Zer ekarriko luke covid-19aren aurkako txertoen patenteen baliogabetzeak?
Covid-19ari aurre egiteko txertoen patenteak behin-behinean baliorik gabe uztearen alde agertu dira Ameriketako Estatu Batuak, eta iragarpen horrek itxaropen handia piztu du nazioartean. Indiak eta Hegoafrikak urrian eraman zuten proposamen hori Munduko Merkataritza Erakundera, baina orain arte herrialde aberatsenak aukera hori eztabaidatzeari uko egin diote.
Txertoak bezalako osasun produktuen gaineko eskubideak Munduko Merkataritza Erakundearen baitan egindako itun batean daude jasota. Patenteak bertan behera geratuz gero, produktu horiek ekoizteko formulak askatasunez kopiatzeko aukera -sortzaileari ordaindu gabe- zabalduko litzateke eta horrek txertoen ekoizpena handitzea ekarriko luke, orain baino enpresa-farmazeutiko gehiago arituko litzatekeelako lan horretan.
Patenteek 20 urteko indarraldia izan ohi dute, baina posible da enpresa batek beste konpainia farmazeutiko batekin akordioa egitea produktu generikoak ekoizteko. Hala egin zuten, adibidez, hiesari lotutako sendagaiekin.
Indiak eta Hegoafrikak egindako proposamena hasieratik babestu dute herrialde txiroenek; izan ere, munduan 1.100 milioi dosi jarri dira orain arte, eta herrialde horiek % 0,3 soilik jaso dituzte.
Kontra agertu dira, berriz, herrialde indartsuenak, besteak beste, AEB –orain jarreraz aldatu badu ere-, Europar Batasuna, Suitza, Japonia edota Australia. Esan gabe doa enpresa-farmazeutiko handienak herrialde horietakoak direla.
Garapen bidean dauden estatuek, giza eskubideen aldeko elkarteek eta gobernuz kanpoko erakundeek hilabete luzeak daramatzate patenteak baliogabetzeko eskatuz. Orain arte ez dute erantzunik jaso, baina Joe Biden presidente estatubatuarrak gaur egin duen iragarpenak ondorioak izan ditu: Europar Batasunak esan du aukera hori aztertzeko prest dagoela eta Errusiak jakinarazi du patenteak kentzearen alde dagoela.
Baina, zein ondorio ekarriko ditu?
RAC-1 irratian egindako elkarrizketa batean, German Velasquez Munduko Osasun Erakundeko sendagaien programako zuzendari ohiak ziurtatu du "mundu osoko herritarrak urtebetean immunizatuta" egongo liratekeela, txertoen patenteak bertan behera utziz gero.
Pozik hartu du Bidenen erabakia, baina, hala ere, proposamen hori gauzatzea "zaila" izango dela ohartarazi du.
Bere esanetan, patenteak kenduz gero, urtean 3.000 milioi dosi ekoiztetik, 14.000 dosi sortzera igaroko dira enpresa-farmazeutikoak.
"Txertoak baldin badaude, munduko biztanleria guztia urtebetean immunizatzea posible izango litzateke. Orain arte bezala jarraituz gero, hiru edo lau urte beharko ditu. Ameriketako Estatu Batuak eta Europar Batasuna immunizatuta egon arren, munduko gainerako herritarrak txertatuta ez baldin badaude, ez dira seguru egongo", adierazi du.
Bestalde, Mugarik Gabeko Medikuen erakundeak ere pauso garrantzitsutzat jo du Bidenen iragarpena, baina gogora ekarri du AEBk bere herritar guztiak immunizatzeko beste dosi badituela eta, hala ere, "500 milioi dosi soberan dituela".
