Nafarroa eta EAE, Europako bizi itxaropen altuena duten hamar erkidegoen artean
Europan bizi itxaropen handiena dutenen artean daude Nafarroako eta Euskal Autonomia Erkidegoko biztanleak. Nafarroa zehazki, Europako hirugarren eskualdea da bizi itxaropenaren podiumean, 84,4 urteko bizi itxaropenarekin, eta 10. postuan da EAE 84,0 urteko bizi itxaropenarekin. Hala ondorioztatu daiteke Eurostatek Europako eskualdeetako hilkortasunari buruz martxoan argitaratu duen txostenetik; 2021 ari dagozkion datuak dira.
Jaiotzean bizi-itxaropen handiena zuen EBko eskualdea Ticino (Suitza) izan zen 2021ean, 85,7 urteko bataz bestekoarekin. Bigarren Madril izan zen (85,4 urte), eta ondoren Nafarroa (84,8 urte).
Nafarroako emakumeak dira Europan bizi itxaropen handienetakoa dutenak, 2021ean jaiotako neska nafar batek 87,6 urteko bizi itxaropena baitu, Madrilgoen (88,2 urte) eta Ticinokoen (87,9) atzetik. 2021ean jaiotako EAEko neskek 87,0 urteko bizi itxaropena dute.
Gizonezkoei dagokionez, 2021ean jaiotako gizon nafarrek 81,9 urteko bizi itxaropena dute eta 80,4koa EAEkoek.
Akitanian apalagoa da bizi itxaropena. Rankin orokorrean 44. postuan da eskualdea, 83,1 urteko bizi itxaropenarekin; bertan 2021ean jaiotako emakumezkoek 86,1 urteko bizi itxaropena dute eta 80,1 urtekoa gizonezkoek.
Espainiar estatuan 83,3koa da batez besteko bizi itxaropena (86,2 emakumezkoena eta 80,4 gizonezkoena) eta Frantziar estatuan (behin behineko datua) 82,4koa da (85,5 emakumezkoak eta 79,3 gizonezkoak).
Covid-19aren eragina
Datu orokorrak kontuan hartuz gero, Europar Batasunean, 2021ean, jaiotzako bizi-itxaropena 80,1 urtekoa zen. 2019an, jaiotzako bizi-itxaropena 81,3 urtera iritsi zen, baina 2020an 80,4ra jaitsi zen (-0,9 urte), eta 2021ean are gehiago murriztu zen (-0,3 urte 2020arekin alderatuta), ziurrenik Covid-19aren pandemiak eragindako bat-bateko hilkortasunaren igoeraren ondorioz.
Gure erkidegoetan ere nabari da 2020an beherakada hori. Nafarroan, esaterako 85 urtekoa zen bizi itxaropena 2019an eta 83,4koa 2020a. 2021ean pandemia aurreko baliora gerturatu da, 84,8, hura harrapatu gabe, ordea.
Antzekoa gertatzen da EAEn ere, 84,5 urteko bizi itxaropena zuten 2019an jaiotakoek eta 83,4koa 2020an jaiotakoek. 2021eko gorakadarekin pandemia aurreko baliotik puntu erdira gelditzen da bizi itxaropena.
Zure interesekoa izan daiteke
Berehalako trafiko-kontrolak ezarri dituzte Oiartzunen eta Irunen, hirigunean zirkulazio-arazoak saihesteko
Ertzaintzak Oiartzungo landa-bideetako sarbideak zainduko ditu bereziki, mugan harrapatutako ibilgailuek ordezko bideak erabil ez ditzaten. Irunen, Udaltzaingoak iragazkiak ezarriko ditu, igarobideko trafikoak hirigunea kolapsatu ez dezan. Ostegun honetan, 10 kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira Biriatun, Baionarako noranzkoan.
Hamar urteko mutiko bat hil da Burlatako etxebizitza batean izandako sutearen ondorioz
Sua hartu duen eraikineko hirugarren solairuko leihoetako batetik erori da eta ospitalera eraman dute, larri, kolpe ugarirekin.
14 dira Donostiako gozoki-saltzailearen sexu-erasoen biktimak
Ertzaintza 6 urteko epea ikertzen ari da, salatutako gertakarietako batzuk 2020koak baitira. Ustezko egilea behin behineko espetxealdian dago uztailaren hasieratik.
Anboto mendian 30 metroko altueratik erori ostean erreskatatutako 18 urteko emakume bat hil da
Istripua atzo, asteazkena, gertatu zen. Bi lekukok eman zuten abisua, gailurraren iparraldean biktima bihotz-arnasketako geldialdian zegoen bitartean, haren ondoan laguntza eske oihuka ari zen mutil bat prismatikoekin ikusi ostean. Gaur hil da gaztea, Gurutzetako ospitalean.
Urzainkiko suteak aktibo jarraitzen du, eta garrak perimetratzea da orain lehentasuna
Iñaki Elias Nafarroako suhiltzaileen buruak esan duenez, ez dago arriskurik herritarrentzat, baina eremu oso malkartsua izateak asko zailtzen ditu sua itzaltzeko lanak. Azken orduetan 4x4 ibilgailuentzako eta mangerentzako bideak irekitzea lortu dute, eta, horri esker, errazago heldu ahal izango diote suari, lurrez; airez, zortzi helikoptero ari dira lanean.
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, inolako isitilurik gabe. Lekualdatutako ia erdiak hondartzara itzuli dira; gehienak, beren gauzak berreskuratzera, baina batzuk berriro han lo egiteko asmoz bueltatu dira.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Rigloseko sutea egonkortu dute 14.500 hektarea kiskali ostean
Goizean Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak beren etxeetara itzuli dira, atzo beste 13 herritako 583 bizilagunek egin bezala.