Frantziako Hezkuntza Ministerioak murgiltze ereduaren alde egin eta hura arautu du

Frantziako Hezkuntza Ministerioak baliozkotzat eta "egingarritzat" jo du murgiltze eredua. Zirkular bat publikatu du gaurko aldizkari ofizialean, esanez, posible dela frantziar estatuan irakaskuntza hizkuntza gutxitu edo eskualde hizkuntzetan eskaintzea eta, aldi berean, Konstituzio Kontseiluaren erabakia errespetatzea.

Maiatzaren 21ean Frantziako Konstituzio Kontseiluak atzera bota zuen, partzialki, apirilaren 8an Asanblea Nazionalak onartutako hizkuntza gutxituak babesteko eta promozionatzeko legea. Zehazki, legearen 4. eta 9. artikuluak Frantziako Konstituzioaren 2. artikuluaren aurkakoak (frantsesa da Frantziako Errepublikako hizkuntza bakarra) zirela ebatzi zuen Konstituzio Kontseiluak.

Ondorioz, hizkuntza gutxituen murgiltze eredua legez kanpo geratu zen eta konstituzioaren aurkakotzat jo zituen ikastolak, nahiz eskualde-hizkuntza soilik erabiltzen dituzten bestelako zentro eta ereduak ere.

Zortzi orrialdeko dokumentu batean murgiltze ereduaren helburuak, baldintzak eta mugak zehaztu ditu Ministerioak. Tonua elebitasunaren eta eskualde-hizkuntzak sustatzearen eta defendatzearen aldekoa da guztiz, beti ere frantsesaren eta hizkuntza gutxituaren ezagutza maila berean bermatzen badira. Ez alferrik, murgiltze eredua, hezkuntza elebidunaren barneko estrategia gisa azaldu dute, "estrategia egingarria" dela gaineratu du Ministerioak. 

Ez hori bakarrik, frantsesaren eta eskualde hizkuntzaren forma elebidunean irakasteak ikasleen gaitasun intelektualak, linguistikoak eta kulturalak garatzen laguntzen duela azpimarratzen du, "ikasitako bi hizkuntzetako bakoitza ondo menderatzeko azken helburuari kalterik egin gabe".

Helburua da haurtzaindegitik hasi eta instituturaino, frantsesa eta eskualde-hizkuntza modu baliokidean menderatzen direla bermatzea. Hala ere, hizkuntza bakoitzari eskaintzen zaion denbora aldatu egin ahalko da, beharren arabera edo zentroaren hezkuntza proiektuaren arabera, zentro bakoitzak erabakiko baitu zein ereduri heldu.

Hori bai, murgiltze eredua hautazkoa izango da ikaslearentzat eta ikasleen legezko ordezkariek  matrikulatu aurretik eskura izan beharko dute izena eman asmo duten ikastetxearen hezkuntza ereduari buruzko informazio guztia, erabakia modu informatuan hartu ahal dezaten.

Azterketen inguruan ere egin du zehaztapena ministerioak. Azaldu duenez, eredu elebidunetik datozen ikasleek eskualdeko hizkuntzan egin ahal izango dituzte Baxoko proba batzuk, ez du hala ere proba horiek zein liratekeen zehaztu.

Era berean, Hizkuntzen Kontseilu Gorena sortzea iragarri du Frantziako Gobernuak, "atzerriko eta eskualdeko hizkuntza modernoen eta antzinako hizkuntzen irakaskuntza hausnartu, kontsultatu eta bultzatzea" helburu izango duen organo nazionala.  

Zirkular honek erakusten du Frantziako Gobernuak baduela borondate politikoa hizkuntza gutxituei hezkuntzan bidea zabaltzeko baina ez du zeharo aldatzen egoera, indar legegile urriena duen bidea baita zirkularrarena. Gai administratibo batzuk arintzeko balio dezakeen arren, eragileen ustez, benetako murgiltze eredua eta elebitasun erreala bultzatzeko beharrezkoa izango da Konstituzioa aldatzea.