Euskal Herriko mediku eta pediatrek pantailek arrisku larriak dakartzatela ohartarazi dute, eta ikasgeletan mugikorrik ez izatea eskatu

“Mugikorra apur batean izateak ez dio kalterik egingo”. “Ez zaio ezer gertatuko tabletarekin jolasteagatik”. Euskal Herriko etxe askotan entzuten ditugu gisa horretako esamoldeak, normalizaturik dago eta pantailak erabiltzea. Baina mediku-kontsultetako ikuspegia oso bestelakoa da. Osasun-langileek irmo hitz egin dute; bai, pantailek kalte egiten dute, eta gailu horiek txikitatik erabiltzeak, kontrolik gabe, ondorio larriak dakartza. 

Hego Euskal Herriko pediatrak biltzen dituzten euskal elkarte guztiek, Altxa Burua elkartearekin batera, dokumentu bat idatzi eta plazaratu dute, Gailu digitalak, osasuna eta garapena haurrengan eta nerabeengan izenburupean. Guztiak elkarlanean, neurri instituzional koordinatuak lehenbailehen hartzeko eskatu dute. Helburua da kontrolik gabeko digitalizazioa geldiaraztea eta adingabeen neurogarapena babestea.

Osasun-adituek, aho batez, eskatu dute hezkuntza-sistemak mugikorrik gabeko eskola-eremuak eskaini ditzan. Horrez gain, ebidentzia zientifikoarekin koherenteak diren plan digitalak diseinatzearen alde egin dute, paperezko euskarriak eta ikaskuntza aktiboa lehenesteko.

Errealitatea, datuetan

Nerea Trebolazabala Lehen Mailako Arretako Pediatriako Euskal Elkartearen presidenteak adierazi duenez, "ebidentzia zientifikoak erakutsi du pantaila aurrean denbora luzez egoteak eragin negatiboak dituela osasun fisiko eta mentalean, eta haur eta nerabeen garapenean ere bai". 

Pantailak gehiegi erabiltzearen ondorio kaltegarrien artean, alde batetik, buru osasuna aipatu dute adituek: loaren nahasmenduak, antsietatea... Bestetik, obesitatea, ikusmen-arazoak eta hizkuntza-garapeneko atzerapenak eragin ditzakeela ohartarazi dute. 

Plazaratu berri duten txostenean, medikuek adierazi dute arazo horiek guztiek arrakala soziala zabaldu egiten dutela, gainbegiratzeko gaitasun txikiagoa duten familia zaurgarrienen kasuak kontuan hartuta.

Bi ordu, gehienez

Egoera horri buelta emate aldera, medikuek sei urte bete baino lehen pantailak debekatzea eskatzen dute, zazpi eta hamabi urte bitartean ordubete baino gutxiagora mugatzea horien erabilera, eta nerabezaroan gehienez egunean bi orduko tartea ezartzea. Adituek ondorioztatu dute familia-bitartekaritza ez dela nahikoa hezkuntza-sistemak eta erakundeek modu koordinatuan jarduten ez badute smartphonea emateko adina atzeratzeko eta eskola-ingurune osasungarriak bermatzeko bidean.

Joseba Atxutegi Euskadiko Sendagileen Elkargoen Kontseiluaren presidenteak azpimarratu duenez, medikuak funtsezkoak dira gurasoei eta irakasleei aholkuak emateko, haiek baitute gazteek pantailak erabiltzen ikasteko ardura.