KN95 maskarak dira partikula ultrafinak iragazteko eraginkorrenak
SARS-CoV-2 birusak, esaterako, izan ditzakeen partikula ultrafinak harrapatzeko maskaretarako zein material den eraginkorrena zehazteko ikerketa bat egin du Erresuma Batuko Northwestern Unibertsitateko eta Cambridgeko Unibertsitateko ikertzaile talde batek. Ikerketak ondorioztatu duenez, partikulak iragazteko maskararik eraginkorrenak KN95ak dira.
Askotariko ehunak (kamisetak eta hutsean ontziratzeko poltsak tartean) abiadura handian doazen 0,02 eta 0,1 mikrometro arteko partikulak (birus gehienen tamaina, gutxi gorabehera), eztul eginez eta arnasketa sakonaren bidez aireratzen direnak esaterako, iragazteko eraginkorrak diren aztertu dute ikertzaileek.
Emaitzei erreparatuta, maskara ez-klinikoetan erabili ohi diren ehun gehienak partikula ultrafinak iragazteko eraginkorrak dira, baina KN95 maskarak bereziki eraginkorrak dira.
Ehun bakoitzak arnasketaren erresistentziaren aurrean duen errendimendua ere aztertu du ikerketak. Ikertzaileen arabera, "partikulak oso ondo blokeatzen dituen baina arnasketa murrizten duen maskara bat ez da maskara eraginkorra", eta "KN95 maskarekin antzeko iragazketa maila duten edozein ehun konbinaziorekin baino errazago arnasten da", horien esanetan.
Etxeko maskarak aztertuta ondorioztatu dutenez, oihal geruza askorekin egindako maskarek eta lepoak gogortzeko erabili ohi den interfazea duten maskarek nabarmen hobetu dute errendimendua. Hala ere, hobekuntza horren ondorioz, zailagoa da horien bidez arnasa hartzea.
Maskaren berrerabilpena
Ehun horiek heze daudenean eta garbitzeko eta lehortzeko ziklo normala igaro ondoren ere aztertu dute ikertzaileek horien errendimendua. Emaitzen arabera, oihalek ondo funtzionatzen dute heze egonda eta behar beste funtzionatzen dute garbitu eta lehortu ondoren. Hala ere, adituek ohartarazi dute maskarak ez direla mugarik gabe behin eta berriro erabili behar, askotan garbitzeak degradatu egiten baititu oihalak.
Zure interesekoa izan daiteke
Corellako 14 urteko adingabe bat saldu eta ezkontzera behartu zuten pertsonak epaituko dituzte
Kasua ikertu duen epailearen ustez, gertakariak gizakien salerosketaren delitu izan daitezke. Autoaren arabera, gaztea ezkontzera behartu zuten "5.000 euro, bost whisky botila eta janariaren truke" eta, ondoren, Kataluniako hainbat udalerritan eskean aritzera behartu zuten.
24. Korrikaren amaiera: festa erraldoia Bilbon, igandean
Martxoaren 29an Bilboko udaletxean amaituko da 24. Korrika, "Euskara gara" lelopean, eta egun osoan zehar jarduera desberdinez osatutako egitarau zabala izango da.
Euskal hiztunen "eguneroko errealitatearen lagin txiki bat": 883 urraketa, 2025ean
Hizkuntza Eskubideen egoerari buruzko txostena aurkeztu du Behatokiak. Ondorio nagusia da "araugintzan errotiko aldaketak" egin ezean, "atzerapausoak emateko arriskua gero eta nabarmenagoa" dela. Azaldu dutenez, zenbait lanpostu publikotan euskararen ezagutza ez izateak sistema osoaren euskaraz funtzionatzeko gaitasuna oztopatzen du.
Eusko Jaurlaritzak Trans Memoriaren Eguna izendatu du azaroaren 20a
Dekretua elkarte eta erakunde sozialekin lankidetzan egin da, besteak beste, Naizen, Errespetuz eta Loratuz Lotu elkarteekin. Besteak beste, aukeratutako dataren proposamenean eta adostasunean parte hartu dute.
Akusatutako irakaslearen ikasle ohia: "Guk ere lekuz kanpo zeuden iruzkinak entzun behar izan genituen 11-12 urte genituenean"
Oiartzungo Elizalde ikastetxean irakasle akusatuaren ikasle izan ziren hainbat emakume Gipuzkoako Probintzia Epaitegira hurbildu dira gaur biktimei babesa ematera. Horietako batek azaldu duenez, 11-12 urte zituztenean "iruzkin lizunak" egiten zizkien gizonak, eta epaiketan entzundakoaren aurka, ziurtartatu duenez, gizona bera zen gerturatzen zitzaiena eta "lekuz kanpoko iruzkinak" egiten zizkiena. Ikasgelan bideo pornoak jartzen zizkiela eta hitz-joko lizunak egiten zituela esan dute, eta "nazkagarria" eta "lotsagabea" zela.
Irungo institutu batean diruaren truke ikasleei sexu harremanak proposatzea leporatzen dioten irakasleak akusazioak ukatu ditu, eta lan jazarpena salatu du
Fiskaltzak 22 urteko kartzela zigorra eskatu du irakasle horrentzat, 13 eta 15 urteko hiru adingaberi diruaren zein oparien truke sexu harremanak izateko proposamenak egitea egotzita.
Epaileak Amaya Zabarteren kasua artxibatu du, jaurtigaia nork bota zuen egiaztatu ezin duelako
Donostiako epaileak behin-behinean artxibatu du 2024ko martxoan jasandako lesioagatik irekitako auzia, eta familiak helegitea aurkezteko aukera du orain.
Epailearen arabera, Estatuko administrazioarena zen El Bocaleko pasabidea mantentzearen ardura, eta ikerketapean jarri ditu Trantsizio Ekologikoko bi funtzionario
Epailearen ustez, Estatuko administrazioa da martxoaren 3an Santanderko hondartza horretan istripua izan zen pasabidearen "kontserbazio-egoera eta mantentzea egokia zela bermatzeko arduradun bakarra", eta pasabide horretako eta beste batzuetako lanak "amaitu gabe" daudela. Sei pertsona hil ziren eta bat larri zauritu zen, martxoaren 3an, itsaso ondoko pasabidea behera etorrita.
Alokairuen eskaintza, amilduta: Bilbon eta Donostian % 70 baino gehiago murriztu da
Iruñean alokairuen eskaintza % 47 jaitsi da, eta Gasteizen % 26, Idealistaren arabera. Bilbon, etxebizitza baten bila dabiltzanen lehiak % 864 egin du gora bost urtean.
Ordu aldaketa: Bueltan da udako ordutegia
Martxoaren 28tik (larunbata) 29ra (igandea) bitarteko goizaldean, 02:00etan ordua aldatu egin beharko da, eta 03:00ak izango dira. Atseden hartzeko ordubete gutxiago egongo da. Egungo ordutegi ereduarekin jarraitzeko beharrak eztabaida sortzen du, batez ere bi arrazoi garrantzitsu direla eta: Osasuna eta energia kostua.