Nolakoa da Marteko eguraldia? EHUren ikerketa batek argitu du batez besteko tenperatura -55 ºC-koa dela
2021ean Marteko Jezero kraterrera iritsi zen rover Perseverance-ari esker NASAk datu bilketa handia egin du planeta gorriaren inguruan. Ikerketa horretan Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) planeta-zientzia taldeak hartu du parte. Hain zuzen, tenperaturaren eta presioaren urtaroko eta eguneroko zikloen azterketa gidatu du, baita prozesu oso desberdinek beste denbora-eskala batzuetan eragindako aldaketa handiak ere bai. Datu horiek gaur argitaratu dira 2023ko urtarrileko Nature Geoscience aldizkarian.
Datuak lortzeko, ezinbestekoa izan da roverrak soinean zeraman MEDA (Mars Environmental Dynamics Analyzer) izeneko gailua. Horri esker jakin izan da Marten egun batek Lurrean baino ia 40 minutu gehiago irauten duela eta kraterrean airearen tenperatura nabarmen aldatzen dela egunetik gauera. Gainera, jakin da "dust evil" izeneko haize zurrunbiloak kraterraren inguruan ugariagoak direla beste planeta osoan baino, bai eta zurrunbilo horien funtzionamendua ere nolakoa den ikusi dute.
Jezero kraterrean, airearen batez besteko tenpertura -55 ºCkoa da, eta egunaren eta gauaren artean 50-60 graduko aldea egon ohi da, bildutako datuen arabera.
MEDA gailuari esker planeta gorriko klima ezagutu ahalko da, eta, Agustin Sanchez Vegak, Bilboko Ingeniaritza eskolako katedradunak, esan du: "MEDA zehaztasun handiko neurri meteorologikoak ematen ari da, Marteko atmosfera eskala lokaletatik metro batzuetara karakterizatzeko aukera ematen dutenak, planetaren eskala globalean bezala, milaka kilometrora gertatzen denari buruzko informazioa bilduz".
Rover Perseverance
Martera 2021eko otsailaren 18an iritsi zen eta konplexuak diren zazpi tresna zientifiko berri zituen gainean. Horien helburua planetaren gainazala esploratzea da, iraganeko bizitza posible baten erakusleak bilatzea. Gainera, laginak hartzeko egina dago, horiek lurrera ekartzeko eta hala atmosfera xehetasun handiagoz aztertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Laura jaitsi da 'Ambition' ontzian gastroenterisak jota bakartuta dauden pertsonen kopura
Kanpo-osasun departamentuko langileek kaltetutako ontzia aztertu dute goizean, eta, hasiera batean, 18 baziren ere gastroenteritis arruntak jota zeuden pertsonak, ikuskapenaren ondoren murriztu egin da kopurua, eta lau dira orain bakartuta daudenak. Ontzia arratsaldean atzera itsasoratzea esepero da, bidaian jarraitzeko, Frantziarantz.
Pazientearen hizkuntza ez hitz egiteak arriskuan jartzen du zehaztasun diagnostikoa, Pompeu Fabraren ikerketa baten arabera
Lanak ohartarazi duenez, egoerak ez die soilik etorri berriei eragiten, baizik eta "baita munduko hainbat herrialdetan hizkuntza gutxitua hitz egiten duten tokian tokiko herriatarrei ere". Gainera, ikusi dutenez, kasu gehienetan adinekoek eta haurrek arrisku handiagoa dute osasun-arretako hizkuntza-desoreka horren ondorioak pairatzeko.
Justiziak arrazoia eman dio Shakirari eta 60 milioi euro itzultzeko eskatu dio Ogasunari
Auzitegiak onartu egin du artistak Zerga Agentziaren ebazpenaren aurka jarritako errekurtsoa, eta bertan behera utzi ditu ezarritako likidazioak eta zehapenak, Administrazioak ez baitu egiaztatu 2011n abeslaria Espainian 183 egun baino gehiago egon zenik, eta legeak Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ) ordaintzeko hori eskatzen du.
Kamioi batek istripua izan du eta karga galdu du A-8an, Galdakaon, eta auto-pilaketa luzeak sortu dira
Kamioilaria, zaurituta, ospitalera eraman dute, eta ibilgailua lekutik kentzeko lanean ari badira ere, zirkulazioa bere onera etorri da.
Getxoko portua, gastroenteritis agerraldiak jotako gurutzaontzia jasotzeko prest
Goizeko bederatziak alderako da iristekoak. Une honetan, gastroenteritis arrunta duten 17 pertsona daude ontzian, isolatuta.
500 urte Bizkaiko Foru Barria onartu zenetik, John Adams eta Humboldt liluratu zituen lege zaharra
1526an onartua, Bizkaiko Foru Barria giltzarri izan zen lurraldearen autogobernua eraikitzeko. Aurrerazalea eta berdinzalea izan zen, hala nola genero-berdintasunean edo berme prozesaletan.
Gizon bat oso larri zauritu da Barasoainen, motokultore batekin izandako istripu batean
Ezbeharra Barasoaingo baratze batean gertatu da, Restaño inguruan, motokultore batekin lanean ari zen gizona makinak harrapatuta geratu denean.
SAPAko akziodun nagusiak Reala "irudi garbiketa" egiteko darabilela salatu dute Anoeta aurrean
“Gerrari ez, bizitza duinak denontzat!” lelopean, armagintzaren aurkako konpromisoak eta erabakiak har ditzatela eskatu diete agintariei. Ildo horretatik, iragarri dute hurrengo asteetarako Bilbon, Gasteizen eta Iruñean hainbat ekintza egingo dituztela.
LGTBI kolektiboaren aldarria Bilbon eta Iruñean, Homofobia, Transfobia eta Bifobiaren aurkako Nazioarteko Egunean
Trans pertsonenganako "indarkeria instituzionala" salatu dute Bilbon. Iruñean, berriz, "espazioak lasaitasunez okupatzeko eta bizitzeko" eskubidea aldarrikatu dute.
Gernikako lokutorio bateko langilea atxilotu dute, bezeroen eta lagunen 82.000 euro bereganatzea leporatuta
Ikerketako iturrien arabera, diru-bidalketak justifikatzeko erreziboak egiten bazizkien ere lokutorioko bezeroei, azken bi hilabeteetan ez zituen bidalketak gauzatu. Era berean, lagunei maileguak eskatu eta desagertu egin zen.