Gauzak horrela, eta pandemiaren amaitu nahi badu, behar ez dituen dosi horiek guztiak Covax programaren bidez herrialde pobreenen esku jar ditzala eskatu dio Gobernu estatubatuarrari.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 32 hildako eta 700 zauritu Venezuelan izandako 7,2 eta 7,5 graduko bi lurrikaren ondorioz
Venezuelako agintariek larrialdi egoera ezarri dute herrialdearen ipar-mendebaldean izandako bi lurrikara bortitzen ostean. Larrialdi-taldeek lanean jarraitzen dute lek batzuetara heltzea oso zaila izaten ari baita.
Europa itolarrian, beroaren ondorioz
Kontinenteak egunak daramatza ezohiko tenperatura altuak jasaten. Beroari bereziki aurre egiteko egokituta ez dauden herrialdeak dira gehienak eta herritarrak ahal duten moduan ari dira egun hauek igarotzen. Okerrena, gainera, etortzeko dago herrialde horietan.
Brexitak irabazi eta 10 urtera, "rejoin": dimisioak, ekonomia ahula eta independentismoaren gorakada Erresuma Batuan
Hamarkada bat pasa da Erresuma Batua EBtik atera zenetik, eta tarte horretan Keir Starmer dimisioa emango duen seigarren lehen ministroa da; ekonomiak ez du suspertzea lortu, eta independentismoak indarra hartu du Eskozian, Galesen eta Ipar Irlandan.
Hurrengo bi hilabeetan Irango petrolioa saltzeko baimena eman du AEBk, negoziazioak ondo doazelako
Pakistanek eta Qatarrek, Burgenstocken (Suitza) egiten ari diren negoziazioetako bitartekariek, adierazi dutenez, lehenengo saioa "giro positiboan egin da" eta "aurrerapauso pozgarriak" izan dira.
Zergatik eman du dimisioa Keir Starmerrek? Hauek dira kolokan utzi zuten polemikak
Agintariaren dimisioaren ondorioz, Erresuma Batuak zazpigarren lehen ministroa izango du hamar urtean.
Keir Starmerrek Erresuma Batuko lehen ministro kargua utziko duela iragarri du
Ordezkoa bilatzeko prozesua uztailaren 9an hasiko da, eta egun horretatik aurrera hautagaitzak aurkeztu ahal izango dira alderdia zuzentzeko eta lehen ministro kargua lortzeko. Starmerrek adierazi du bere asmoa trantsizio ordenatu bat erraztea dela, eta erreleboa modu egonkorrean gertatzea.
Abelardo de la Espriella ultraeskuindarrak irabazi ditu Kolonbiako hauteskundeak, %1eko aldearekin
Hautagai ultraeskuindarrak 250.000 boto atera dizkio Ivan Cepeda ezkertiarrari bigarren itzuliko aurre-zenbaketan, eta oposizioak 33.000 mahai inpugnatu dituela iragarri du. Gustavo Petro presidenteak adierazi du oraindik ezin duela presidente berria izendatu.
Trumpen mehatxu berrien ostean, Iranek iragarri du eten egin dituela AEBrekiko negoziazioak, baina Qatarrek dio aurrera jarraitzen dutela
JD Vance AEBko presidenteordea ari da bilera horietan AEB ordezkatzen eta Trumpek ezer esan aurretik, elkarrizketetan "aurrerapauso handiak" eman dituztela adierazi du.
Iranek Libanon "arazoak" sortzen baditu, AEBk erasoei berrekingo diela ohartarazi du Trumpek
Irango Gobernuaren ordezkaritza bat eta AEBkoaren bat Suitzako bainuetxe batean elkartu dira, Teherango programa nuklearrari eta joan den astean adostutako bakerako memorandumari buruz hitz egiteko.
AEBren eta Iranen arteko bake-negoziazioak abian dira, Libanon, Ormuzko itsasartean eta garapen nuklearrean arreta jarrita
Negoziazioak ostiralean hastea espero zen, baina Iranek bertan behera utzi zituen egun horretan, Israelek Libanoko hegoaldean egindako erasoen ondorioz. Teheranek behin-behineko akordioa osorik betetzeko eskatu du, gerrari amaiera emateko.