Neandertalen gorpuzkiak berraurkitu dituzte Barandiaranek egindako aurkikuntzetan
Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) adituek zuzendutako nazioarteko talde batek Neandertalgo gizakien bi esne-hortz, indibiduo heldu baten beste gorpuzki bat eta burezur zati bat berraurkitu dituzte fosilen bilduma zahar batean. Euskadin sekula identifikatutako neandertal gorpuzki kopuru handiena da.
Asier Gomez-Olivencia EHUko Paleontologia eta Estratigrafia departamentuko Ramon y Cajal ikertzaileak jakitera eman duenez, gorpuzkiak Jose Miguel de Barandiaran prehistorialariak aurkitu zituen 1967 eta 1974 artean egindako indusketetan Axlorren, Diman (Bizkaia).
Orain arte, hiru fosil neandertalen berri zuten Gipuzkoako eta Bizkaiko aztarnategietan. Gainera, Bilboko Arkeologi Museoak Axlorreko hiru hortz zituen ikusgai orain arte. Horiek Neandertalgo gizakienak zirela uste zuten, baina ikerketa berriak Homo sapiensen gorpuzkiak direla baieztatu dute. Joseba Rios-Garaizar Giza Garapeneko Ikerketa Zentro Nazionaleko (CENIEH) kideak zuzendu du lantaldea, Gomez-Olivenciarekin batera.
Aurkikuntza berria egin duen proiektua, "apur bat, halabeharrez" abiatu zela onartu du Gomez-Olivenciak. Europan desagertutako kanido baten fosilak topatu nahi zituen egitasmo batekin hasi ziren lanean.
Esne-hortzak. Irudia: EFE/HU/Asier Gomez-Olivencia
"Helburu horrekin Barandiaranek Axlorren egindako indusketak berriz aztertzen hasi ginen, eta ezusteko batzuk aurkitu genituen", gogorarazi du Gomez-Olivenciak.
Aurrena neandertalen mozketa markak zituzten arrano beltz, bele, katamotz eta otso hezur batzuekin tupust egin zuten; aurkikuntza "aparta" zen; izan ere, "mota horretako aurrena zen" Kantauri isurialdean.
"Giza esne-hortz bat topatzea bigarrena izan zen", zehaztu du adituak. Azken aurkikuntza honek "nazioarteko ikerketa talde bat osatzera" bultzatu zuela argitu du, "bilduma zaharra sakonago berriz aztertzeko".
Ikerketaren emaitzak American Journal of Physical Anthropology aldizkari ospetsuak argitaratuko ditu. University College of London, Pariseko Museum National d'Histoire Naturelle, Madrileko Complutense, Bartzelonako Autonoma eta Ikerbasque ikerketa zentroko adituek parte hartu dute, EHUren koordinazioarekin.
Arrano beltzaren (Aquila chrysaetos) izterrezur zatia. Irudia: EFE
Teknologia berriei esker, Arkeologi Museoko hiru hortzak Homo sapiensenak direla egiaztatu ahal izan dute, nahiz eta 40 urtez neandertalenak zirela pentsatu.
Hala ere, "ezustekorik" handiena zain zuten oraindik; izan ere, Barandiaranen bilduma zaharrean neandertalen gorpuzkiak gordetzen zituen museoak: esneko ebakortz eta atzeko hagin bat, heldu baten ebakortz bat eta adin txikiko baten hezur parietalaren zati bat.
Gomez-Olivenciaren arabera, "neandertalak ulertzeko" Axlorreko aztarnategiaren "garrantzia handia" agerian utzi dute aurkikuntza berriek.
Zure interesekoa izan daiteke
Honela geratu da La Guaira, 7,2 eta 7,5 graduko lurrikaren ostean
Tragediaren isla dira eroritako eraikinak, kalteak jasan dituzten azpiegiturak eta milaka biktima. Larrialdi-taldeek eremu kaltetuenetan lanean jarraitzen dute, kalteak neurtzen eta biktimak erreskatatzen.
