Berunaren emisioak eragin handia izan zuen Getxoko Punta Begoñako zonaldean
Punta Begoñak eragin handia izan zuen iraganean berun-isuriengatik, Euskal Herriko Unibertsitateko IBeA ikerketa-taldeak egindako ikerketa baten arabera, Kolonbiako Kostako Unibertsitateko Gessa ikerketa-taldearekin lankidetzan. Horrek ebaluatu du metal astunek Bizkaian eragindako kutsadura atmosferikoa.
Bi unibertsitateen arteko lankidetza-hitzarmen bati esker, Euler Gallego Cartagenak egindako doktorego-tesiaren barruan kokatzen da ikerketa. Grimmia generoko goroldioaren hazkunde naturala erabiltzea proposatzen du metal astunen bidezko kutsaduraren biomonitorizazio pasibo gisa, baita metaletan aberats den aireko materia partikulatua emititzen duten iturri antropogenikoak identifikatzeko ere.
Maite Maguregui EHUko IBeA taldeko ikertzailearen arabera, zenbait espezieren presentziak informazioa eman dezake eremu jakin bateko atmosfera gutxi gorabehera kutsatuta dagoen begi hutsez jakiteko. Magureguik azaldu duenez, kutsadurarekiko erresistentzia handiagoa edo txikiagoa duten espezie batzuen hazkundeak nolabaiteko informazioa emango liguke atmosferaren kalitateari buruz, material partikulatuko metalen kasuan, bederen.
EHUko iturrien arabera, biomonitorizazioa toki jakin batean zenbait kutsatzailek eragiten duten inpaktua zaintzeko eta ebaluatzeko organismo biziak erabiltzen dituen metodologia da. Organismo horiek kutsadura zaintzeko gaitasuna dute, eta biomonitore pasibo ere esaten zaie, kutsadura-iturri posibleak identifikatzeko gai baitira bestelako tresnen beharrik gabe.
Bizkaiko sei udalerritako (Muskiz, Getxo, Lutxana, Zamudio, Basauri eta Amorebieta-Etxano) laginekin egindako azterlanean metodologia multianalitiko bat aplikatu zuten egiaztatzeko naturalki hazten diren Grimmia generoko goroldioak erabilgarriak direla metal astun bidezko kutsadura atmosferikoaren biomonitore pasibo gisa.
Ikerketaren emaitzak
Maureguik azaldu duenez, ez da gertakizun puntual batekin lotutako kutsadura, baizik eta metatze-prozesu bat erakutsiko liguke. Goroldioa ez da berria, litekeena da duela zenbait urte garatu izana, eta metalak pilatuz joan da. Horrek erakutsiko liguke gertakari bat baino gehiago izan direla urteetan.
Emaitzen arabera, goroldioetan harrapatutako eta metatutako material partikulatuan detektatu den metal astunek lotura zuzena dute jarduera antropogenikoekin. Nolanahi ere, Maureguik azpimarratu du inolaz ere ez dituztela aurkitu osasunerako kezkagarriak diren kontzentrazioak.
Horrela, Punta Begoñan (Getxo) dagoen berun-kontzentrazio handia nabarmendu du ikerketak, gainerako laginketa-puntuetan baino 10 aldiz handiagoa. Kasu horretan, beste euskarri gehigarri batzuetan lortutako beste ebidentzia esperimental batzuk kontuan hartuta, berretsi ahal izan dute ingurune hark berun-emisio bidezko kutsadura handia izan zuela iraganean.
Amaitzeko, metal astun gehienek (titanio, kobre, zink, burdina eta manganesoak) askoz kontzentrazio altuagoak izan zituztenez Lutxanan gainerako laginketa-puntuetan baino, ebatzi ahal izan zuten Lutxana dela goroldioetan harrapatutako material partikulatu atmosferikoan metal-kontzentrazio handienak dituen laginketa-puntua. Aldiz, kutsadurarik txikiena Zamudioko laginak izan zuen.
Zure interesekoa izan daiteke
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".
Euskal eskola publikoen "itxierak eta bat-egiteak" itunpeko ikastetxeei "artifizialki eusteko" direla salatu du Sumarrek
Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.
Osakidetzak iaz jarritako 168.000 txerto berrikusiko ditu, balizko gorabeheren bila
Gripeari eta COVID-19ari aurre egitekoak izan ezik (seguru dakite horiek ez zeudela iraungita), 2025ean inokulatutako guztiak aztertuko dituzte, badaezpada.
Elurrak eta izotzak zirkulazioa zaildu dute zenbait mendatetan larunbat honetan
Bernedoko mendatea itxita dago, errepidean elurra pilatu baita. Azazetan, Kurtzetan, Herreran edo Urduñako mendatean arreta handiz ibili behar da, eta Opakuan eta Izaban kateak behar dira.