Irango gerrak egunean 10 milioi petrolio upel galtzea eragin du, eta upelaren prezioa 100 dolarren bueltan jarri du
Energiaren Nazioarteko Agentziaren (IEA) azken txostenaren arabera, Ormuzko itsasartean itsas-trafikoa etetearen ondorioz, egunean 10 milioi upel galdu da merkatuetan. Ormuzko itsasarteko fluxua % 10 baino gutxiagora murriztu da, krisia hasi aurreko egoerarekin alderatuz gero. Izan ere, 15 milioi upel petrolio gordin igarotzen ziren egunean, eta 5 milioi upel petroliotik eratorrita produktuekin. Munduko eskaintzaren % 20 inguru.
Ontzi bat, Ormuzko itsasartean. EFEren artxiboko argazkia.
Persiar golkoan eta Ormuzko itsasartean itsasontziei egindako erasoek (tartean Irakeko uretan zeuden bi petrolio-ontzi) Irango gerraren hamahirugarren egunaren hasiera baldintzatu dute, eta Brent upelaren prezioa 100 dolarretik gora igoaraziz du tentsioak, nahiz eta gero jaitsi egin den berriro.
Otsailaren 28an AEBk eta Israelek Iranen aurka abiatutako gerra 2025eko ekaineko Hamabi Eguneko gerra baino gehiago luzatu da dagoeneko, eta hondamendia eragiten ari da Ekialde Hurbil osoan. Nazioarteko Energiaren Agentziak (IEA) hartutako larrialdi-neurriak gorabehera, krisi energetikoa etorriko den mehatxuak indarra hartzen du egunik egun.
Agentziaren azken txostenaren arabera, Ormuzko itsasartean itsas-trafikoa etetearen ondorioz, merkatuan 10 milioi upel galdu dira egunean; 8, petrolio gordina garraiatzeko, eta 2 petroliotik eratorritako produktuekin.
Ormuzko itsasartetik igarotzen den garraio fluxua izugarri murriztu da (aurrekoaren % 10 baino gutxiago). Izan ere, orduan egunean 15 milioi upel petrolio gordin igarotzen ziren handik, eta 5 milioi upel petroliotik eratorritako produktuekin, munduko eskaintzaren % 20 inguru, orotara.
Bien bitartean, golkoko beste ekoizle batzuk —Saudi Arabia eta Irak, esaterako— ekoizpena murriztu dute eta bide alternatiboen bila ari dira Ormuzko itsasartzea saihesteko.
IEAk gogorarazi duenez, itsasarte horretatik ateratzen ziren fluxuen % 90 Asiako merkatura bideratzen ziren; Europara, % 4; eta AEBra, % 3.
Txostenaren egileek azpimarratu dutenez, gatazkak petrolioaren eta gasaren merkatuetan, eta, oro har, ekonomian izango duen eragina, eraso militarren intentsitatearen eta energia aktiboei eragindako kalteen mende ez ezik, Ormuzko itsasartetik itsas trafikoaren etenaldiaren iraupenaren araberakoa izango da.
Irango petrolioa Ormuzen dabil
Petrolio-ontzien jarraipena egiten duen Kpler konpainiaren eta itsas-merkataritzaren inguruko datuak biltzen dituen Lloyd's List Intelligence konpainiak egindako azterketa baten arabera, gerra hasi aurretik baino petrolio gehiago ari da esportatzen orain Iran Ormuzko itsasartetik.
Txostenaren arabera, golkoko beste herrialde batzuetakoa ez bezala, Irango petrolio gordina Ormuzetik ateratzen ari da; sei petrolio-ontzi atera dira Irandik otsailaren 28tik, AEBk zigortutako Cuma ontzia barne; hori aste honetan itsasoratu zen. AEBk zigortutako petrolio-gas likidotua zeramatzaten bi ontzi ere Irandik atera ziren ostiralean, karga bertan hartu ostean, Reutersen arabera.
Agentzia horrek jasotako beste azterketa baten arabera, gutxienez 11 milioi petrolio upel atera dira Irandik; zehaztu dutenez, bertatik 8 milioi upelekin atera ziren lau petrolio-ontzi Singapur inguruko uretara iritsi dira, Asiako merkaturako bidean.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek negoziatzeko beste proposamen bat bidali dio AEBri
Joan den astean, Teheranek proposamen bat aurkeztu zion Washingtoni, Islamabaden bitartez, eta hainbat fasetako negoziazioa eskaini zion, baina ez zuen AEBko presidentea konbentzitu.