Euskal Udalekuak elkarteak bere proiektua mehatxatzen duten erabaki politikoak salatu ditu, eta ekitaldi handi bat deitu du abuztuaren 29rako, Bernedon
Proiektuaren jarraipena arriskuan jartzen duten erabaki politikoak salatu dituzte. Egoera horren aurrean, euren ekimena defendatzeko eskura dituzten "baliabide guztiak" erabiliko dituztela adierazi dute, eta ekitaldi handi bat deitu dute abuztuaren 29rako Arabako udalerrian. Aldi berean, haur eta gazteei zuzendutako udako kanpaina berri bat prestatzen jarraitzen dute.
Navatz, Usi eta Anotz hustu dituzte, Ezkabarten piztu den suteren ondorioz
SOS Nafarroak jakinarazi duenez, 22:00ak aldera sutea egonkortzea lortu dute. 17:40 inguruan piztu da, eta haizearen ondorioz, berehala zabaldu da.
Mattin Aiestaran:"Baskoiek, iberiarrek eta Erdi Aroko euskaldunek abar hitza konpartitzen zuten"
Javier Velaza katedradunak eta Mattin Aiestaran adituak Irulegiko indusketetan "abar" hitzaren aurkikuntzaren garrantzia azaldu dute. Hizkuntza iberikoak, baskoiak eta euskaraz zaharrak (Erdi Arokoak) hiztegia konpartitzen zutela ondorioztatu dute.
28 urteko gazte bat itota hil da Arga ibaian, Uharten
Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez, istripuz uretara erori eta Dorraburuko presaren inguruan desagertu da.
Uda honetan Euskadiko errepideetan saihestu beharreko puntu kritikoak
Irteera Operaziorako dispositibo berezia bihar, ostirala, jarriko da martxan 15:00etan, orduantxe espero baitira uda honetako lehen auto-ilarak errepideetan. Eusko Jaurlaritzaren aurreikuspenen arabera, nazioarteko 2,27 milioi ibilgailuk zeharkatuko dute erkidegoa uda honetan, hau da, iaz baino % 6 gehiagok.
Nola baloratuko da euskararen ezagutza enplegu publikoan lege berriarekin?
Eusko Legebiltzarrak onartutako lege-aldaketak aukera emango du euskararen ezagutza lanpostua eskuratu ondoren egiaztatzeko, eta sistema berri bat ezarriko du hizkuntzaren ezagutza eskatuko duten lanpostuen kopurua kalkulatzeko.
Lehen zenbaki baskonikoa aurkitu dute Irulegin, "abar", eta gaur egungo "hamar" zenbakiaren aurrekaria izan daiteke
Aranzadi Zientzia Elkarteak egin du aurkikuntza, Irulegiko baskoien kanpamenduan (Arangurengo ibarra, Nafarroa). "Abar" inskripzioa, Irulegiko eskua agertu zen etxebizitza bereko biltegi-ontzi batean aurkitu dute, eta hamar zenbakiari erreferentzia egiten diola uste dute.
Hamabost lagun atxilotu eta hamar emakume askatu dituzte Gipuzkoan, gizakien trafikoaren aurkako operazio batean
Atxilotuak 10 emakume eta bost gizon dira. "XXI. mendeko esklabotza da; emakumeen eta nesken trafikoak gizakion duintasunaren eta gizateriaren beraren aurka egiten baitu", azpimarratu du Marisol Garmendia Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariak.
Bihartik aurrera, isunak jarriko dituzte Donostiako hondartzetan erretzeagatik
Donostian, ordenantzak debekatu egiten du tabakoa erretzea eta bozgorailuak entzungailurik gabe erabiltzea hiru hondartzetan, hau da, Kontxan, Ondarretan eta Zurriolan. Isunak mailakatuak dira: 100 eta 200 euro artekoak oharra jaso ondoren jokabidea zuzentzen bada, eta 500 eta 750 euro artekoak kasurik egiten ez den zein araua behin baino gehiagotan urratzen den kasuetan.