Emisio Gutxiko Eremua estreinatuko da Gasteizen astelehen honetan, eta TAO sistema sei auzo gehiagotara zabalduko da

Vitoria-Gasteizko Udalak Emisio Gutxiko Eremua (EGE) jarriko du abian astelehen honetatik aurrera, irailak 15, Alde Zaharrean eta Zabalgunearen zati batean. Horrela, lehen fasean, 2027era arte, B, C, Eco eta 0 pegatina duten ibilgailuak soilik ibili ahalko dira (A etiketa dutenak ez beste guztiak). 2027ko irailetik aurrera, berriz, B motako ibilgailuak ere ezingo dira bertan sartu. Egun berean, gainera, martxan izango da berriz ere TAO sistema, udako geldialdiaren ondoren. Sei auzo gehiagota zabalduko da sistema; eta, horrenbestez, ordainpeko 6.000 aparkaleku izatetik ordainpeko 11.110 plaza izatera igaroko da Arabako hiriburua.

Udal gobernua osatzen duten bi alderdien (EAJ eta PSE-EE) babesarekin onartu zen ordenantza berria. EH Bildu eta Elkarrekin alderdiak abstenitu egin ziren eta PPk, aldiz, aurka bozkatu dzuen.

Emisio gutxiko eremuaren lehen fasea astelehen honetan sartuko da indarrean, beraz, eta Alde Zaharrari, erdiguneko hainbat kaleri (San Antonio, Prado, Olagibel eta Errege Atea) eta Zabalgunearen zati bati eragingo dio. Une horretatik eta 2027ko irailera arte, B, C, Eco eta 0 pegatina duten ibilgailuak soilik sartu ahalko dira (A etiketa dutenak ez beste guztiak). Ez da derrigorrezkoa izango etiketa autoan itsatsita eramatea; izan ere, Udalak Espainiako Trafiko Zuzendaritzaren (DGT) datuak kontsultatu ahalko ditu  ibilgailuak araudia betetzen duen ala ez egiaztatzeko.

Dena den, Udalak hamabi salbuespen orokor eta beste lau salbuespen ezarri ditu.

Batetik, araudia betetzetik salbuetsita egongo dira mugitzeko arazoak dituzten pertsonak, gaixoak, ibilgailu historikoak, bereziak eta oinarrizko zerbitzu publikoa eskaintzen dutenak, errenta maila baxua dutenak eta aparkalekua dutenak.

Bestetik, beste lau salbuespen izango dira lehen urtean. Dendaraba merkataritza-guneko aparkalekura joan nahi dutenek, merkatariek, banatzaileek eta gremioek urtebeteko epea izango dute araudia betetzeko.

Lehendabiziko hiru hilabeteetan ez dute isunik ezarriko, abenduaren 15era arte. Hiru hilabeteko egokitzapen aldi horretan abisua bidaliko zaie araudia urratzen dutenei. Hortik aurrera, ordea, emisio gutxiko eremura baimenik gabe sartzen direnek 200 euro ordaindu beharko dituzte.

2027ko irailean, bigarren fasea hastearekin batera, emisio gutxiko eremua zabaldu egingo da, eta kale hauek ere hartuko ditu: Domingo Beltran de Otalora, Andre Maria Zuriaren Koroatzearen kalea eta Ramiro Maeztu. 2030etik aurrera, B motako ibilgailuak ere ezingo dira sartu.

TAO berria

Astelehen honetatik aurrera, abian izango da berriz ere TAO sistema, abuztuko geldialdiaren ondoren. Gainera, hiriko beste sei auzotara zabalduko da ordainpeko parkingen sistema (Aranbizkarra, Arana, Santa Luzia, San Martin, Lovaina, Aranzabal, Alde Zaharra eta Zabalgunearen zati bat) eta orain arte 6.000 aparkaleku baziren ordainpekoak, hemendik aurrera, 11.110 izango dira.

Plaza kopurua handitzeaz gain, TAOren ordenantza berriak zigor handiagoak, parkimetro berriak eta ordaintzeko txartel mota gehiago ezartzen ditu. Ordenantzaren berrikuntza nagusien artean, 'ticket' fisikoa kentzea dago, nahikoa izango baita matrikula parkimetroan edo 'app' mugikorrean sartzea.

