Proteina alternatiboak: etorkizuna bertan dugu
Proteina begetaletan, mikroorganismoetan, intsektuetan edota laborategian egindako haragia imajinatzea arraroa egiten zaio jende askori, baina gure inguruan badira elikadura mota hau ikertzen eta ekoizten hasi diren enpresak. Urte gutxi barru, gainera, gure elikaduraren portzentaje garrantzitsua beteko dutela espero da.
Paula Jauregi AZTIko ikerlariak azaldu digunez, ohiko iturrietatik edo ohiko prozeduretatik lortzen ez direnak dira proteina alternatiboak. Etorkizun hurbil batean funtsezkoak izango dira elikaduran; izan ere, munduko biztanleria hazi eta hazi ari da, horiek guztiak elikatzeko nahikoa proteina sortu beharko da, eta modu jasangarrian egin beharko da, gainera, planetari ahalik eta kalte txikiena egiteko.
Gaur egun, 8.000 milioi biztanle gara munduan, baina 2030ean 10.000 milioi izatea espero da, eta, ongi elikatuko bagara, jaten dugunaren % 15 eta % 20 artean proteina izan beharko litzateke. Testuinguru honetan, ezinbestekoa izango da proteina alternatiboak ekoizteko iturriak izatea.
Bost motatako proteina alternatiboak ditugu gaur egun: barazkietatik datozenak, mikroorganismoetatik (onddoak edo algak) ateratzen ditugunak, intsektuak, akuikulturatik datozenak eta laborategian sortutako haragiak dituenak. Bakoitzak bere alde onak ditu, baina baita gainditu beharreko hainbat erronka ere:
Mota hauetako proteina gehienak prozesu jasangarrien bidez eskuratu daitezke, eta horrek ingurugiroan uzten dugun arrastoa gutxitzen lagunduko digu. Gainera, baten batzuk oso kalitate altuko proteinak dira eta elikadura egokia izaten laguntzen digute.
Beste alde batetik, ordea, proteina hauek bertan ekoiztea da hurrengo urteetarako erronka nagusia, atzerriko ekoizpenari lotuta ez egoteko. Azkenik, ekoizpenak altua izan beharko luke, biztanleriaren zati handi batengana iritsi ahal izateko adinakoa.
Euskal Herrian badira dagoeneko landutako okela, intsektu eta barazkien bidez proteinak ikertzen eta ekoizten hasi diren enpresak. Laborategiko haragi eta intsektuen kasuan, gainditu beharreko bi oztopo dituzte: ekoizpen altua ahalbidetuko duten instalazioak eraikitzea eta Europako EPSA agentziaren baimena lortzea.
Proteina begetalaren kasuan, lanean hasita edo hasteko bidean daude hainbat enpresa, Noaingo MOA Foodtech, adibidez. Nekazaritzan albo batera utzi diren hondarrak baliatzen dituzte proteina eskuratzeko, hartzidura prozesu baten bidez. Angulas Aguinaga eta beste hainbat enpresarekin elkarlanean ari dira, proteina hauek haien produktuetan nola sartu ikertzen.
Ostegunera bitartean Barakaldoko BECen egingo den Food 4 Future azokan argi geratuko da proteina alternatiboak ez direla zientzia-fikzioa eta esku-eskura ditugula.
Zure interesekoa izan daiteke
Milaka euskaltzaleren bultzadaz hasi dira gaur Senperen geroa eraikitzen
Urtero bezala, milaka euskaltzale bildu dira gaur Senpereko lakuaren bueltan, aurten helburu zehatz bat jomugan: Donapaleun lizeo berria izan dezaten laguntzea. Jai giroa izan da nagusi goizetik arratsera, baina aldarrikapenak ere izan du lekua.
Pertsona bat atxilotu, beste bat ikerketapean jarri eta hainbati espedientea ireki diete Gasteizko bi diskotekatan egindako kontroletan
Ertzaintzak bost arma zuri eta objektu arriskutsuak konfiskatu ditu gaur goizaldean bi diskotekatan ezarritako segurtasun-dispositiboetan egindako kontroletan.
Zumaiako flyschean harrapatuta geratu diren 40 bat lagun erreskatatu behar izan dituzte
Algorri hondartzan ez atzera eta ez aurrera geratu dira, mareak ezustean harrapatu baititu txangoa egiten ari zirenean.
"Manifestazio erraldoi batek" zaintza sistema eraldatzea eskatuko du 2027ko apirilaren 17an, Bilbon
Denon Bizitzak Erdigunean dinamikatik deitu du mobilizazioa. Izan ere, azaldu dutenez, oraindik ere badaude zaintza sistemaren "gabeziak" salatzeko nahikoa arrazoi, 2023ko azaroaren 30eko greba orokor feminista eragin zuten berberak, hain zuzen ere.
Ertzaintzak gizon bat atxilotu du Gasteizko Alde Zaharrean botila hautsi batekin eraso egin baitu
Ertzaintzako kalez jantzitako patruila batek gizon bat atxilotu du Gasteizko Alde Zaharrean, beste bati botila hautsi baten lepoarekin erasotzea egotzita. Barne ikerketa abiatu dute poliziaren jarduna aztertzeko.
Gizon bat atxilotu dute Iruñean, Arrotxapean emakume bati sexu-erasoa egiten saiatzea egotzita
Erasoa goizaldean gertatu da, Trinitarios inguruan, Iruñean. Hiru gaztek biktimaren oihuak entzun dituzte, eta horiek geldiarazi dute erasoa. Biktima sexu-erasoetarako protokoloari jarraituz artatu dute, eta atxilotua beharrezko izapideak betetakoan eramango dute epaile aurrera.
132 salaketa jarri dituzte Igorreko errugbi taldeak saldutako Gabonetako loteria txartelen auziagatik
Arratiko Zekorrak Rugby Taldeak onartu zuen 90.693 zenbakiaren partizipazio gehiegi saldu zituela, behar zuena baino 225 gehiago hain zuzen ere. Kaltetuek, hala ere, diote 286 direla kobratu gabeko txartelak, eta ia 2,8 milioi euroko zuloa dela hori.
Angelun bukatu da gaskoiaren aldeko lasterketa, 2.000 kilometro baino gehiago eginda
Apirilaren 30az geroztik, lekukoak bide luzea egin du eta milaka lagunek hartu dute parte lasterketan.
ELAk, LABek eta Steilasek ausardia eskatu diete alderdi politikoei eta euskaldunen hizkuntza eskubideak aldarrikatu dituzte
Lakuntzak (ELA) adierazi du milaka pertsona batu dituen gaur arratsaldeko mobilizazioaren asmoa zela "euskarak bizi duen erasoaldi politiko eta judizialari erantzun antolatu bat ematea". Aranburuk (LAB), bestalde, iritzi dio "gaztelania inposatu nahi dutela eta administrazioko langileei euskaraz lan egiteko eskubidea zaildu nahi dietela.
Bi adingabe eta haien aita atxilotu dituzte Gasteizen ikaskide ohi bati estortsioa egiteagatik
Antza denez, dirua eskatu zioten bere argazki batzuk (biluzik ageri zen horietan) ez zabaltzearen truke. Mutilak ordainketa egin zuen, baina handik bi astera berriro jarri ziren berarekin harremanetan, sare sozialen bidez, diru gehiago eskatzeko. Biktimari makila batekin eta labana batekin ere egin zioten eraso.