Kutsatuta nago, errefortzu dosia bai ala ez?
Omikron aldaerak covid-19 kasuen gorakada nabarmena ekarri du azken asteotan, eta horrekin batera errefortzu dosiarekin lotutako zalantzak zabaldu dira herritarren artean. Halaber, txertatu direnetako askok ez dute argi zein diren txertoak berak eragindako sintomak eta zein covid-19ak eragindakoak.
Hauek dira azkenaldian denon ahotan dabiltzan galderetako batzuk:
Beharrezkoa al da errefortzu dosia kutsatuta daudenen kasuan?
Ez dago eragozpenik kutsatuta daudenek edo egon direnek errefortzu dosia jasotzeko. Are gehiago, adituek errefortzu dosi horren alde egin dute.
Estatu espainiarrean, 18 urtetik gorako pertsona guztiei dosi gehigarri bat jartzea erabaki zuen iragan ostegunean Osasun Publikoaren Batzordeak (Osasun Ministerioak eta autonomia erkidegoek osatzen dute). Alegia, Pfizer, Moderna eta AstraZeneca jaso zutenei hirugarren dosia ematea adostu zuten, eta Janssen hartu zutenei bigarrena jartzea.
Oro har, dosi gehigarri hori bigarren dosia jaso eta bost hilabetera eman daiteke, nahiz eta badiren salbuespenak. Izan ere, AstraZeneca eta Janssen jaso zutenek, adibidez, hiru hilabeteko tartea itxaron behar dute injekzio batetik bestera.
Baina, zer gertatzen da errefortzu dosia jaso baino lehen positibo eman dutenekin? Eta txertoa jaso behar badute, noiz eta nola?
Duela gutxi kutsatuta egon direnei ere gomendatzen diete osasun adituek errefortzu dosia jartzea. Sintomak izateak ala asintomatiko izateak ez du dosi gehigarri hori baldintzatzen.
Zenbat denbora itxaron behar dut berriro txertoa hartu arte?
Kutsatzea baieztatzen denetik lau aste itxaron behar dira gutxienez errefortzu dosia jasotzeko. Hau da, kutsatuta egon den pertsona hori guztiz osatuta egon behar da. Horretarako, hiru egun igaro behar dira, gutxienez, sintomak desagertu zirenetik eta isolamendua bukatu zenetik.
Hamar egunetik zazpira jaitsi zuten berrogeialdia abenduaren 29an.
Behin koarentena eginda, eta sintomarik gabe hiru egun igaro badira, bukatutzat eman daiteke isolamendua, PCR probarik egin gabe.
Horrela, berrogeialdia amaituta eta hasierako pautatik bete beharreko epea beteta, pazientea prest egongo da errefortzu dosia hartzeko.
Nola jakin dezaket nire sintomak covid-19arenak edo txertoarenak diren?
Zalantzak argitzeko modurik eraginkorrena test bat egitea da. Halere, zenbait sintoma lotuago daude covid-19arekin; eztula eta mukiak, esaterako.
Hain zuzen ere, omikron aldaeraren sintoma ohikoenak eztula, mukiak, nekea eta eztarriko mina dira.
Txertoaren albo-ondorioak, aldiz, nekea eta ondoeza dira, baita hotzikarak, sukar baxua, buruko mina eta besoko mina ere.
Egia da, beraz, nahasmendua sor daitekeela sintoma batzuen eta besteen artean, baina sukar altua, mukiak, eztula eta usaimenaren eta dastamenaren galera koronabirusarekin lotuago daude. Horrenbestez, kasu horietan, komenigarria da proba diagnostiko bat egitea.
Zure interesekoa izan daiteke
Rigloseko suteak hobera egin du eta dena prest dago ebakuatutako bizilagunak euren etxeetara bueltatzeko
Sutearen zatirik handiena, 17.500 hektarea baino gehiago erre dituena, egonkortuta dago, sektore batzuen faltan.
49 urteko motor-gidari bat larri zauritu da Arrietan izandako istripu batean
Ezbeharra 17:00 inguruan gertatu da, NA-1720 errepidean Arrietan parean (Artzibar). Nafarroako Gobernuak ohar batean azaldu duenez, aurrez aurre talka egin dute autoak eta zauritutako gizona zihoan motorrak.
Sabino Ormazabal ekintzaile eta bakezale nekaezina zendu da, 72 urte zituela
Kazetaritza, antimilitarismoa, ekologismoa, giza-eskubideak eta desobedientzia zibila izan ditu ardatz donostiarrak bere bizitza osoan zehar. Gizarte-mugimenduetan murgilduta beti, Eusko Legebiltzarrak izendatutako polizia-gehiegikeriaren eta giza eskubideen urraketen biktimen aldeko batzordean parte hartu zuen 2013tik.
Pertsona bat hil eta beste bat larri zauritu da Zallan, auto batek eta kamioi batek talka eginda
Hildakoa turismoaren gidaria da, 51 urteko gizona; haren bidaiaria, berriz, 48 urteko emakumea, ospitalera eraman dute.
Espainiako Gobernuak aldi baterako 1.500 harrera-plaza gaitu ditu Ceutan, migrazio-presioaren aurrean
Elma Saizek iragarri du harrera-sistema arintzeko lau gune berehala zabalduko direla, eta erakundeen arteko lankidetza nabarmendu du.
Bilboko konpartsek kuotak ezarri dituzte euskarazko musikarentzat txosnetan, % 27 baino ez dela egiaztatu ondoren
Konpartsek kanpaina bat aurkeztu dute jaietan euskararen erabilera indartzeko, eta txosnetan euskarazko musikaren proportzioa handitzeaz gain, beste aldaketa batzuk ere egin dituzte erabilera areagotzeko.
Zuia egoera larrian dago ur faltagatik, eta zisterna-kamioiak eskatu dizkio Aldundiari
Udalak igerilekuak betetzea, baratzeak eta lorategiak ureztatzea eta ibilgailuak garbitzea debekatu du, Baias ibaiaren ur-emaria jaisten ari delako.
Tessy Ebosele euskal atleta biral egin da sareetan "iruzkin krudelak" salatu ostean
Tessy Ebosele atleta arabarra, birala egin da Europako Atletismo Txapelketan parte hartu ondoren egindako adierazpenengatik. Gasteizen bizi den luzera-jauzilariak gogor kritikatu du atletek sare sozialetan jasotzen dituzten iruzkin negatiboak, eta esan du halako mezuek sekulako eragina dutela lehiatzerako orduan. Malkoak begietan, argi baino argiago hitz egin du.
Llantenoko sutea itzaltzeko lanean jarraitzen dute, garrak kontrolpean hartu ondoren
Laudioko, Langraizko eta Espejoko parkeetako suhiltzaileak, Nekazaritza Brigadako kideak, basozainek gidatutako bulldozerrak eta Larrialdietako helikopteroa lanean ari dira.
Laia eta Oihan, jaioberrien izen ohikoenak Euskadin
2025ean jaiotakoen artean izen arruntenak Laia, Ane eta June, eta Oihan, Markel eta Martin izan dira.