Gremioentzako eta autonomoentzako TAO bereizgarri espezifiko berri bat sartuko da indarrean, hiriko ordainketa eremu guztietan denbora mugarik gabe eta 'ticket' beharrik gabe aparkatzeko aukera ematen duena.

Kontrol-sistema ere modernizatu da, matrikulen irakurketa automatikoarekin, eta zigorrak arinen eta larrien artean bereiztuko dira: Arinak izango dira, 30 eta 60 euro arteko isunekin, 'ticket' a ez izatea, denbora gainditzea edo egoiliarrentzat soilik diren guneetan aparkatzea, eta, bestetik, larriak izango dira, 200 euroko isunekin, datuak faltsutzea eta iraungitako edo manipulatutako bereizgarriak erabiltzea.

Ordenantza berriak abuztuaren 1etik 31ra arte mantentzen du TAOrik gabeko aldia, eta egun horietan ez da zerbitzua aplikatuko. Bestela, urte osoan zehar, TAOa astelehenetik ostiralera egongo da indarrean, 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara, eta larunbatetan, 10:00etatik 14:00etara.

15 minutuko doako epea egongo da eta, hortik aurrera, ordu erdiak 1,05 euro eta 1,35 euro artean balioko du, zonaldearen arabera; orduak 1,80 euro eta 2,15 euro, eta 240 minutuko gehienezko epea, 4 euro eta 4,70 euro artean, eremuaren arabera.

Bestalde, egoiliarren TAO txartelak 45,60 euro balioko ditu urtean, eta merkatarienak 284,20 euro. Ibilgailu bakoitzeko egoiliar-txartel bat eskatu ahal izango da.

Koloreen arabera ezberdinduko dira plaza motak: Egoiliarrenak bakarrik diren plazak gorriak eta berdeak izango dira, inguruko egoiliarraren edo merkatariaren txartela dutenek soilik aparka dezakete, eguneko 24 orduetan. Jaiegunetan eta abuztuaren 5etik 31ra bitartean beste ibilgailu batzuk ere bertan aparkatu ahal izango dute.

Egoiliarrenetan, berdeetan, denbora mugarik gabe aparkatu ahal izango dute inguruko txartela duten egoiliarrek eta merkatariek. Urdinetan, berriz, txandakakoetan, edozein gidarik aparkatu ahal izango du, denbora-muga batekin.

Azkenik, errotazio handiko aparkalekuetan (laranjak),  aparkatzen duen edonork, egoiliarrak eta merkatariak barne, gehieneko denbora muga murriztaileagoa izango du, eta kasu bakoitzean adieraziko da.

Emisio Gutxiko Eremuak Euskal Herrian

Bilbon, 2024ko ekainaren 15ean jarri zen indarrean EGEa, eta debekatu egin zien A pegatina duten edota etiketarik ez duten ibilgailuei eremuan sartzea. Urtebete geroago, 2025eko ekainean, debekua B etiketa zuten ibilgailuei zabaldu zitzaien.

Donostian, 2024ko abenduaren 14an jarri zen indarrean EGEa. Lehen aplikazio fasean, 2025etik 2027ra bitartean, ingurumen etiketarik ez duten ibilgailuak ezin dira erdigunera sartu, hau da, A etiketarik ez dutenak. 2028an, debekua B etiketa dutenetara zabalduko da.

Iruñean, Alde Zaharra emisio gutxiko eremu gisa izendatua dago gaur egun, baina eremu horretara sartzeko ez dira kontuan hartzen ingurumen bereizgarriak. Gaur-gaurkoz, egoiliarrak, gremioak eta banatzaileak eta zerbitzuko ibilgailuak baino ezin dira sartu. 2026ko urtarrilaren 1etik aurrera, araudi berri bat jarriko da indarrean, A eranskailua duten edo etiketarik ez duten ibilgailuei eremura sartzea debekatzeko.

Ipar Euskal Herriaren kasuan, Emisio Gutxiko Eremua 2025eko ekainaren 1ean sartu behar zen indarrean Lapurdiko kostaldeko 11 herritan, baina martxoan mugarik gabe atzeratu zen, Frantziako parlamentuak hala erabakita, eta, beraz, ez dago martxan.