Ertzaintzak Euskadin erregistratutako gorroto delituen kopurua % 18 jaitsi da 2025ean

Ertzaintzak 193 gorroto-gertakari erregistratu zituen iaz, eta 2024an, berriz, 236. Dena den, % 18ko beherakada hori tentuz interpretatu behar da, horrelako gertakari asko ez baitira salatzen, Euskadiko gorroto-gertakariei buruzko 2025eko txostenak jasotzen duenez. Lan horrek adierazten duenez, arrazakeria eta xenofobiagatiko intzidenteak dira oraindik ugarienak, guztizkoaren % 56 baitira.

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburuak eman ditu datuak asteazken honetan, Euskadiko gorroto gertakarien 2025eko txostena aurkezteko Eusko Legebiltzarreko Erakunde, Gobernantza Publiko eta Segurtasun Batzordean egindako agerraldian. Txostena Jon-Mirena Landak zuzendutako EHUko Giza Eskubideen eta Botere Publikoen Katedraren laguntzarekin egin da.

Eusko Legebiltzarrean aurkeztutako txostenaren arabera, gutxi salatzea eragiten duten faktoreen artean nabarmentzen dira biktima askoren egoera administratibo irregularra, baliabide ekonomikorik eza edo prozedura ez ezagutzea; indarkeriaren kulturaren normalizazioa; sistema judizialean eta polizialean konfiantza gutxi izatea; edota erasotzaileen aldetik edo agintarien beraien aldetik errepresaliak jasateko beldurra.

Arrazakeria eta xenofobia, motibazio nagusia

Aurreko urteetan bezala, izaera arrazista edo xenofoboa duten delituak izan dira erregistratutako gorroto delitu gehienak. 2025ean 108 kasu izan ziren EAEn, hau da, kasu guztien % 56, eta aurreko urtearekin alderatuta % 6 jaitsi dira.

Bigarren lekuan, orientazio edo identitate sexualak eragindako gertakariak daude: 40 kasu, guztizkoaren % 21. Ondoren, ideologia edo orientazio politikoarekin lotutakoak daude, 18 kasurekin (% 9). Era berean, txostenak 9 gertakari jasotzen ditu desgaitasunagatik, 7 sinesmen edo praktika erlijiosoengatik, 4 fisikoagatik edo itxuragatik, 2 generoagatik, 2 gaixotasunagatik, 1 antisemitismoagatik eta 1 aporofobiagatik.

Lesioak eta mehatxuak, ohikoenak

Euskadin iaz erregistratutako gorroto delituen tipologiari dagokionez, txostenaren arabera, lesioak eta mehatxuak erregistratutako gertakarien erdia baino gehiago izan dira. Lesioak dira gertakari ohikoenak, 63 kasurekin (% 33), eta 2024an baino % 5 gutxiago. Ondoren daude mehatxuak, 40 kasurekin (% 21); hertsapenak, 19rekin; gorroto diskurtsoa, 16rekin; jazarpena, 15ekin; eta tratu iraingarria, 13rekin.

2025ean ez da homizidiorik erregistratu gorroto gertakarien ondorioz, eta sexu erasoarekin lotutako gertakari bat erregistratu da; beraz, Segurtasun Sailaren arduradunen arabera, larritasun penal handieneko gertakariak “nahiko mugatuta” mantendu dira.

Lurraldeak eta udalerriak

Lurralde historikoei dagokienez, Bizkaiak eta Gipuzkoak 85na gertakari erregistratu dituzte 2025ean, bi kasuetan guztizkoaren % 44, eta Arabak 23 gertakari (% 12). Banaketa horrek hautsi egiten du azken urteetako eredua, orain arte Bizkaiak erregistratzen baitzituen gertakari gehien, nabarmen gainera.

Udalerriei dagokienez, hiriburuak eta biztanle kopuru handiena dutenak nabarmendu dira berriz ere. Donostiak 35 gertakari erregistratu ditu (% 18), Bilbok 29 (% 15), Irunek 19 (% 10) eta Gasteizek 18 (% 9). Barakaldo eta Portugalete ere agertzen dira, zazpina gertakarirekin, baita Hernani eta Getxo ere, launarekin.

Delitua egin den tokiari dagokionez, bide publikoan gertatu dira gorroto gertakari gehien, delitu guztien % 45, alegia. Ondoren daude ikastetxeak (% 11), etxebizitzak (% 9) eta hotelak (% 9). Ziberespazioaren bidez edo telefonoz egindako gertakariak % 4 izan dira.

284 ikertu eta 9 atxilotu

Bestalde, txostenaren arabera, 284 pertsona ikertu dira gorroto delituengatik 2025ean EAEn. Gehienak gizonak izan dira (% 78), eta ikertutakoen batez besteko adina 32 urte izan da. 76 adingabeak izan dira.

Era berean, 2025ean bederatzi atxiloketa egin ziren, 2024an erregistratutakoaren erdia baino gutxiago, urte horretan 25 zenbatu baitziren.

Biktimei dagokienez, txostenak 225 biktimizazio erregistratu ditu, hau da, aurreko urtean baino % 17 gutxiago, eta biktimen % 55 jatorri atzerritarrekoak dira. Adinari dagokionez, 18 eta 29 urte bitarteko pertsonak nabarmendu dira, eta biktimen % 57 gizonak dira.