Kutsatuta nago, errefortzu dosia bai ala ez?
Omikron aldaerak covid-19 kasuen gorakada nabarmena ekarri du azken asteotan, eta horrekin batera errefortzu dosiarekin lotutako zalantzak zabaldu dira herritarren artean. Halaber, txertatu direnetako askok ez dute argi zein diren txertoak berak eragindako sintomak eta zein covid-19ak eragindakoak.
Hauek dira azkenaldian denon ahotan dabiltzan galderetako batzuk:
Beharrezkoa al da errefortzu dosia kutsatuta daudenen kasuan?
Ez dago eragozpenik kutsatuta daudenek edo egon direnek errefortzu dosia jasotzeko. Are gehiago, adituek errefortzu dosi horren alde egin dute.
Estatu espainiarrean, 18 urtetik gorako pertsona guztiei dosi gehigarri bat jartzea erabaki zuen iragan ostegunean Osasun Publikoaren Batzordeak (Osasun Ministerioak eta autonomia erkidegoek osatzen dute). Alegia, Pfizer, Moderna eta AstraZeneca jaso zutenei hirugarren dosia ematea adostu zuten, eta Janssen hartu zutenei bigarrena jartzea.
Oro har, dosi gehigarri hori bigarren dosia jaso eta bost hilabetera eman daiteke, nahiz eta badiren salbuespenak. Izan ere, AstraZeneca eta Janssen jaso zutenek, adibidez, hiru hilabeteko tartea itxaron behar dute injekzio batetik bestera.
Baina, zer gertatzen da errefortzu dosia jaso baino lehen positibo eman dutenekin? Eta txertoa jaso behar badute, noiz eta nola?
Duela gutxi kutsatuta egon direnei ere gomendatzen diete osasun adituek errefortzu dosia jartzea. Sintomak izateak ala asintomatiko izateak ez du dosi gehigarri hori baldintzatzen.
Zenbat denbora itxaron behar dut berriro txertoa hartu arte?
Kutsatzea baieztatzen denetik lau aste itxaron behar dira gutxienez errefortzu dosia jasotzeko. Hau da, kutsatuta egon den pertsona hori guztiz osatuta egon behar da. Horretarako, hiru egun igaro behar dira, gutxienez, sintomak desagertu zirenetik eta isolamendua bukatu zenetik.
Hamar egunetik zazpira jaitsi zuten berrogeialdia abenduaren 29an.
Behin koarentena eginda, eta sintomarik gabe hiru egun igaro badira, bukatutzat eman daiteke isolamendua, PCR probarik egin gabe.
Horrela, berrogeialdia amaituta eta hasierako pautatik bete beharreko epea beteta, pazientea prest egongo da errefortzu dosia hartzeko.
Nola jakin dezaket nire sintomak covid-19arenak edo txertoarenak diren?
Zalantzak argitzeko modurik eraginkorrena test bat egitea da. Halere, zenbait sintoma lotuago daude covid-19arekin; eztula eta mukiak, esaterako.
Hain zuzen ere, omikron aldaeraren sintoma ohikoenak eztula, mukiak, nekea eta eztarriko mina dira.
Txertoaren albo-ondorioak, aldiz, nekea eta ondoeza dira, baita hotzikarak, sukar baxua, buruko mina eta besoko mina ere.
Egia da, beraz, nahasmendua sor daitekeela sintoma batzuen eta besteen artean, baina sukar altua, mukiak, eztula eta usaimenaren eta dastamenaren galera koronabirusarekin lotuago daude. Horrenbestez, kasu horietan, komenigarria da proba diagnostiko bat egitea.
Zure interesekoa izan daiteke
Elkarretaratzea egin dute Donostian, hiriko gozoki-denda batean adingabe bati egindako sexu-erasoa gaitzesteko
Itaiak eta Amara Berriko Gazte Asanbladak deitu dute protesta, eta "eraso matxista bakoitzari aurre egin eta kaleak hartzeko" deia egin dute. Erasotzailea, dendaren jabea bera, kartzelan sartu dute.
