NBEk ohartarazi duenez, "mundua iparra galtzen ari da"
Antonio Guterres Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusiak ohartarazi du desberdintasuna, autoritarismoa eta gatazka armatua gero eta mehatxu handiagoa direla planetako herritarren eskubide eta askatasunentzat. Hala esan du igande honetan, Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren 75. urteurrenean, egin duen hitzaldi goibel batean.
"Mundua iparra galtzen ari da", esan du Guterresek. "Gatazkak bortizki hedatzen ari dira. Pobrezia eta gosea areagotzen ari dira. Desberdintasunak gero eta sakonagoak dira, aldaketa klimatikoa krisi humanitario bihurtu da, autoritarismoa gero eta ugariagoa da, espazio zibila gero eta txikiagoa, hedabideak setiatuta daude, genero berdintasuna urruneko ametsa da eta emakumearen ugaltzeko eskubideak atzerantz doaz", deitoratu du.
Krisi horiek guztiak Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren kontra doaz, horren oinarri nagusiaren kontrakoak baitira: "Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela". Hain zuzen ere, hori da "gerrekin amaitzeko, zatiketak gainditzeko eta guztiontzako bake eta duintasuneko bizitza sustatzeko ibilbide-orria", Guterresen esanetan.
"Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalak bidea erakusten digu tentsioak konpontzeko, balio komunak erabiltzeko eta gure munduak hain beharrezko duen segurtasuna eta egonkortasuna sortzeko", esan du NBEko idazkari nagusiak.
Ildo beretik, Guterresek dei egin die NBEko kide diren herrialdeei adierazpenean islatzen diren "balio atenporalekiko konpromisoa indartzeko", bereziki, 2024ko irailean egingo den Etorkizunaren Goi-bilerara begira, han eztabaidatuko baitituzte mundu osoko agintariek datorren hamarkadarako gidalerro sozial, kultural eta ekonomikoak.
Volker Türk Nazio Batuen Erakundeko Giza Eskubideetarako goi komisarioak ere dokumentuaren garrantzia aldarrikatu du. "Orain inoiz baino gehiago, Giza Eskubideen garaia da", adierazi du. "Ez da dokumentu historiko soil bat, baizik eta partekatzen dugun gizateriaren testigantza bizi bat, denboraz kanpoko gida bat", gaineratu du.
NBEren Giza Eskubideetarako goi komisarioaren iritziz, Bigarren Mundu Gerraren amaieratik ikusi ez diren indarkeriazko gatazka mailak ikusten eta pairatzen ari da mundua: "Desberdintasunak, diskriminazioak eta gorrotoaren diskurtsoak areagotzen ari dira, baita zigorgabetasuna, zatiketak eta polarizazioa ere, larrialdi klimatikoarekin batera".
"Horrek are ageriago uzten du balantzea egiteko, ikasgaiak ikasteko eta giza eskubideetan oinarritutako etorkizun bat elkarrekin eraikitzeko beharra. Adierazpen Unibertsalak promes bat eskaintzen du, denok eskubide- eta duintasun-berdintasunean jaiotzen garela, eta ekintza-plan bat ere eskaintzen digu. Hausnarketa handi baterako unea da, elkarrekin giza eskubideetan oinarritutako irtenbide komunak bilatzeko", esan du Türkek.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.