turistikoak ezkutatzen direla ekimen hauen atzean.
'Harro ez da €uropride' lelopean, manifestazioa egingo duzue gaur arratsaldean Bilbon. Zer mezu helarazi nahi diozue gizarteari?
LGTBI mugimenduaren gizarteratze faltsu bat saldu nahi dute sektore ekonomikoa gidatzen duten enpresek, eta erosteko ahalmenaren bidez bakarrik lortzen den gizarteratzera mugatu nahi dute kolektiboaren arrakasta. Eredu hori salatu nahi dugu, gure kolektiboko zati handiena bazterrean uzten duelako. Pride marka duten ospakizunek ematen duten irudiarekin ez gatoz bat; gizonezko gihartsuak eta ilerik gabeak, mugimendu sensualak egiten. Horrek ez gaitu gu irudikatzen, eta ez gara mugimendu horrekin identifikatuta sentitzen. Kolektiboa askoz anitzagoa da.
Manifestazioa iragarri zenutetik, babes zabala jaso duzue. Protesta jendetsua espero al duzue?
Bazterkeriaren eta bidegabekeriaren atzean eredu kapitalista bakarra dagoela herri mugimendu askok salatzen duten kontua da. Asko eta asko gara hori ikusten dugunak, eta oso pozik gaude azken asteotan jaso dugun babesarekin. Zapalkuntza guztien iturburua bakarra dela argi daukagu, eta geroz eta zabalagoa da horren kontrako kontzientzia. Geroz eta gehiago gara, eta sarea handitzen ari gara, elkarlanean aritzeko.
Honekin lotuta, oso deigarriak egin zaizkigu Aratz Castro Bilbao Bizkaia Harro taldeko koordinatzailearen hitzak: talde isolatu bat ginela esan zuen, eta, begira, 153 kolektiboren babesa jaso dugu gaurko manifestaziorako. Deialdiaren aniztasuna eta neurria agerian uzten du horrek.
Hiria turismorako erakusleiho bihurtu dutela salatu duzue, eta horren eraginak kaltegarriak izango omen dira "kolektiboarentzat eta hirarentzat". Zein dira eragin kaltegarri horiek?
Eredu neoliberalaren baitan kokatzen dugu guk ekimen hau, eta, beraz, zentzu askotan da kaltegarria; kontsumora bideratutako ekintza bat da, hainbat errealitate ezkutatzen ditu eta "dibertsioaren paradisua" deitzen duten horretarako ateak ez daude denontzat zabalik. Ez dugu ahaztu behar LGTBI kolektiboan prekarietatea oso presente dagoela, eta horrelako ekimenetan dirua dutenek bakarrik har dezaketela parte.
Hiria, nola ez, turismorako erakusleiho handi bat bihurtu nahi da. Ez dezagun ahaztu turismoa dela hazten ari den alor ekonomikoetako bat, baina horrek ez du, inolaz ere, sortutako aberastasunaren banaketa justu bat bermatzen.
Harro! Euskal Herriko transmaribibollo plataformak aldarrikapenerako beste eredu bat landu nahi du.
Bizitza defendatzen dugu eta bizitza jarri nahi dugu aldarrikapenaren erdigunean, mugimendu feministarekin batera. Gure borrokaren ardatza bizitza da, eta uste dugu festaren bidez posible dela bizitzaren alde egitea.
Testuinguru honetan, LGTBI kolektiboen baitan bi aldarrikapen eredu daudela esan al daiteke?
Azken urteotan gure kolektiboari eskubide asko onartu zaizkio, eta, horrekin, borrokaren helburu nagusiak bete direla pentsatzeko arriskua egon da. Baina, krisiak, edota, hobeto esanda, krisiek, bazterkeria gordinena agerrarazi dute berriro. Ferminismoak bizitza erdigunera ekarri izanak, borroka luze baten ondorioz, beste borroka batzuk indartzea ahalbidetu du; pentsiodunen borroka, ekologistena edota prekarietatean bizi direnena. Noski, LGTBI mugimendua ere borroka horren parte sentitzen da, eta zabaldu egin ditu bere aldarrikapen esparruak. Besteak beste, Trans* pertsonen beharrak ekarri ditugu agendara.
Hori da gure bidea, eta ez dugu uste bi aldarrikapen eredu daudenik aurrez aurre, ez eta bi borroka molde ere. Erakundeei presio egitea da Euskal Herriko LGTBI mugimenduaren bidea, eskubideak eta aldaketa politikoak lortzeko. Ez dugu hitz politekin eta topagune mediatikoekin politikoen geldotasuna estaliko.
Zer ekarri dio Harro! plataformak Euskal Herriko LGTBI mugimenduari?
Eredu justuago batean oinarrituko den eraldaketa soziala bilatzen du LGTBI mugimenduak, eta gure plataformak ildo hori jarraituko du, maila orokorrean eta herri mailan, koordinadora ezberdinen bidez eragiten.
Harro! plataformak ilusio handia ekarri du, eta gaurko manifestazioak LGTBI kolektiboaren jardunean mugarria jarriko duela ziur gaude, azken asteotan jaso dugun babesa ikusita. Aurreikuspen guztiak hautsi ditu gure plataformak eta horrek hausnarketa bat eskatzen du, eraiki nahi dugun etorkizunari begira.
Egun, bederatzi taldek osatzen dugu Harro!: EHGAM, Ozen LGTB, Hiruki Larroxa, Sare Lesbianista, Guztiok, Iris Proiektua, Euskal Hartzak, Intifada Marika eta Lumagorri. Noski, taldea zabaltzen joatea da gure helburua.
Zure interesekoa izan daiteke
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.
Guardia zibil batek bikotekide ohia hil du Llanesen, hura ere agentea
Hilketaren ondoren, ihes egiten saiatu da erasotzailea, eta ahalegin horretan, inguruan zeuden beste agente batzuk tiroka erantzun diote. Bertan zendu da.
Lizarran hildako gizonaren bikotekide ohiak azaldu du indarkeria fisikoa eta psikologikoa pairatu zituela hainbat urtez
Gizona balkoi batetik erorita hil zen, Poliziarengandik ihesi zihoala, azken horiek indarkeria matxistagatik abisua jaso ondoren.
Donostiako Udalak eraso sexisten aurkako Aste Nagusirako kanpaina aktibatu du: puntu morea Boulevardean egongo da
Ane Oyarbide Berdintasun zinegotziak adierazi duenez, "elkarbizitza, errespetu eta askatasun gunea izan behar du Aste Nagusiak, pertsona guztientzat".
Uharteko parrokoak barkamena eskatu eta sareak utzi ditu
Ohar baten bidez argitu duenez, Iruñeko eta Tuterako elizbarrutia ez dago ados Javier Aizpunek zabaldutako mezuekin, eta aita santuaren hitzak aipatuta, "giza duintasunak pasaporterik ez" duela esan du.