Marten inoiz bizirik izan ote den aztertzeko misio bat hasi du NASAk
Ostegun honetan, "Perseverance" izena duen rover espazio-ibilgailu berria jaurti du NASAk Cabo Cañaveraletik (Florida, AEB). Izan ere, gaur bertan hasi da Marten inoiz bizirik izan ote den aztertzea helburu duen Mars 2020 misioa. Hala, biziaren arrastoak topatzen saiatuko dira, "agentziaren erronka handienetako batean".
"Beste mundu batean bizia aurkitzeko eginkizun eplizituarekin Martera joango garen lehen aldia da hau", nabarmendu du Jim Brienstinek, espazio agentziako administratzaileak. "Aurkituko al dugu? Ez dakigu han inoiz bizirik izan ote den, baina badakigu Marte bere historiako uneren batean bizitzeko modukoa izan dela", gaineratu du.
Jaurtiketa 07:50ean izan da (13:50ean Euskadin). Zehazki, rover espazio-ibilgailu berria Atlas V suziriari lotuta aireratu dute Kennedy Espazio Zentroko 41 jaurtiketa plataformatik, eta 500 milioi kilometro baino gehiago egin beharko ditu datorren otsailaren 18an planeta gorrian lurreratu arte. Hain zuzen ere, gaurko jaurtiketan erabili duten suziria, Marteraino iritsi diren "Curiosity" edo "Insight" bezalako espazioko beste ibilgailuekin erabili dute aurretik.
Arrastoak Lurrera ekartzea mugarria litzateke
Misioak, gutxienez, urtebete iraungo du Marten, hau da, 687 egun lurtar. Ibilgailua, Jezero kraterraren gainean lurreratu ondoren, planetaren gainazalean zehar ibiliko da. Han, mikrobioen bizi-hondarrak bilatuko ditu, eta oxigenoa sortzen saiatuko da.
Testuinguru horretan, AVS euskal enpresak ibilgailuaren zazpi zatietatik bi eraiki ditu. Aurreko espazio-ibilgailuen forma lauangeluarrari eusten dio, eta 3 metro (10 oin) luze eta 2,7 metro (9 oin) zabal da. Halaber, "Perseverance" izena duen roverrak 1.043 kilo pisatzen du.
Lehen aldiz, gainera, "Ingenuity" helikopteroari esker aireontzi bat izango da Marten. Espazio-ibilgailu berriari akoplatuta iritsiko da planetara, eta hegaldi proba ezberdinak egingo ditu han.
Dena dela, 2026an Lurrera itzuliko diren laginak biltzea izango da misioaren mugarri nagusia, arrasto horiek sakon aztertu ahal izateko. Hori izango da "misioaren prozesurik zailenetako eta zirraragarrienetako bat", Marteren "baldintza gogorrei" aurre egin beharko baitiete, hala nola lurraren idortasunari edo hauts-ekaitzei.
"Ez da erraza, eta arrakasta lortu ezin izateko arrisku handia dago. Hori esanda, badakigu nola lurreratu Marten. Izan ere, zortzigarren aldia da honakoa, beraz, esperientzia dugu horretan", gaineratu du NASAko administratzaileak.
Lagin horiek berreskuratzeko, NASAk Europako Espazio Agentziaren (ESA, ingelesezko sigletan) laguntza izango du, eta dozena bat nazionalitate baino gehiagoko ehunka zientzialarirekin lankidetzan aritu ondoren, hainbat espazio-ibilgailuri esker itzulera posible izatea espero dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Donostiako alkateak uste du Topoaren erdiguneko zatia uda bukaeran egongo dela prest
Jon Insausti Gipuzkoako hiriburuko alkateak esan duenez, Donostiako Topoaren obrarik handienak bukatuta daude, eta 2026ko uda bukaeran martxan jarri ahal izatea aurreikusten du.
Altsasuko alkateak salatu du pertsona talde bat udal eraikin batean indarrez sartzen saiatu zela
Gertakariak urtarrilaren 1eko goizaldean jazo ziren. Udaltzaingoak erasoa saihestu zuen, baina agenteak "larderia eta irain larrien" biktima izan ziren, alkatearen arabera.
Gaueko guardiako zerbitzua eskaintzen duen bigarren farmazia ireki dute Gasteizen
Eusko Jaurlaritzak hartu du erabakia, Gasteizko iazko errolda kontuan hartuta; izan ere, 250.000 biztanleko kopurua gainditu du hiriak. Larrialdiren bat izanez gero, beraz, aurrerantzean errazagoa izango da botikak eskuratzea.
Derrigorrezkoa al da eta funtzionatzen al du V16 balizak atzerrian?
Espainian matrikulatutako ibilgailuek V16 baliza erabil dezakete beste herrialde batzuetan, 1968ko Bide Zirkulazioari buruzko Vienako Konbentzioak ezartzen baitu nazioarteko zirkulazioan dauden ibilgailuek matrikulatuta dauden herrialdeko araudia bete behar dutela. Hala ere, kontuan izan behar da konektibitateak Estatu espainiarrean bakarrik funtzionazen duela eta matxura edo istripuren bat izanez gero, tokiko larrialdi-zerbitzuei deitu beharko zaiela.
225 eskaera baino gehiago jaso dituzte lehen egunean, guraso bakarreko familien ziurtagiri ofiziala lortzeko
Guraso bakarreko 21.000 familia inguru bizi dira Euskadin, horietatik % 80 emakumeak.
Gizon bat atxilotu dute Gasteizen, emakume bat jotzea leporatuta
Agenteek ostegun goizean jaso zuten abisua. Etxean emakumea aurkitu zuten, kolpatu izanaren zantzuekin, eta 48 urteko gizona, eskuak odoletan zituela. Atxilotu egin zuten, lesio-delitu bat egotzita.
Burguera anaiak Legazpiko elizako mantentze-lanez arduratzen dira eta herriko ondare historikoa babesten dute
Paco, Ricardo eta Juan Mari, Legazpiko parrokiaren mantentze-lanetaz arduratzen dira, borondatez. Duela 7 urte hasi ziren jarduera honekin eta ez dute erlijioagatik egiten, herriaren ondarea babesteko eta berreskuratzeko baizik. Egindako lanen artean kuttunena, organoaren funtzionamendua agerian uzten duen erakusleihoa.
Ikerketek genero-indarkeriako testuinguru batean kokatzen dute Fuenmayorgo parrizidioa
Familiako genero-indarkaria gertakari batean, 19 urteko gazte batek ustez bere aita hil zuen arma zuri batekin, abenduaren 31ko arratsaldean. Alarguna VioGén sisteman (Genero Indarkeria Kasuen Jarraipen Integralerako Sistema) agertu zen 2012an.
Magia, karrozak eta gozokiak: honelakoak izango dira Errege Magoen kabalgatak Bilbon, Gasteizen, Donostian eta Iruñean
Meltxor, Gaspar eta Baltasar (ia) prest daude kale nagusiak zeharkatzeko, berariaz prestatutako argi eta kolore ikuskizunekin lagunduta ibilbide osoan zehar.
Bi atxilotu Andoainen lapurtzera sartu ziren etxe bateko jabea itotzen saiatzeagatik
Bi biktimak esnatu egin ziren etxeko atea behin eta berriz jotzen ari zirela ikustean, eta atea irekitzean, beltzez jantzitako ezezagun bat gainera etorri zitzaien.