Osakidetzako 1.047 profesionalek salatu zituzten erasoak 2025ean; horietatik 856, emakumeak

Osakidetzako 1.047 profesionalek beren jardunean ahoz edo fisikoki eraso egin zietela jakinarazi zuten 2025ean, hau da, aurreko urtean baino % 11 gutxiagok, eta eraso gehienak emakumeek salatu zituzten (856), Osakidetzako Laneko Prebentzio Zerbitzuaren azken balantzearen arabera.

Bada, ostegunean Osasun Profesionalen kontrako Erasoen aurkako Europako Eguna dela-eta Osakidetzak zabaldutako Laneko Prebentzio Zerbitzuaren azken balantzean jasotzen denez, iaz jakinarazitako eraso guztietatik 94etan (% 9) lesioa eragin zuten, eta gehienek ez zuten bajarik eragin.

Gainerako 953 jakinarazpenak (%91), lesiorik gabeko erasoak izan ziren, hala nola irainak eta mehatxuak, eta generoaren arabera, eraso gehienak emakumeen kontra egin ziren, 856 guztira, "gogoeta eragin behar digu horrek".

Erregistratutako jakinarazpenen kopuruak % 11 egin du behera azken urtean 2024arekin alderatuta, nahiz eta aurreko urteetan goranzko joera izan. Izan ere, protokoloak hobetu dira, eta arazo horren inguruko kontzientziazioa handiago da, profesionalek lehen jakinarazten ez zituzten kasuak salatzeko urratsa eman baitute.

2025ean erregistratutako kopurua txikiagoa da eraso fisikoen ondoriozko jakinarazpen gutxiago egon direlako, eta, ildo horretan, Osakidetzak gogorarazi du oraindik goiz dela jakiteko egoera hobetu den seinale den, joera aldatu egin dela, alegia, edo kontu puntuala den.

Hala ere, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak berriz adierazi dute konprometiturik daudela osasun zerbitzu publikoko profesionalen aurkako indarkeria fisiko zein ahozkoaren aurrean tolerantziarik ez izateko, "gertakari horiek onartezinak dira, eta, profesionalen osasun psikologiko eta fisikoan kalte zuzena eragiteaz, zerbitzu publikoen kalitatean eta herritarrei ematen zaien laguntza kaltetzen dute".

Nolanahi ere, Osakidetzak prebentzio neurriak ezartzen jarraitzen du bere erakunde guztietan, batez ere langileentzako formakuntzaren bidez, tentsio egoerak arazo larri bihurtu aurretik desaktibatzen eta bideratzen ikasteko, gertaerak hasi berri direla bideratzeko, eta, gainera, eraso bat jasaten duenari laguntzeko, eta horren berri eman dezan animatzeko.

Horrela, osasun zerbitzu publikoak langile guztiak animatu ditu egoera horiek jakinaraztera, prebentzioan jarduteko funtsezkoa delako osasunaren arloan gertatzen diren erasoak benetan noraino heltzen diren jakiteko. Gaur egun, lesioa eragiten duten eraso fisikoen intzidentzia 2,10 kasukoa da, 1.000 langileko.

Profesionalek azpimarratu dutenez, "orain, inoiz baino gehiago, ezinbestekoa da gure osasuna zaintzen dutenak zaintzea". Gogorarazi dutenez, "osasuna eta indarkeria uztargaitzak dira, eta osasun-sistema indartsu bateko profesionalek lan-eremu seguru, errespetuzko eta babesekoa izan behar dute".

Horregatik, dei egin diete administrazioei, erakundeei, erakunde profesionalei, pazienteei eta herritarrei "elkarrekin lan egin dezaten gaitz hau behin betiko desagerrarazteko".

Osasun arloko profesionalen aurkako erasoa delitu gisa jasota dago Espainiako Estatuko Zigor Kodean; 550. artikuluak ezartzen duenez, administrazio publikoko osasun-profesional bati eraso egiten dionak, edo, larderia astuna edo indarkeria erabiliz, erresistentzia larria egiten dionak, bere karguaren eginkizunak betetzen ari denean edo horien ondorioz, atentatu-delitua egiten ariko da, eta 3 urtera arteko espetxealdiarekin zigortu dezakete.