Zer dakigu ebolaren Bundibugyo aldaeraren aurka garatzen ari diren txertoez?
Osasun agintariak erlojuaren kontra ari dira lanean ebolaren Bundibugyo aldaeraren agerraldia geldiarazteko txertoak eta tratamenduak aurkitzeko. ‘Zaire’ izeneko aldaera izan da orain arte gehien agertu dena, eta aldaera berri horri aurre egiteko ez dago ez txertorik, ezta onartutako tratamendurik ere.
900 kasu susmagarrirekin eta baieztatutako ehun kutsatze baino gehiagorekin, Kongoko Errepublika Demokratikoko ekialdean atzemandako ebola agerraldiak erlojupeko lasterketa hasi du birusaren Bundibugyo aldaeraren hedapena geldituzeko.
Zaire izeneko aldaera izan da orain arte gehien agertu dena, eta badira aldaera horri aurre egiteko txerto eta tratamenduak. Ez dago, ordea, ebolaren aldaera berri honi aurre egiteko ez tratamendu edo txertorik. Osasunaren Mundu Erakundeak dio Bundibugyo aldaerak, gainerakoen aldean, hilkortasun tasa txikiagoa duela, baina kezka handia izaten jarraitzen du; izan ere, osasun-sistema ahula duten zonaldean izan da agerraldia, baliabide urriko eremuan eta biztanleen mugikortasuna handia dagoen eskualdeetan.
Horrek guztiak bultzatuta, nazioarteko komunitate zientifikoa irtenbide bila ari da buru-belarri, txerto eta terapia berrien bila.
Garatzen ari diren txerto esperimentalak
Laborategiak eta nazioarteko erakundeak lanean ari dira lehenbailehen irtenbideak bilatu nahaian.
Aurreratuen dagoen proiektuetako bat rVSVاG/BDBV-GP txerto esperimentala da, Ervebo delako teknologiarekin garatutakoa, hau da, Merck & Cok konpainia farmazeutikoak Zaire aldaeraren aurka onartutako txertoaren teknologia berarekin egindakoa. Animaliekin egindako ikerketek emaitza itxaropentsuak erakutsi dituzte, baina oraindik ez da gizakietan frogatu.
Beste hautagaietako bat ChAdOx1 BDBV da, AstraZenecak eta Oxfordeko Unibertsitateak COVID-19aren aurka garatutako txertoan erabilitako teknologian oinarritua. Serum Institute of India dagoeneko hasi da txerto horiek ekoizten, larrialdietan erabiltzeko.
Coalition for Epidemmic Preparedness Innovations erakundeak hainbat txerto bultzatu zituen pandemian, eta ebolaren aldaera honen aurka ere lanean ari da.
Aztertzen ari diren tratamenduak eta antibiralak
Txertoez gain, hainbat enpresa eta konpainia gaixotasuna geldiarazteko gai diren terapia esperimentalak ikertzen ari dira.
Mapp Biopharmaceutical bioteknologikoa MBP134 tratamendua ari da lantzen Tratamendu horrek antigorputz monoklonalak ditu, eta ebolaren hainbat aldaeraren aurka emaitza onak izan ditu.
Bestalde, Regeneron Pharmaceuticals aztertzen ari da ea bere Inmazeb terapia — Zaire ebolarentzat jada onartua — eraginkorra izan daitekeen Bundibugyo aldaeraren aurrean ere. Konpainiak dosiak ere eman dizkio OMEri, larrialdietan erabiltzeko.
Gilead Sciencesek garatutako Obeldesibir antibiral esperimentalaren eraginkortasuna ere ari dira aztertzen, birusa duten pertsonentzako prebentzio tratamendu posible gisa.
Laburbilduz, oraindik ez dago ebolaren aldaera horren aurkako irtenbide zehatzik onartuta, baina laborategiek, nazioarteko erakundeek eta osasun agintariek bizkortu egin dute txertoen eta tratamenduen bilaketa, azken urteetan Afrika erdialdean erregistratutako agerraldi kezkagarrienetako bati aurre egin asmoz.
Zure interesekoa izan daiteke
Erraldoien azken dantza sanferminei agur esateko
Bederatzi eguneko festaren ondoren, Erraldoi eta Buruhandien Konpartsak azken dantza egin du Iruñeko Udaletxeko plazan, Ezpeleta jauregira itzuli aurretik. Haur eta helduek hunkituta agurtu dituzte erraldoiak, buruhandiak, kilikiak eta zaldikoak, datorren urtera arte.
Euskal Selekzioa-Palestina futbol partidan bildutako diruarekin dohaintza solidarioa egin dute
Partida horretan bildutakoarekin (600.000 eurotik gora) dohaintza solidarioa egin die Euskadiko Futbol Federazioak Mugarik Gabeko Medikuei, Gazara laguntza humanitarioa bidaltzeko.
Intentsitate altuko bigarren sexu-eraso bat izan da sanferminetan
Hala baieztatu du Joseba Asiron Iruñeko alkateak astearte goizean. Honekin, aurtengo jaietako bigarrena litzateke. Guztira, 25 salaketa egon dira; 22, ukituengatik.
Naturaren legea, Cabarcenon: Zambi elefante eme mitikoa hil egin da, taldekideen arteko borroka baten ostean
50 urteko Zambi 1994an iritsi zen Cabarcenora, Alemaniatik, eta parkeko emeen artean zaharrenetako bat zen. Gatazka astelehen honetan gertatu zen, kideen arteko hierarkia ezartzeko borroka batean; horrelako liskarrak ohikoak izaten dira. Lau kume izan zituen Zambik Chisco bere bikotekidearekin batera, eta biak ala biak funtsezkoak izan ziren parkeko ugalketa-programa arrakastatsuan.
Heriotza kopuruak % 3,7 egin du gora Euskadin 2025ean, 23.214 hildakorekin
Eustatek argitaratutako datuen arabera, 2024an baino 822 heriotza gehiago izan dira 2025ean Euskal Autonomia Erkidegoan, eta gorakada horrek eragina izan du EAEko hiru lurraldeetan. Heriotza-tasaren hazkunde hori 80 urtetik gorakoen taldean izan da bereziki, eta tumoreak dira heriotza-kausa nagusia.
Entzierroetako hesia kentzen hasi dira Iruñean, sanferminetako jaien amaieraren atarian
Sanferminetako zortzigarren eta azken entzierroa amaitu bezain pronto, hesia osatzen duten 2.700 taulak kentzen hasi dira Hermanos Aldaz zurgindegiko langileak. 365 egun besterik ez dira falta 2027ko sanferminetarako!
Iñaki Subijanak Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko presidente kargua berritu du
Iñaki Subijanak beste bost urtez izango du EAEko Auzitegi Nagusiko (EAEAN) presidente kargua, eta epaileen “independentzia, inpartzialtasuna, neurritasuna eta erantzukizunaren alde” mintzatu da.
Bi adarkatu sanferminetako azken entzierro azkar eta arriskutsuan
Jandillaren zezenek 2 minutu eta 25 segundoan egin dute ibilbidea. Guztira, zazpi pertsona eraman dituzte Nafarroako Unibertsitate Ospitalera; bost, kolpeengatik.
48 urteko zigorra ezarri diete Panaman Eneritz Argintxona erandiotarra hiltzeagatik akusatutako bi gizonei
30 urteko zigorra bete beharko dute feminizidioagatik eta 18 larriagotutako lapurretagatik. Erdialdeko Amerika zeharkartzen ari zen Argintxona 2024ko udan, eta uztailean hil egin zuten, Bocas del Toro artxipelagoan zegoela. Ikerketak argitu duenez, orain kondenatutakoek kolpatu egin zuten neska "haren gauzak kentzeko asmoz", eta hil egin zuten.
Albiste izango dira: sanferminetako azken eguna, Iñaki Subijanaren kargu-hartzea eta Gorenaren epaiaren osteko erreakzioak
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.