Epaitegiak Euskal Udalekuak elkartearen aldeko epaia berretsi du, eta Arabako Foru Aldundiaren helegitea atzera bota
Epaileak bertan behera utzi du Sarrea Euskal Udalekuari Bernedon kanpamenduak antolatzeko ezarritako gaitasungabetzea. Legez Sarreak udalekuak ospa ditzakeen arren, antolatzaileek debekua indarrean sartu zenean martxan jarri zituzten alternatibei eustea erabaki dute.
Baso-sute handi bat piztu da Gironan
Baix Empordako sutearen ke-zutabeak 5 kilometroko altuera hartu du ostiral honetan.
Hilketa matxistak Alacanten eta Malagan: hiru emakume hil dituzte
Gizon bat atxilotu dute gaur emaztea eta alabetako bat hiltzea eta beste bat larri zauritzea egotzita. Asteazkenean, emakume baten gorpuatopatu zuten Malagan; martxotik desagertuta zegoen. Hilketaren ustezko egilea, bikotekide ohia, espetxeratu berri dute.
EHUk ikasgai guztietan izan diren noten berri emango du astelehenean, ikasgaien arteko alderaketa eginda
Estitxu Garai EHUko errektoreordeak babesa helarazi die irakasle eta zuzentzaileei eta “kezka” adierazi du, presioen ondorioz hainbatek zuzentzaile lanetan ez aritzea erabaki ondoren, "zuzentzailerik gabe geratzeko arriskua" dagoelako.
Donostian 29 urteko gizon bati arma zuriz egindako eraso bat ikertzen ari da Ertzaintza
Gaztea Donostia Ospitalera eraman dute, baina, dirudienez, zauriak ez dira larriak.
Gasteizko blusek eta neskek zapi beltzekin omenduko dituzte martxoaren 3ko biktimak Andre Maria Zuriaren jaietan
Gainera, abuztuaren 6an ekitaldi bat egingo dute Poliziak hildako bost langileen oroimenez.
Orpoko probaren bitartez bizkarrezurreko muskulu-atrofia hauteman du aurrenekoz Osakidetzak
Gaitz neuromuskular arraro horren diagnostiko goiztiarrari esker, haurtxoa Donostiako Unibertsitate Ospitaleko Neuropediatriara bideratu dute dagoeneko, terapia genikoa jasotzen ari da eta hasierako bilakaera ona da. Jaioberrien baheketa-programak, orpoko proba izenekoak, 24 gaixotasun detektatzeko aukera ematen du.
Sexu erasoei aurre egiteko informazio gunea Gaztelu plazan zabalduko dute sanferminetan, beste urte batez
Foruzaingoak, Udaltzaingoak eta Guardia Zibilak elkarlanean segurtasun dispositiboa diseinatu dute, eta horren baitan alkohol eta droga kontrolak egingo dituzte Iruñeko sarbideetan.
San Fermineko entzierroen ibilbidean irrist ez egiteko produktua aplikatu dute
Hamar bat pertsonak lan egin dute gauean produktu irristagaitza 1.875 metro karratu ingurutan zabaltzeko. Eremu babestuak Santo Domingoko aldaparen amaieran hasi eta Mercaderesko bihurgunera eta metro batzuk harago heltzen dira, Estafetaraino, hain zuzen ere. Lana eskuz egiten da, ureztagailuak eta erratzak erabilita. Arduradunen arabera, likido irristagaitzak erreakzio bat sortzen du, eta erreakzio horrek zoladuraren mikroporoak askatzen ditu. Zulo horiek bentosa-efektua sortzen dute, eta saihestu egiten du pertsonek edo zezenek irrist egitea. Konposatua duela 20 urtetik aplikatzen da Sanferminetan, eta bereziki ondo funtzionatzen du zoladura bustita dagoenean.