Euskal Herriko labar-margoetako animaliak patroi baten arabera antolatuta daude, eta ez ausaz margotuta
EHUren ikerketa baten arabera, animalia-irudien antolaketa nahita egina zen: bisonteak, zaldiak eta ahuntzak konposaketaren erdian zeuden, eta gainerakoak, periferian.
Argazkia: EHU
Iñaki Intxaurbe EHUko doktoreak gidatutako ikerketa batek agerian utzi du Euskal Herriko haitzuloetako labar-artea ez zela ausaz egiten, egitura-patroi eta kode sinboliko antolatu bati jarraituz baizik.
Nola antolatzen ziren animalien irudiak kobazuloaren barruan?
Intxaurbek 500 motibo grafiko aztertu ditu Euskal Herriko bederatzi kobazuloetan, sareen analisia eta aldagai anitzeko estatistika aplikatuz. Ikertzailearen hitzetan, emaitzek erakusten dute "labar-artea ordenatuta sortu zela, eta ez ausaz".
Hala, bisonteak, zaldiak eta ahuntzak ziren konposizioen erdigunea, eta gainerako animaliak periferian banatzen ziren. Gainera, orientazio zehatz batekin ageri dira: zaldiak eskuinera begira daude nagusiki, eta bisonteak, ordea, ezkerrera.
Zer mezu helarazi nahi zuten?
Hala ere, azterlanak ez du patroi horren arrazoiei buruzko azalpenik ematen, hau da, marrazkien atzean egitura antolatu bat dagoela erakusten du, nahiz eta oraindik ezin den zehaztu zer mezu transmititu nahi zuen.
Intxaurberen arabera, "labar-pinturak ez zituzten aisialdirako egiten". "Badakigu gauza garrantzitsua zirela haientzat; izan ere, haitzulo gutxi batzuetan egiten zituzten marrazkiak, ez guztietan. Eremu jakin batzuetako haitzuloak hautatzen zituzten horretarako. Orain badakigu Paleolito bukaerako labar-arteak egitura sintaktiko bat zuela, eta atzean badagoela ideia edo kode grafiko bat; guk ez dugu ulertzen, baina haientzat garrantzitsua zen", gaineratu du.
Margolariak eskuinak ziren?
Aurkikuntza horiek zalantzan jartzen dituzte XX. mendearen erdialdean formulatutako teoriak, hau da, animalien orientazioa ikusita, artista gehienak eskuinak zirela.
Zaldiak gainerako espezieen kontrako noranzkoan marrazten zirela egiaztatu da, hortaz, ikerketak erakusten du jarrera hori nahita egindako hizkuntza sinboliko baten ondorio zela, eta ez margoa egiteko erosotasun fisikoarena.
Hizkuntza zaharrak deszifratzeko aplikazioak
Intxaurbek kode irekian argitaratu ditu metodologia eta datu-basea, komunitate zientifikoak nazioarteko beste aztarnategi batzuetan aplikatu ahal izateko.
Gainera, analisi konbinatorio horrek oraindik deszifratu ez diren inskripzio historikoen sintaxia aztertzeko atea irekitzen du, hala nola baskoiarena eta iberiarrarena.
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetzak eta farmaziek 2 motako diabetesa duten 65 urtetik gorako paziente polimedikatuen medikazioa zainduko dute
Bi erakundeek asteazken honetan sinatutako hitzarmenak lau urteko indarraldia eta urteko 100.000 euroko finantzaketa izango ditu, botiken tratamenduaren jarraipen egituratua egiteko.
Bermeo, Elantxobe eta Mundaka Madalena eguna ospatzen ari dira, Izarorako itsas prozesioarekin
Bermeoko ontziak Izaro uharterantz joan dira, eta bidean alkateak teila bat bota du itsasora, irlaren jabetza Bermeorena dela aldarrikatzeko.
Suteak gogor jotzen ari dira Espainian: iaz sasoi berean baino hiru aldiz azalera handiagoa erre dute
Suak eragindako azalera uztailaren 8an 58.383 hektarea izatetik 119.458 hektarea izatera igaro da.
Albiste izango dira: Donostiako Jazzaldiaren hasiera, abisu horia temperatura altuengatik eta Otxandioko bonbardaketaren 90. urteurrena
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Otxandioko bonbardaketa frankistan hildako 61 lagunak gogoratuko dituzte gaur, sarraskiaren 90. urteurrenean
Herriko Andikona plazan Santa Marina jaiak ospatzen ari zirela, 61 auzokide hil zituzten eraso frankista batean. Euskadiko zibilen aurkako lehen aire-erasoa izan zen.
Haurdunaldiko genero indarkeria kasuak osasun-kontsultei esker identifikatu daitezke
Haurdunaldian emakumeek harreman estua izaten dute osasun-sistemarekin: emaginarekin, ginekologoarekin eta erizainarekin dituzte kontsultak. Hilabete horiek giltza izan litezke genero-indarkeriako egoerak identifikatzeko. Osasun eta gizarte-arloen aldetik erantzun koordinatua emateko beharra nabarmendu dute adituek, Donostian, “Indarkeria eta amatasuna” izeneko udako ikastaroan.
Einar Galilea euskal futbolariaren aurkako pintadak agertu dira Malagan, gasteiztarra Argentinako kamiseta soinean duela irudia batean agertu ostean
Irainez betetako pintadak Rosaledatik gertu agertu dira, Espainia eta Argentinaren arteko Munduko Txapelketako finalaren ostean. Malagaren jokalariaren argazkia sare sozialetan zabaldu da, baina ez dago argi noiz ateratakoa den.
Agur terrazetan eta hondartzetan erretzeari: honelakoa da tabakoaren aurkako lege berria, bapeagailua eta zigarroa parekatzen dituena
Espainiako Gobernuak onartutako lege berriak debekatu egingo du terrazetan eta hondartzetan erretzea eta bapeatzea. Izan ere, zigarreta elektronikoa eta tabako tradizionala parekatu eta 600 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Bi begirale atxilotu dituzte Biarritzen, hiru eta lau urteko haurrei sexu-erasoak egitea leporatuta
Baionako Fiskaltzak jakinarazi duenez, orain arte jasotako testigantzen arabera, 13 sexu-eraso kasuren zantzuak aurkitu dituzte (horietako bat oso larria da), eta ez dute baztertu gehiago izatea.