Nola aurre egin emergentzia klimatikoari? Egunerokorako 13 keinu erraz

IHOBE Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoak gomendio-sorta argitaratu du, gizabanakoei krisi klimatikoari aurre egiten laguntzeko, 52 keinu txikiren bitartez. Ahalegin mailaren arabera egin du erakundeak ekintza horien sailkapena: oso errazak, errazak, normalak, zailak eta oso zailak.

Hona hemen larrialdi klimatikoari aurre egiteko egunerokorako 13 keinu erraz:

1) Ikusi behar ez duzunean, telebista itzali

Ez da nahikoa telebista urrutiko agintearekin itzaltzea. Ikusi behar ez duzunean, hobe telebista itzalita eta deskonektatuta edukitzea. Izan ere, etxean kontsumitzen den energiaren % 11 'stand by' edo itxaronaldian kontsumitzen da.

2) Garraio publikoa erabili

Bizikletaz edo oinez joan ezin izatekotan, garraio publikoa erabiltzea da CO2 isurketen aurkako aukerarik efizienteena. Nor bere aldetik baino, hobe garraiobide berean jende gehiago ibiltzea.

3) Haragia jan behar baduzu, Euskadin ekoitzitakoa jan

Berotegi-efektuko gasen isurketa guztien artean, ia % 15 abeltzaintzak sortzen du. IHOBEk ohitura-aldaketa gomendatu du, klima-aldaketa moteltzeko: fruta eta barazki gehiago jan genitzake, eta haragi gorri gutxiago. Haragi ekoizpenek CO2 eta metano ugari sortzen ditu, eta uraren erabilera intentsiboa eskatzen dute.

4) Behin erabiltzeko baxera, hartu eta bota betiko

Munduan kontsumitzen den petrolio guztiaren % 6 plastikoak egiteko erabiltzen da, eta ehuneko hori % 20raino igoko da 2050ean, kutsadura-iturri esanguratsua baita. Baxera berreralbigarria badaralbigu, petrolio gutxiago kontsumitzen lagunduko dugu.

5) Baduzu erabiltzen ez duzun arroparik? Eman itzazu beste norbaitentzat

Alferrik daukagun arropari beste erabilera bat ematen badiogu, kotoi, petrolio edo antzeko baliabide gutxiago baliatu beharko dugu, halakoak baitaude arropa-ekoizpenaren atzean. Gainera, ekonomia zirkularra eta efizientea sustatuko dugu, karbono gutxi isuriko duena.

6) Ahal duzun guztietan, arropa kanpoan zabaldu

Arropa kanpoan esekitzea da aukerarik "ekologikoena eta iraunkorrena", IHOBEren arabera, hiru kilo CO2 isurtzen baitugu atmosferara lehorgailua erabiltzen dugun bakoitzean. Eguraldi onik ez badago edo eseki-lekurik izan ezean, lehorgailuan sartu baino lehen arropa garbigailuan zentrifugatu eta ondo bereiz dezakegu, programa eta lehortze-denborak ondo doitzeko.

7) Bi aldeak erabili kopiak egiteko, inprimatzeko eta idazteko

Fotokopiak egiteko eta inprimatzeko bi orrialdeak erabilita, paper gutxiago kontsumituko dugu (% 50). Era berean, paperik ez erabiltzeko ohitura zabal dezakegu.

8) Erosketetara zoazenean, eraman ezazu poltsa berreralbigarri bat

Batez beste, plastikozko poltsak 12 minutuz erabiltzen dira eta 15-1.000 urte behar dira desegiteko. Askok itsasoan amaitzen dute, faunaren eta floraren kalterako. Bizkaiko Golkoko kalatxorien % 10-15ek plastikoa du sabelean. Poltsa berrerabilgarriak edo erosketetarako orgak erabiliz gero, "ez litzateke horrelakorik gertatuko".

9) Etxea erosi behar baduzu, kontuan izan ziurtagiri energetikoa

Ziurtagiri energetikoa ezinbestekoa da etxebizitza saltzeko edo alokatzeko. Bertan dago zehazturik zenbat CO2 isurtzen duen salgai edo errentagai dagoen etxeak. Etxetresna elektrikoen etiketa energetikoaren antzekoa da: hala, 'A' letra duen etxebizitza batek (efizientziarik handiena) 'G' letra duen beste batek baino % 86 energia gutxiago kontsumi dezake.

10) Ibilgailua erosi behar baduzu, begiratu isurketa-ziurtagiriari

Kotxea erosteko orduan, besteak beste, iraunkortasuna ere kontuan hartuz gero, klima-aldaketa moteltzen lagunduko dugu. Gainera, udal batzuk hasiak dira abantailak eskaintzen "zero isurketak" dauzkaten ibilgailuei (errei bereziak, doako aparkalekuak…).

11) Ez utzi tresnak 'stand by'

Lapur etengailudunak erabiliz gero, tresnek ez dute ezer kontsumituko 'stand by' daudenean. Lapurra deskonektatuz gero, hartara konektaturik dauden tresna guztiak itzaliko ditugu, eta energia gehiago aurreztuko dugu.

12) Paper eta kartoi gutxiago kontsumitu

IHOBEren hitzetan, oinarri informatikoa erabil dezakegu lan egiteko, eta posta elektronikoa barruko eta kanpoko komunikazioetarako, paperik gabe. Halaber, testuak zuzentzeko, aurrebista erabilita ordenagailuan bertan zuzen ditzakegu, inprimatu gabe. Paper gutxiago beharko dugu horrela.

13) Fundamentuzko arrazoiak erabili klima-aldaketaren tesien alde

Ingurumena hobetzeko entitateak arrazoiak lasai azaltzea gomendatzen du, baina tinko eta beldurrik gabe. Praktika onak zabaltzen laguntzeko, sare sozialetan zabal dezakegu krisi klimatikoaren aurka borrokatzeko balio duen edozein argitalpen edo ideia, "edozer biderkatzeko ahalmena" baitute.

Krisi klimatikoaren aurka ekitearen premia

XIX. mende amaieratik, batez besteko tenperaturak 1 °C egin du gora lurrazalean, eta mende honetan zehar ere igotzeko bidean da. 2015ean Parisko Hitzarmenean 190 herrialdek erabaki zutenez, klima-aldaketaren ondoriorik larrienak ekiditeko, 2 °C baino gutxiagokoa izan behar du beroketa globalak.

Inoiz izan diren 18 urte beroenen artean, 17 mende honetan izan dira. IHOBEk azpimarratu duenez, eguzkiaren beroa atmosferaren barruan hertsitzen duten "gero eta gas gehiago" isurtzen dira, eta, ondorioz, "geuk sortua da klima-aldaketa hau".

Euskadik klima-aldaketarako estrategia bat du martxan, Klima 2050, gas-isurketak % 80 murriztea helburu duena.

"Denok egin behar dugu ahalegintxoa. Ez dugu B planik, ez dugulako B planetarik", IHOBEren arabera.