Marrubi Superilargia, ekainaren 14an: ilbetea, Ilargia gertuen dagoenean, eta marrubiaren bilketa-garaian
Asteartean, ekainaren 14an, gertaera izango da Euskal Herritik 357.658 kilometrora, eta hori oso urrun bada ere aukera izango du gu ere lekuko izateko. Hain zuzen, zeruan, 13:52an (ondorengo orduetan ere izango da ikusgai), udaberri honetako azken ilbetea agertuko da, "marrubi-ilbetea". Baina, horrez gain, ez da nolanahiko ilbetea izango; izan ere, Ilargia perigeoan dagoela gertatuko da, hau da, gure planetatik gertuen dagoen egunetako batean. Hori jazotzen denean, esan ohi da "superilargia" dela. Beraz, dena kontuan hartuta, Marrubi Superilargia izango dugu zain.
NASAk bere web-orrian azalduta duenez, superilargiaren definizioari erreparatuta, urtebetean bi, hiru edo lau superilargi egon litezke ilberriarekin, eta beste hainbeste superilargi ilbetearekin. Richard Nolle astrologo estatubatuarrak (Orlando, 1950) asmatu zuen hitza; 1979an ezarri zuenez, Ilargia perigeoan dela ilberria edo ilbetea dagoenean, superilargia dago. Jakina, gauza bat gertatzen da: ilberria, ez bada Eguzkia eklipsatu egiten duela, ez dugu ikusterik. Hori dela eta, ilbeteko superilargiek bereziki pizten dute ikusmina. Gure satelite natural bakarra, une horietan, ohi baino pixka bat handiagoa eta distiratsuagoa azaltzen zaigu.
Lurraren eta Ilargiaren arteko distantzian sakontzearren: NASAren web-orriaren arabera, nola Ilargiak, Lurraren inguruan, hilabeteko iraupena duen orbita eliptikoa egiten duenez, guregandik gertuen eta urrutien dauden egunak kontuan izanik, 40.000 kilometrotik gorako aldea dago. Perigeoan, Ilargiaren eta Lurraren arteko batez besteko distantzia 363.300 kilometrokoa da; urrunen dagoenean, hau da, apogeoan, aldiz, 405.500 kilometrokoa da. Arestian esan dugunez, ekainaren 14an 357.000 bat kilometrora izango dugu.
Zergatik "Marrubi Superilargia"?
Asteartean izango dugunaren lehen zatia, beraz, argituta: badakigu zergatik izango den "superilargia". Baina, zergatik bigarren zati hori? Hau da: zergatik "Marrubi Superilargia"? Hasieran kontrakoa pentsa zitekeen arren, Ilargiak erakusten duen kolorea ez da horren arrazoia; hori bai, NASAk berak dio, Interneten argitaratuta duen artikulu batean, ekainaren ilbetea hilaren amaieran izatekotan ohi baino "baxuago" izaten dela ikusgai zeruan, eta horrek, batzuetan, arrosa-koloreko kutsua eman diezaiokeela.
Oraingoan, baina, ilbetea ekainaren erdian izango da. Beraz, "marrubiaren" kontua marrubiarekin berarekin lotu behar omen dugu; izan ere, maiatza eta ekaina dira sasiko marrubiak biltzeko garai onena, eta horregatik, dirudienez, Ipar Amerikako tribu batzuek izen hori eman zioten ekaineko ilbeteari: marrubi-ilbetea.
Beraz, ekainaren 14tik 15erako gauean (gainera, urteko laburrenetakoa izango da), modu oso berezian gozatu ahal izango dugu Ilargiaz. Orain… ea eguraldia lagun dugun… EITBko Eguraldiaren lan-taldearen informazioari adi izango gara, hori jakiteko.
Zure interesekoa izan daiteke
Medikuen sindikatuek ez dute grebarik egingo udan, baina protestak iragarri dituzte udazkenerako
Medikuen sindikatuen konfederazioak espero du Osasun Ministerioak greba batzordea deituko duela berehala, "negoziatzeko benetako borondatearekin". Deialdirik ez badago, udazkenean "gatazka areagotzeko prest" agertu da.
Eusko Jaurlaritzak elikadura-alerta bat zabaldu du EAEn banatutako gazta freskoetan listeria aurkitu baitute
Cerrato, Nativo, Goya eta El Sabor de Casa markek merkaturatutako hainbat produktu daude kaltetuta. Horietako bat etxean dutenei ez kontsumitzeko gomendatu diete agintariek.
Martxan da Bilbon errugbizaleentzako gunea
Gaur eta bihar jokatuko diren Europa mailako bi final handiek 75.000 zale bilduko dituzte guztira. Lehen finala gaur iluntzean jokatuko dute Ipar Irlandako Ulster eta Frantziako Monpellier taldeek. Casilda Iturrizar parkean jarritako gunean hasi dira giroa berotzen.
Nelson David Moreno errudun jo dute, 73 urteko gizon baten hilketagatik
Laugarrenez kondenatu dute auziperatua; guztira, 2021eko udazkenean zazpi gizonezko homosexualen hilketekin lotzen dute.
79 urteko emakume bat larri zauritu da Tafallan, auto batek harrapatuta
SOS Nafarroak jakitera eman duenez, ezbeharra 10:43an izan da, NA-8607 errepideko 4,2 kilometroan, Foruzaingoaren polizia etxearen aurrean, herrigunean bertan. Oinarrizko bizi euskarriko anbulantzia bat eta anbulantzia medikalizatu bat bertaratu dira, eta azken horretan eraman dute Nafarroako Unibertsitate Ospitalera, larri.
Udalekuetan adingabeen babesa indartzeko erreformaren behin betiko testua onartu du Legebiltzarrak
Gazteria Legearen aldaketa Bernedo auziak bultzatu du, eta batzordean eta osoko bilkuran onartu behar da oraindik. 600.000 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Okupatutako pabiloi bat hustu dute Donostiako Herrera auzoan
Ertzaintzak Donostiako Udaltzaingoarekin lankidetzan burututako operatiboa epailearen aginduz egin da, pabiloiaren jabeak eskatuta. Kale egoeran zeuden sei pertsona kaleratu dituzte, eta horietako bi Polizia Nazionalaren esku geratu dira.
Erromes bat hil da Garesen, ibaira erorita
Gorpua Robo ibaian agertu da, eta Foruzaingoak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Trafiko murrizketak Bilbon: hauek dira kaltetutako kaleak eta ordutegiak
Itxierak hasi dira jada San Mames eta Abandoibarra inguruan, eta igande goizaldera arte iraungo dute. Udalak ibilgailuaren erabilera saihesteko eta metroa edo trena erabiltzeko gomendatu du.
Euskal Herriko erraldoiak ezagutu nahi? Hauek dira tradizionalenak
Herriko jaietan festarik ez da erraldoiak kalean ez badira. Batzuek pertsonaia historikoak irudikatzen dituzte; beste batzuk euskal mitologiatik datoz. Herri bakoitzak bereak ditu, bere historia eta nortasunarekin. Ezagunen eta kuttunenen errepasoa egingo dugu gaur.