Patenteak aldi baterako liberalizatzeko eskatu du EAEk munduan txertaketa bizkortzeko

Iñigo Urkullu lehendakariak Eusko Jaurlaritzak, GKEek eta Euskadiko osasun-arloko erakundeek sinatutako adierazpen bat irakurri du astearte honetan. Horren bidez, patenteak aldi baterako salbuestea eskatu du, munduan txertaketa "premiaz eta modu esponentzialean" areagotzeko.

Eusko Jaurlaritzak, Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak, Oxfamek, Amnesty Internationalek, Bilboko Mediku Zientzien Akademiak eta Euskadiko Medikuen, Erizainen eta Farmazialarien Elkargoek sinatu dute dokumentua. Oligopolioak saihestea eta koronabirusaren aurkako txertoen banaketa mundu osoan bermatzea du helburu, baita diru-sarrera txikiak eta ertainak dituzten herrialdeetan ere.

Gotzone Sagardui Osasuneko sailburua eta Beatriz Artolazabal Berdintasun, Justizia eta Gizarte politiketako sailburua izan ditu alboan Urkulluk Gobernu Kontseiluaren bileraren ostean egindako agerraldian, eta txertoen patenteak aldi baterako etetearen aldeko euskal adierazpena irakurri du.

Iñigo Urkulluk azpimarratu duenez, "euskal herritarren, hemen bizi diren atzerritarren eta beste herrialde batzuetako herritarren osasunerako sarbide unibertsala sustatu duten ekintzak eta ekimenak garatzeko konpromisoa" hartu dute.

Gaur egun, azken urteetako osasun publikoko larrialdirik handienetako baten aurrean gaudela eta mundu osoan 3,5 milioi pertsona baino gehiago hil direla gogoratu eta gero, immunizazio tasa azkar igo ezean munduko ekonomiak bilioi bat dolar gal ditzakeelaz ohartarazi du.

Ildo horretan, azpimarratu duenez, "Jaurlaritzaren konpromiso iraunkorra indartu egin da aurten, Covaxari, covid-19 txertoetarako Irispide Globaleko Funtsari, baliabide ekonomikoak emanez".

Euskal Adierazpenaren arabera, "osasunerako eskubidearen aldeko apustuak bermatu egin behar du jabetza intelektualeko eskubideek ez diotela herrialde bati ere galaraziko eskubide hori bermatzea".

Fabrikazioa handitzea

Urkulluren arabera "ekintza gehiago behar dira, besteak beste, txertoen fabrikazioa eta eskuragarritasuna premiaz eta esponentzialki handitzea, baita txertoen mundu mailako banaketa bermatzea ere; horretarako, ezagutza, datuak, baliabideak eta jabetza intelektuala modu zabalean partekatu behar dira, batez ere diru-sarrera txikiak eta ertainak dituzten herrialdeekin"."

"India eta Hegoafrika bezalako herrialdeek patenteetatik salbuesteko eskatu zuten urrian, jabego intelektuala partekatzeko eta covid-19aren diagnostikoarekin eta tratamenduarekin lotutako txertoen, sendagaien eta osasun-produktuen ezagutza partekatzeko", gaineratu du.

Gaur egun, Osasunaren Mundu Erakundeko (OME) zuzendari nagusiak eta Estatuko 100 gobernuk baino gehiagok "aldi baterako eta unean uneko salbuespena" babesten dute, merkataritzarekin lotutako Jabetza Intelektualeko Eskubideen Alderdiei buruzko Akordioetan (ADPIC) jasotako betebehar jakin batzuetatik.

Ekimen horrekin, zehaztu duenez, "jabetza intelektualak sortutako oligopolioak saihestuko lirateke eta jarduteko askatasuna sustatuko litzateke, mundu mailan covid-19rako txertoen eskuragarritasuna, irisgarritasuna eta eskuragarritasuna areagotu eta azkartuko lukeen lankidetza ahalbidetuz".