Adimen artifizialaren lege berriaren hamar gako eta adibide
Espainiako Gobernuak adimen artifizialaren gobernantzari buruzko lege-proiektu bat onartu du, teknologia horren erabilera gizartearentzat "etikoa, inklusiboa eta onuragarria" izango dela bermatzeko.
Horretarako, testuak zehazten du zer praktika egongo diren debekatuta, zer sistema hartuko diren "arrisku handikotzat" eta isun milioidunak dituen zehapen-araubide bat ezartzen du.
Gainera, arauak ezartzen du nahitaezkoa dela adimen artifizialak sortutako edukiak etiketatzea; horrela, tresna horiekin sortu eta zabaldutako irudi guztiek (IA) siglak dituzten ur-markak izan beharko dituzte.
Hauek dira Ministroen Kontseiluak gaur onartu duen proiektuaren hamar gako eta adibide batzuk. Proeiktua Parlamentuan izapidetzen hasiko dira orain:
1.- Debekatuta dago teknika subliminalak erabiltzea (hala nola irudi edo soinu hautemanezinak) baimenik gabe erabakiak manipulatzeko. Adibidez, chatbot bat (laguntzaile digitala) jokoarekiko mendekotasuna duen erabiltzailea identifikatu eta joko-plataformetan sartzera bultzatzen duena.
2.- Debekatuta dago adinarekin edo desgaitasunarekin lotutako kalteberatasunak ustiatzea portaera aldatzeko eta kalteak edo galerak eragin ditzakeen moduan. Adibidez, haurrak arriskutsuak izan daitezkeen erronkak osatzera animatzen dituen adimen artifizialeko haur-jostailua.
3.- Debekatuta dago pertsonen sailkapen biometrikoa egitea arraza- edo orientazio politiko, erlijioso edo sexualaren arabera. Adibidez, sare sozialetako argazkien analisitik abiatuta pertsona baten orientazio politikoa edo sexuala ondorioztatzen duten sistemak.
4.- Debekatuta dago pertsonak sailkatzeko IA sistemak erabiltzea portaera sozialetan edo ezaugarri pertsonaletan oinarrituta, hautaketa-metodo gisa; adibidez, dirulaguntza edo kreditu bat eman ala ez erabakitzeko erabiltzen diren sistemak.
5.- Debekatuta dago emozioak hautemateko edo manipulazio kognitiboko sistemak erabiltzea; adibidez, enpresako langileen aurpegia, ahotsa edo keinuak aztertuz, nor dagoen motibaziorik gabe edo estres egoeran identifikatzeko eta horren arabera laneko erabakiak hartzeko IA sistema erabiltzea.
6.- Proiektua «onartezintzat» jotzen da, halaber, zaintza prediktiboa egitea; adibidez, pertsona batek delituak egiteko duen arriskua soilik bere profil edo ezaugarri pertsonaletan oinarrituta ebaluatzea.
7.- Debekatuta dago Deepfake sexualak sortzen dituzten IA sistemak erabiltzea, baita pertsona fisiko identifikagarriak dituzten eduki sexual errealistak sortzea edo manipulatzea ere; adibidez, X sare sozialeko Grok laguntzaile birtualak sortutako biluziak argitaratzea.
8.- Erabat debekatuta dago haur-pornografiako edukiak sortzea edo aldatzea edozein adimen artifizialeko sistema erabiliz.
9.- Arau-hauste larriengatiko zehapenak 35 milioi eurokoak izan daitezke, edo enpresa baten munduko negozio-bolumenaren % 7rainokoak. Legeak herri-administrazioak isunetatik salbuesten ditu, baina ohartarazpenak eta diziplina-neurriak aurreikusten ditu (besteak beste, behartze-neurriak), adimen artifiziala gaizki erabiltzen duten funtzionarioentzat.
10.- Arrisku handikotzat jotzen dira, baina erabil daitezke, langileen hautaketan, justizian edo hezkuntzan erabiltzen diren IA sistemak; adibidez, epai-zirriborro bat sortzen duen IA bat, epaileak azken erabaki juridikoa berrikusi gabe erabiltzen bada, edo hautagaiak sailkatzeko baheketa-algoritmoak, behar bezalako gainbegiratzerik gabe aplikatzen direnean.
Zure interesekoa izan daiteke
Lau urteko ume bat ospitalera eman dute, Bilboko Pagasarribide eskolan bero-kolpe izan ondoren
Ikastetxeko Guraso Elkarteak salatu du azpiegiturak zaharkituta daudela eta ez daudela prestatuta bero sapa hauei aurre egiteko. Esan dutenez, arazoa orokorra da Bilboko sare publikoko eskoletan.
Donostiako Udalak hondartzen denboraldia aurreratzea aztertuko du, egun hauetako erreskateen ondoren
Jon Insausti alkateak adierazi duenez, hondartza denboraldia lehenago hasi behar den aztertuko da, edo agian zerbitzu zehatz batzuk, gune puntual batzuetan, baina hori datorren urteko aurrekontuen araberakoa izango dela azpimarratu du. Halaber, seinaletika indartzearen eta megafonia zerbitzuak lehenago aktibatzearen alde agertu da, Saguesen, esaterako, "arriskutsuak izan daitezkeen korronte konplikatuak" daudelako.
77 urteko gizon bat hil da Donostiako Ondarreta hondartzan
Larrialdi zerbitzuek goizeko 10:30ak pasatxoan jaso dute abisua. Hondartzan zeuden hainbat herritarrek atera dute gizonezkoa uretatik, baina erreskate taldeek ezin izan dute ezer egin, bizirik eusteko.
Datorren urtetik aurrera Bero Plana maiatzaren 15era aurreratzea aztertzen ari da Eusko Jaurlaritza
Guillermo Herrero Eusko Jaurlaritzako Osasun Publikoko zuzendariaren hitzetan, "txipa aldatzen hasi behar dugu denok, eta pentsatzen, lehen uztailekoak edo abuztukoak ziren tenperaturak maiatza-ekainean izango ditugula".
Auto-ilarak deseginda, egoera bere onera itzuli da Artatzan goizean tuneletan izandako istripu baten ondoren
Moto batek istripua izan du tuneletan eta errei bat itxi behar izan dute BI-637 errepidean, Leioan, Bilborako noranzkoan eta 4 km-rainoko ilarak izan dira bertan. Motor gidaria zaurituta eraman dute erietxera. Arazoak izan dira N-1ean ere Tolosa parean eta Irunerako noranzkoan; autobus batek eta auto batek talka egin dute eta zauriturik ez badago ere, ilarak sortu dira.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Berriobeitin, hondakinak kudeatzeko enpresa batean piztutako sutean kea arnastuta
Enpresa ebakuatu behar izan dute. Enpresako langileak sua itzaltzen hasi dira, eta suhiltzaileek bukatu dute, 00:26an.
Gomez Ulla ospitalean isolatutako beste pertsonak batek positibo eman du hantabirusagatik, baina ez du sintomarik
"Kontaktu estua" da, eta Hondiuseko agerraldiaren ostean aktibatutako miaketa "epidemiologikoari" esker aurkitu zuten.
Gasteizko Udalak eta blusa eta nesken kuadrillek aldatu egingo dituzte jaietako kalejirak
Batzordeak joanekoan desfilatuko du, eta Federazioak, berriz, itzulerakoan.
Albiste izango dira: Bero itogarria, Zupiriaren agerraldia Ertzaintzak Loiun izandako jokabideagatik eta Sanchezen legealdia, arriskuan?
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.