Gerra Zibilaren eta frankismoaren mila hobi komun baino gehiago daude, noiz deshobiratuko zain
Gonzalo Queipo de Llano jeneral frankistaren hilotza Makarenako basilikatik ateratzea Espainiako Memoria Demokratikoaren Lege berriaren ezarpenean mugarri bihurtu da. Dena dela, Gerra Zibileko eta frankismoko biktimak dituzten mila hobi komun baino gehiago daude orandik deshobiratu gabe.
Indarrean sartu berri den Memoria Demokratikoaren Legearen arabera, 1936ko kolpe militarrean parte hartu zuten buruzagien gorpuak "sarrera publikorik ez duten hilerrietara" eraman behar dituzte, gorazarre-ekitaldiak saihesteko asmoz.
Horrela, Queipo de Llanoren hilotza Makarena basilikatik atera berri dute; Jose Antonio Primo de Rivera Falangeren sortzailea Erorikoen Haranetik ateratzeko izapideak abiatu ditu bere familiak; baita Toledoko Alcazarrean lurperatuta dauden Jose Moscardo jeneralaren eta Jaime Milans del Bosch teniente koronelaren kasuetan.
114.000 desagertu
Izaera sinboliko handia duten deshobiratze horiek gorabehera, Gerra Zibilean eta frankismoan desagertutako 114.000 pertsona ingururen bilaketa lanei bultzada berria eman nahi die Memoria Demokratikoren Lege berriak, lan hori Estatuaren esku espreski utzi baitu.
Hori lortzeko, Espainia osotik banatuta dauden hobi komunetan lurperatutako gorpuak ateratzea izango da gakoetako bat, eta horretarako Espainiako Gobernuaren inplikazio handiagoa eskatzen dute biktimen senideek.
"Hobietan dauden pertsonen identitateak ikertzeko baliabide gehiago eskaini behar ditu Gobernuak, orain arte lehenetsi dutelako hobi kopurua, horietan lurperatuta zeuden pertsonak ikertzearen aurretik. Eta batez ere, laguntza eske joateko lekurik ez duten familiak artatu behar ditu Gobernuak", salatu du EFEk jasotako adierazpenetan Emilio Silva Memoria Historiakoa Berreskuratzeko Elkarteko presidenteak.
Hobi kopurua, etengabe gaurkotzen
Egun, 2.615 hobi zenbatuta ditu Espainiako Gobernuak, Presidentziarako Ministerioaren webgunearen arabera. Hobi gehienak Aragoin (598), Andaluzian (546) eta Asturiasen (381) daude. Zenbaki horiek etengabe gaurkotzen ari dira, Ministerioaren iturriek diotenez, Erkidegoetatik emandako datuei esker, hain zuzen ere.
2.615 hobi horietatik 531 erabat ala partzialki deshobiratu dituzte, eta beste 259 desagertutzat eman dituzte, dokumentazioa eta lekukotzak izan arren, haren kokapena aurkitzea ezinezkoa egin zaielako.
"Espainiako ia herri guztietan daude hobiak", esan dute Ministerioaren iturriek, "baina kasu askotan inork ez ditu erreklamatu", esaterako, La Barrancan (Lardero, Errioxa) eta San Salvadorren (Oviedo, Asturias).
Espainiako Gobernuak deshobiratze lanak abiatuko ditu "esku hartu gabeko" 1.049 hobietan, eta asmoa izango da 1.200 gorpu aurkitzea eta 1.000 inguru deshobiratzea datorren urtean, 2023ko aurrekontuen programak Memoria Demokratikoari dedikaturiko sailaren arabera.
Zure interesekoa izan daiteke
Pantailak Euskaraz plataformak txalotu egin du ETB1 ONen haurrentzako edukiak eskaintzeko erabakia
Apirilaren 13tik aurrera, EITBk bikoiztu egingo du ETB1 ONen seinalea, eta 07:00etatik 19:00etara haurrentzako euskarazko edukiak eskainiko ditu, etenik gabe, telebista konbentzionalean.
Ehunka herritarrek Berrizen atzo izandako hilketa matxista saiakera salatu dute
'Erasoen aurrean, autodefentsa feminista' goiburupean, manifestazio zaratatsua egin dute gaur arratsaldean Berrizen. Ehunka herritar batu dira Mugimendu Feministak deitutako protestara, atzo izandako eraso matxista irmo salatzeko. Emakundek ere bat egin du deialdiarekin.
Basauriko hilketa matxista salatu dute Berangon
Berangoko Udalak eta Emakumeen Elkarteak deituta, indarkeria zantzuekin hilda agertu zen 44 urteko emakume berangoztarra gogoan izan dute astearte honetan.
Hego Euskal Herriko garaiak Kultura Ondare ez-materiala dira jada
Espainiako Gobernuak errege-dekretu batean aitortu du Iberiar Penintsulako iparraldeko garaien balio sinbolikoa eta soziala. Deklarazioak eraikuntza tradizional horien kontserbazioa bermatzen lagunduko du; izan ere, mantentze ezak, homogeneizazioak eta belaunaldien arteko aldeak arriskuan jartzen dituzte.
21 urteko mutil bat hil da Nafarroan, nitazenoa kontsumitu ondoren
2024ko abuztuan hil zen, eta Nafarroako Ospitale Unibertsitarioak orain egiaztatu du nitazenoek eragindako heriotza izan zela. Opioide sintetiko horri lotutako lehen heriotza da Euskal Herrian eta Estatu espainiarrean.
El Bocaleko pasaguneko ezbeharra gertatu aurretik, Poliziak 112ra deitzeko protokolorik zuen ala ez ikertzen ari da epailea
Agintariak, agenteak eta teknikariak deituko ditu deklaratzera, eta ikerketa-lerro bat abiatu du, materialen eta pasabidearen mantentze-lanen inguruan.
Erreskate ugari izan dira Aste Santuan euskal kostaldean
Jai egunak lausotzetik gertu izan diren egoerak bizi izan dira egunotan, eta erreskate ugari egin behar izan dira itsasoan, bai marearen igoerak ezustean harrapatu dituen pertsonenak, bai korronteek arrastan eramandako edo olatuek harrapatutako pertsonenak. Zorionez, ez da biktimarik izan.
25 eta 28 urteko bi gizon atxilotu dituzte Gasteizen, bikotekideari eta bikotekide ohiari eraso egitea egotzita
Gasteizko Udaltzaingoak pasa den ostegunean eta ostiralean egin zituen atxiloketak, astearte honetan jakitera eman duenez.
Martinezek esan du garrantzi handikoa dela ohitura osasungarriak izatea, osasunari eragiten dioten faktoreen % 50 baitira
Osasun sailburuak ariketa fisikoa egitera, elikadura zaintzera eta alkohol eta kalamu kontsumoa murriztera animatu ditu herritarrak, Osasunaren Nazioarteko Eguna dela eta.
Mugikorrak alboratu eta familiaz gozatzeko gonbita, apirilaren 18an, EAEko hiriburuetan
Eusko Jaurlaritzak antolatuta, Mugikorrik Gabeko Eguna Familian izango da Donostian, Bilbon eta Gasteizen. Familia inguruan teknologiaren erabilera kontzienteagoa sustatzea du helburu egitasmoak. “Ongizate emozionala zaintzeko eta senideekin egotearen balioa berreskuratzeko keinu txiki” gisa aurkeztu du Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak.