Euskararen arnasguneetan behera egin du erabilerak
Euskararen erabilerak behera egin du euskara gehien erabiltzen den tokietan, hau da, arnasguneetan, Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (Uema) egindako ikerketa baten arabera.
Oro har, Uema osatzen duten 87 herrietako eta Tolosaldeko beste seitako kaleetan erabilerari eutsi diote. 10 pertsonatik 6 kalean euskaraz aritzen dira; 10etik 4, beraz, gaztelaniaz, eta % 2, beste hizkuntza batzuetan.
Erabilera maila altuena duten guneetan, baina, behera egin du. Uemak hiru maila bereizten ditu euskal hiztunen portzentajearen arabera: euskaldunak % 90etik gora direnean, % 80-90 direnean eta % 60-80 direnean.
Lau urteko epean, 2017tik hona, % 86tik % 83ra jaitsi da kaleko erabilera udalerri euskaldunenetan. Bigarren mailan dauden herrietan ere, 3 puntuko jaitsiera izan da: % 82tik 2017an % 79ra orain. Hirugarrenean, hau da, euskal hiztun proportzio txikiena duten udalerrietan, ordea, apur bat igo da erabilera: % 53tik % 55era.
Adin tarteei erreparatuta, euskararen erabileran atzera egin dute nerabeek eta gazteek (15-24 urte). Haurrek eta heldu gazteek (25-64), ordea, orain dela lau urte baino joera handiagoa dute euskaraz aritzeko. Edozein kasutan, 2017tik hona aldeak ez dira oso handiak; gehienez, puntu batekoak.
Uemak azaldu duenez, euskaldun dentsitateak zerikusi zuzena du erabileran. Gero eta euskaldun gehiago badaude, erabilera handiagoa izango da. Aritz Abaroa Uemako presidentearen hitzetan, "euskaldunen dentsitatea eta trinkotasuna oso garrantzitsuak dira euskara erabiltzeko, eta hori da, hain justu, udalerri euskaldunek euskararen normalizazioan jokatzen duten rol garrantzitsuenetako bat". Edozein kasutan, dentsitate handieneko eremuetan ere arriskuak daudela ohartarazi du. "Bilakaera negatiboa izaten ari dira eremu horiek", esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, eta hondartzan bizi diren gainerako pertsonak modu mailakatuan birkokatuko dituzte datozen egunetan.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Bart indarra hartu du atzera Urzainkiko suteak, eta itzaltzeko lanean jarraitzen dute
Atzo iluntzean botatako euria ez da nahikoa izan sua baretzeko eta garrak kontrolatzeko lanean ari dira suhiltzaileak.
Rigloseko sutea egonkortu dute 14.500 hektarea kiskali ostean
Ostegun honetan baliteke oraindik beren etxeetatik kanpo dauden Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak ere itzultzea. Atzo, etxera itzuli ziren hustutako beste 13 herritako 583 bizilagunak.
Melanomaren aurkako lehen txertoak 3. fasea gainditu du eskala handiko saiakuntza kliniko batean
Moderna eta Merck farmazia-enpresek RNA mezularia daraman txerto pertsonalizatu horrek immunoterapia-tratamenduarekin batera emanda izan duen arrakastaren berri eman dute. Burtsetan gorakada nabarmena izan dute bi enpresen akzioek.
Erasoen aurkako dispositiboa aktibatuko dute Bilbon larunbatean Aste Nagusirako
Udalak eta Bilboko Konpartsek, batera, eraso matxistentzako protokolo espezifikoa berritu dute.
Granada lurrikara-multzo batean murgilduta dago abuztuaren 14tik
Granadak lo egin ezinean igaro du beste gau bat, erreplikak zenbatuz, atzo probintzia astindu zuen 4,8 graduko lurrikararen ostean. Adituek baieztatu dutenez, bai probintzia eta bai metropoli-eremua abuztuaren 14tik daude multzo sismiko batean bete-betean sartuta: antzeko potentzia duten lurrazaleko lurrikaren segida bat, asteak edo hilabeteak iraun ditzakeena.
Ceutara iritsitako ehunka emakume migranteek egoera bereziki lazgarrian jarraitzen dute
Marokotik Ceutara iritsi ziren ehunka emakumeek egoera bereziki lazgarrian jarraitzen dute. Jada egoera larrian badaude ere, gainerako gizonezko migranteen hitzek, jokaerek eta ekintzek babes falta areagotzen dute. UNICEF gertutik ari da krisia bizitzen: polizia nahikorik ez dagoela eta dauden agenteek ezin dietela lagundu salatu dute.