Israelek Global Sumud Flotillako bi ekintzaile eraman eta gainerakoak askatu ditu Kretan
Global Sumud Flotillak "legez kanpoko bahiketa" salatu du eta bi kide askatzeko nazioarteko presioa eskatu du; Israelek Gazaren aurkako itsas blokeoa defendatu du.
Trump, Italian eta Espainian dituen tropa estatubatuarrak erretiratzeaz: "Zergatik ez nuke egin behar?"
Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen ustez, Europako herrialde batzuek ez diote lagundu behar izan duenean, Washingtonek Ukrainako gerran lagundu arren, AEBrekin "zerikusirik" ez badu ere.
Israelgo Armadak Global Sumud Flotillako 22 ontzi atzeman ditu nazioarteko uretan
Erasoa nazioarteko uretan egin du, Israeldik 1.000 kilometrora. Israelgo Atzerri Ministerioak jakinarazi duenez, 175 ekintzaile atxilotu dituzte. Azken orduetan, Greziako hondartza batean utziko dituztela jakinarazi dute. Israelen eta inguruetan dauden Espainiako enbaxadak aktibatuta daude bertako pasaportea duten atxilotuak artatu ahal izateko.
Teknofaxismoa ala utopia teknologikoa: Zer da Palantir manifestu futurista?
Silicon Valleyn egoitza duen Palantir Technologies enpresak 22 puntutan laburbildu du Peter Thiel eta Alex Karp tekno-oligarken demokraziari buruzko ikuspegia. Derrigorrezko zerbitzu militarra aldarrikatzen dute, baita adimen artifizialean oinarritutako disuasio militarra ere. Pentsalari batzuek teknofaxismoarekin lotu dute.
Muskek, munduko gizonik aberatsenak, "inozoa" izan zela dio, OpenAI finantzatzeagatik
Muskek bataila legal bati ekin zion 2024an ChatGPTren ardatz den enpresaren, Sam Altman eta Greg Brockman fundatzaileen, eta horien bazkide nagusi Microsoften aurka. Kontratua ez betetzea eta bidegabe aberastea leporatzen die. Bigarren egunez ari da deklaratzen Oaklandeko gorte federal batean (Kalifornia).
Putinek su-etena proposatu du Ukrainan, maiatzaren 9rako, eta Trumpek babesa eman dio
Putinek eta Ukrainako lider Volodimir Zelenskik antzeko bi tregoa labur adostu zituzten 2025ean. Nolanahi ere, Zelenskik gutxienez 30 eguneko su-etena eskatzen du, baina Moskuk uko egin dio horri.
Arabiar Emirerri Batuek LPEEtik erretiratuko direla iragarri dute, Ormuzeko itsasarteko krisia dela eta
1967tik LPEEko kide izan zen Arabiar Emirerri Batuetatik irteteak desordena eragin eta taldea ahuldu dezake, petrolio ekoizleen prezio justu eta egonkorrak bermatzeko desadostasunak egon arren fronte batu bat erakutsi nahi izan baitu.
Zer da inor "biziraule izendatzea"? Etxe Zuriaren aurkako atentatu baten ondoren aktibatu ahal den protokoloa
AEBko presidentearen segurtasunari buruzko eztabaida puri-purian dagoela, zabaldu da ez zutela biziraule izendatzeko sistema ezartzea aurreikusi. Protokolo horren arabera, kabineteko kide bat isolatzen dute, atentaturen bat gertatuz gero presidente kargua har dezan.
Trumpek Jimmy Kimmel kaleratzea eskatu du, Etxe Zuriari buruz egindako parodiagatik
Ostegunean, Jimmy Kimmel Live programan, Kimmelek Etxe Zuriko korrespontsalen afaria animatzeko aukeratutako komediantea izan balitz esango lukeenaz parodia egin zuen. Parodiaren une batean, Kimmelek esan zuen: "Begira Melaniari, hain ederra. Trump anderea, alargundu zain dagoenaren distira duzu". Etxe Zuriko maizterrek gaitzetsi egin zituzten hitzak; Melaniak "gorroto eta indarkeriaren" erretorikatzat jo ditu.