Euskal Herriko labar-margoetako animaliak patroi baten arabera antolatuta daude, eta ez ausaz margotuta

Iñaki Intxaurbe EHUko doktoreak gidatutako ikerketa batek agerian utzi du Euskal Herriko haitzuloetako labar-artea ez zela ausaz egiten, egitura-patroi eta kode sinboliko antolatu bati jarraituz baizik.

Intxaurbek 500 motibo grafiko aztertu ditu Euskal Herriko bederatzi kobazuloetan, sareen analisia eta aldagai anitzeko estatistika aplikatuz. Ikertzailearen hitzetan, emaitzek erakusten dute "labar-artea ordenatuta sortu zela, eta ez ausaz".

Hala, bisonteak, zaldiak eta ahuntzak ziren konposizioen erdigunea, eta gainerako animaliak periferian banatzen ziren. Gainera, orientazio zehatz batekin ageri dira: zaldiak eskuinera begira daude nagusiki, eta bisonteak, ordea, ezkerrera.

Hala ere, azterlanak ez du patroi horren arrazoiei buruzko azalpenik ematen, hau da, marrazkien atzean egitura antolatu bat dagoela erakusten du, nahiz eta oraindik ezin den zehaztu zer mezu transmititu nahi zuen.

Intxaurberen arabera, "labar-pinturak ez zituzten aisialdirako egiten". "Badakigu gauza garrantzitsua zirela haientzat; izan ere, haitzulo gutxi batzuetan egiten zituzten marrazkiak, ez guztietan. Eremu jakin batzuetako haitzuloak hautatzen zituzten horretarako. Orain badakigu Paleolito bukaerako labar-arteak egitura sintaktiko bat zuela, eta atzean badagoela ideia edo kode grafiko bat; guk ez dugu ulertzen, baina haientzat garrantzitsua zen", gaineratu du.

Aurkikuntza horiek zalantzan jartzen dituzte XX. mendearen erdialdean formulatutako teoriak, hau da, animalien orientazioa ikusita, artista gehienak eskuinak zirela.

Zaldiak gainerako espezieen kontrako noranzkoan marrazten zirela egiaztatu da, hortaz, ikerketak erakusten du jarrera hori nahita egindako hizkuntza sinboliko baten ondorio zela, eta ez margoa egiteko erosotasun fisikoarena.

Intxaurbek kode irekian argitaratu ditu metodologia eta datu-basea, komunitate zientifikoak nazioarteko beste aztarnategi batzuetan aplikatu ahal izateko.

Gainera, analisi konbinatorio horrek oraindik deszifratu ez diren inskripzio historikoen sintaxia aztertzeko atea irekitzen du, hala nola baskoiarena eta iberiarrarena.