Sektore feminizatuetako milaka emakumezko langile protagonista izango dira aurtengo M8an Euskadin
Martxoak 8ko Emakumearen Nazioarteko Egunean protagonismo berezia izango dute Euskadin alor feminizatuetan lanean dabiltzan milaka emakumezko beharginek, hilabeteak daramatzatelako euren lan-hitzarmenaren berritzea eta KPIren araberako soldatak lortzeko borrokan.
Zaintza alorreko lanak dira gehienbat eta, pandemia garaian txalotuak izan baziren ere, orain gutxietsita sentitzen dira: Bizkaiko adinekoen egoitzetako langileak, Osakidetzako garbiketa-langileak, etxez etxeko laguntza zerbitzuko langileak, Bizkaiko eta Arabako zenbait merkatal-jardueretako langileak eta Gorabide bezalako erakundeetako langileak, besteak beste. Oro har, emakumezkoak dira gehienak, eta lan-gatazkak pil-pilean dituzte egun.
Erosteko ahalmenari eustea nahiz berreskuratzea (lan-hitzarmenak urteaz berritu gabe dituztelako) da emakumezko langile horien aldarrikapen nagusietako bat, eta horregatik mobilizatzen ari dira azken hilabeteetan EAEko kaleetan. Horrekin batera, lan-baldintza prekarioak ere salatu dituzte.
Nahia Fernandez ELA sindikatuko Genero arloko ordezkariak baieztatu duenez, lan-esparru feminizatuetan gatazka-maila "handiagoa da", eta sindikatuaren afiliatuen artean % 46 emakumezko dira, hortaz, horrek agerian utzi du "sektore prekarizatuenak antolatzen ari" direla.
Bestalde, Maddi Isasi LAB sindikatuko idazkari feministak gogora ekarri duenez, LABek berak egindako txosten batek plazaratu zuen alor maskulinizatuen eta feminizatuen arteko soldata arrakala % 90era iris daitekeela, emakumeek egindako lanak "gutxiago balio duelako".
Emakumezko beharginen lan-gatazkak
ADINEKOEN EGOITZAK
Bizkaiko adinetako egoitzetan 5.000 langile baino gehiago daude eta, ELA sindikatuak deituta, 29 greba-eguna daramatzate lan-hitzarmenaren berritzea eskatzeko. Azken hitzarmena 2017an sinatu zuten, 378 greba-egun egin ostean.
ETXEZ ETXEKO LAGUNTZA ZERBITZUA
Alicia Graña CCOOko kidea eta Bizkaiko Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuko langilea da. Zortzi urte daramatzate hitzarmena berritu gabe eta, hori salatzeko asmoz, joan den otsailaren 23an Bilboko udal bilkuran biluztu ziren emakumezko langileetako bat izan zen Alicia.
Adinekoak eta menpekotasunak dituzten pertsonak zaintzen duen zerbitzua da, eta ehunka greba-deialdi egin dituzte 2015az geroztik.
OSAKIDETZAKO GARBIKETA
Osakidetzako garbiketaz arduratzen diren azpikontraten emakumezko langileen artean haserrea da nagusi, joan den astelehenean Gurutzetako Ospitalean egindako protesta baten bitartean, Ertzaintzak bi pertsona atxilotu ostean (horietako bat, UGTko ordezkari bat).
Lan-gatazka horrek 2.500 langileri eragiten die. Osakidetzako langileen lan-baldintzekin parekatzeko emandako konpromisoa bete gabe jarraitzen du Osasun Sailak.
GORABIDE
Desgaitasun intelektuala duten 5.000 pertsonekin lan egiten duen Gorabide Bizkaiko elkarteak 600 behargin inguru ditu, gehienak emakume. Urtebete daramate mobilizazioekin, eta greba-egunekin otsailaz geroztik, 2019an sinatutako lan-hitzarmen "justu" berri baten alde.
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.