Donostia International Physics Centerreko laborategi kuantiko berriko zuzendaria urteko zientzialari izendatu dute, Austrian
Francesca Ferlaino 2025. urteko zientzialaria izendatu du Austriako Zientzia eta Hezkuntza Kazetarien Elkarteak, eta bere "ikerketa-lana eta komunikaziorako pasioa" goraipatu ditu.
Francesca Ferlaino. Argazkia: DIPC.
Francesca Ferlaino, Donostia International Physics Centerreko (DIPC) laborategi kuantiko berriko zientzialari arduraduna, 2025. urteko zientzialari izendatu du Austriako Zientzia eta Hezkuntza Kazetarien Elkarteak. Bere ibilbidean zehar egindako "ikerketa-lan nabarmena eta zientzia kuantikoak herritarrei helarazteko azaldutako grina" aipatu dituzte.
DIPCek jakinarazi duenez, lorpen ugari egin ditu Ferlainok azken hamarkadetan. Besteak beste, 2012an lortu zuen erbiozko atomoz osatutako Bose-Einsteinen —propietate atomiko apartak dituen gutxi esploratutako espezie atomikoa— lehen kondentsazioa egitea. 2018an, erbioaren eta disprosioaren lehen fusio kuantiko dipolarra egitea lortu zuen. 2019an, materiaren egoera berri bat sortzea lortu zuen, supersolidoa izenekoa, eta, 2021ean, bi dimentsiotako supersolidoak sortu zituen.
Azken 20 urteetan, Innsbruckeko Unibertsitateko Fisika Esperimentaleko Departamentuan egin du ikerketa, eta, 2014tik, Austriako Zientzien Akademiako (ÖAW) Optika Kuantikoaren eta Informazio Kuantikoaren Institutuko (IQOQI) zuzendari zientifikoa da, Innsbrucken.
Ferlaino 2024an iritsi zen Donostiako DIPCra, etorkizuneko Atomo Ultrahotzen Teknologia Kuantikoen Laborategia diseinatu eta lema hartzeko. Laborategi hori DIPCren eraikin berrian kokatuko da.
Zientzialariaren hitzetan, "ohore handia" da "ospe handiko izendapen" hori jasotzea. Azpimarratu du "sinetsita" dagoela zientzia ez dela "ahalegin isolatua, ondasun partekatua baizik" eta bere "ezagutza trukatzean eta komunikatzean, balioa handitu egiten da". Sariak "komunikazio zientifikoaren garrantziari" ematen dion aintzatespena azpimarratu du Ferlainok.
Bestalde, Ricardo Diez Muiño DIPCko zuzendariak nabarmendu duenez, "Francesca Ferlaino Europako fisika kuantikoko zientzialari garrantzitsuenetako bat da", eta "harro" agertu da DIPCn teknologia kuantikoen laborategi berri bat garatzea aukeratu duelako.
Francesca Ferlainoren ikerketa tenperatura ultrahotzetan dauden gas atomikoen fenomeno kuantikoetan oinarritzen da. Ferlainoren laborategia Ibaetako Milia Kuantikoaren parte izango da, eta DIPCko laborategiko zuzendari gisa betetzen duen eginkizuna uztartu egingo du Innsbruckeko Unibertsitateko Fisika Esperimentaleko Institutuan eta Austriako Zientzien Akademiako (ÖAW) ardurekin.
Zure interesekoa izan daiteke
Zabaldu dute N-634 errepidea Zarautz eta Getaria artean, atzo zintzilik geratutako harritzarra erretiratu ondoren
Zarautz eta Getaria (Gipuzkoa) arteko N-634 errepidea 18:15ean ireki dute, ia 24 orduz itxita egon eta gero. Euriteen ondorioz, harritzar bat erori zen atzo segurtasun sarera, eta gaur arratsaldean kendu dute, atzerako hondeamakina baten laguntzarekin.
Radio Vitoriak "Memoriaren indarra" aurkeztu du, 1976ko martxoaren 3ko sarraskia berreraikitzen duen soinu-dokumentala
Gertatu eta mende erdi geroago, polizia armatuaren audio argitaratugabeak eta lekukoen testigantzak jasotzen ditu dokumentala, bala horien oihartzuna inoiz gal ez dadin. David Saenzek zuzendutako dokumentalak 30 elkarrizketa biltzen ditu; horien artean, Rodolfo Martín Villari egindakoa.
Eusko Jaurlaritzak sektore publikoko langileen soldata % 1,5 igotzea onartu du
Igoera hori otsaileko nominan aplikatuko da, eta atzeraeraginezko ondorioak izango ditu urtarrilaren 1etik aurrera.
Korrika baliatuz 36 migratzaileri muga zeharkatzen lagundu zieten zazpi ekintzaileak errugabe jo dituzte
2024ko martxoan 36 migratzailek Irungo Santiago zubia zeharkatu zuten, Korrikarekin batera eta hainbat ekintzaileren laguntzarekin. Frantziako Justiziak horietako zazpi auzipetu zituen, eta 10 urterainoko zigorra eta 250.000 euroko isuna eskatu zuen haientzat.
Eusko Jaurlaritzak 817 milioi euroko inbertsioa egingo du 2030era arte, familia, haur eta nerabeei laguntzeko
Familiei, Haurrei eta Nerabeei Laguntzeko Erakundearteko Plan berriak (2026-2030) jasotzen dituen neurrien artean dago, besteak beste, haurrak lau urte bete arte familiek hilero jasoko duten 200 euroko laguntza. Aurtengo lehenengo hiruhilekoan onartuko du Jaurlaritzak neurri berria eta 2026ko urtarrilaren 1etik izango du eragina.
Emakunderen ikerketa baten arabera, bakarrik bizitzea "ikasketa bat da, aukera bat" adineko emakume askorentzat
'Euskal Autonomia Erkidegoan bakarrik bizi diren adineko emakumeak: emandako gizarte-baimena?' txostenaren arabera, bizilagunik ez izateak du esan nahi bakarrik sentitzen direla, gizarteak adineko emakumeei buruz duen irudi estereotipatutik hori ondorioztatzen den arren.
Duela 5.000 urte izoztutako bakterio batek hamar antibiotikori aurre egin diezaieke eta sendagaiak sortzeko baliagarria izan daiteke
Errumaniako izotz-kobazulo batean isolatuta egon da anduia, eta bi agertoki ekarri ditu: askatuz gero, mikrobioen aurkako erresistentzia larriagotu dezake, baina berrikuntza bioteknologikoei atea ireki diezaieke.
Bost gazte hil dira Manlleun (Bartzelona), trasteleku batean izandako sute batean
Bost gazteek "elkargune" gisa erabiltzen zuten trastelekua, eta oraindik ez dago argi zer egiten ari ziren sua piztu denean. Mossoek baztertu egin dute trastelekua bizitoki moduan erabiltzen zutela.
Hainbat errei itxi dituzte Bizkaian eta Gipuzkoan, luiziak eta ur putzuak direla eta
BI-630 errepidean errei bat itxi dute Karrantza parean, luizi bat izan baita. Halaber, lur-jausi bat izan da N-1 errepidean ere, Idiazabal parean, eta errei bat itxi behar izan dute. Hori guztia dela eta, Segurtasun Sailak arretaz gidatzea gomendatzen du.
Amaitu dira auto-ilarak BI-10 errepidean, Barakaldo parean bi ibilgailuk istripua izan ondoren
Ezbeharra 124. kilometroan gertatu da, Donostiarako noranzkoan, eta bost kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira.