Zer da NBEko Estatu behatzaile izatea? Zer irabaziko du Palestinak?
Palestinak garaipen politiko eta diplomatiko garrantzitsua lortu du nazioartean, NBEko Batzar Orokorrean 'Estatu behatzaile' izendapena jasota.
Praktikan, izendapen horrek Palestina Estatu independentea dela aitortzea dakar, zeharka eta inplizituki bada ere.
Iazko irailean, Palestinak NBEko Estatu kide osoa izatea eskatu zuen Segurtasun Kontseiluan, baina AEBek betoa jarri zuten. NBEko Batzar Orokorrean, baina, ez dago beto eskubiderik, eta, horrenbestez, AEBek eta Israelek ezin izan dute galarazi Palestina Estatu behatzaile bihurtzea.
Estatus horrekin, Palestina NBEren hainbat erakundetan sartu ahal izango da, iaz Unescon egin zuen bezala. Gainera, Nazioarteko Zigor Auzitegiko kide egin daiteke.
NBEko AGENTZIAK ETA NAZIOARTEKO ITUNAK
Palestinarrentzat lehentasuna duten NBEko erakundeak Unicef (Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsa), FAO (Elikadura eta Nekazaritzarako Erakundea) eta MMA (Munduko Merkataritza Antolakundea) dira.
Ramallahko Gobernuak Genevako Konbentzioarekin eta horren protokolo osagarriekin ere bat egitea eskatuko du, hau da, gerra eskubidea eta nazioarteko giza eskubideak arautzen dituzten itunekin.
NAZIOARTEKO ZIGOR AUZITEGIA
AEBen eta Israelen kezka nagusia Palestinak Nazioarteko Zigor Auzitegiarekin bat egitea da. Izan ere, auzitegi horretako kide izanda, 2008an Israelek Gazan egindako inbasioa ikertzea eska dezake (Armadak 1.400 palestinar hil zituen; gehienak, zibilak).
Iraganean, palestinarrek hainbat agintari eta militar israeldarren aurka egin dute auzitegi horretan, gerra-krimenak egotzita, baina Hagak errefusatu egin izan du salaketa aztertzea, Palestina ez baitzen Estatu.
Nazioarteko Zigor Auzitegira eramango luketen beste auzietako bat Yaser Arafat buruzagi palestinar historikoaren heriotza izan liteke (pozoituta hil ote zuten ikertzen ari dira orain).
BAKE-PROZESUA
Bestalde, Palestinaren lorpenak Israelekin bake-prozesua berriz abiatzea ekar lezake.
Mahmud Abbas Palestinako Aginte Nazionaleko presidentea Israelekin berriz negoziatzeko prest agertu da, baina ez dio uko egiten hitz egiten hasteko jarritako aldarrikapen nagusietako bati: Israelek kolonoen asentamenduak geldiaraztea.
Etxe Zuriak presio egingo die bi aldeei elkarrizketei ekiteko, baina, nolanahi ere, horiek ez lirateke hasiko Israelgo Gobernu berria osatu arte (hauteskundeak egingo dituzte urtarrilaren 22an).
Ordurako, baliteke palestinarrek aurrerapausoak eman izana berradiskidetzearen bidean. Izan ere, Al Fatahk (Abbasen alderdia) Hamasekin hitz egiteko konpromisoa hartu du.
Zeregin horretan, Abbas Gazara joango da "aurki", Fatahtik azaldu dutenez. Lurralde horretara egingo duen lehen bidaia izango da, 2007. urtetik.
ISRAELEN ERANTZUNA
Aurrerapausoak aurrerapauso, palestinarrek jakin badakite Israelek eta AEBek erantzun egingo dutela.
Besteak beste, Israelek Palestinako Aginte Nazionalaren izenean biltzen dituen zergak (Palestinako Aurrekontuen % 56 dira) ez ematea eta Abbasen Gobernua eroriaraztea mehatxu egin du.
AEBek ere nazioarteko lankidetzaren bitartez emandako funtsak kenduko dituzten beldur dira.
Egoera horri aurre egiteko, baina, palestinarrak herrialde arabiarrekin negoziatzen aritu dira azken hilabeteetan, eta hainbaten konpromisoa jaso dute (Qatarrena, kasu), dirua emateko.
AMETSA, GERTUAGO
NBEko Estatu behatzaile izendapena lortu izanak ez du palestinarren egunerokoa aldatuko, eta ez dio amaiera emango Israelen kontrol militarrari, baina urrats garrantzitsua da Palestinak Estatu independentea izateko ametsa gertuago egon dadin.
Palestinak garaipen politiko eta diplomatiko garrantzitsua lortu du nazioartean, NBEko Batzar Orokorrean 'Estatu behatzaile' izendapena jasota.Praktikan, izendapen horrek Palestina Estatu independentea dela aitortzea dakar, zeharka eta inplizituki bada ere.Iazko irailean, Palestinak NBEko Estatu kide osoa izatea eskatu zuen Segurtasun Kontseiluan, baina AEBek betoa jarri zuten. NBEko Batzar Orokorrean, baina, ez dago beto eskubiderik, eta, horrenbestez, AEBek eta Israelek ezin izan dute galarazi Palestina Estatu behatzaile bihurtzea.Estatus horrekin, Palestina NBEren hainbat erakundetan sartu ahal izango da, iaz Unescon egin zuen bezala. Gainera, Nazioarteko Zigor Auzitegiko kide egin daiteke.NBEko AGENTZIAK ETA NAZIOARTEKO ITUNAKPalestinarrentzat lehentasuna duten NBEko erakundeak Unicef (Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsa), FAO (Elikadura eta Nekazaritzarako Erakundea) eta MMA (Munduko Merkataritza Antolakundea) dira.Ramallahko Gobernuak Genevako Konbentzioarekin eta horren protokolo osagarriekin ere bat egitea eskatuko du, hau da, gerra eskubidea eta nazioarteko giza eskubideak arautzen dituzten itunekin.NAZIOARTEKO ZIGOR AUZITEGIAAEBen eta Israelen kezka nagusia Palestinak Nazioarteko Zigor Auzitegiarekin bat egitea da. Izan ere, auzitegi horretako kide izanda, 2008an Israelek Gazan egindako inbasioa ikertzea eska dezake (Armadak 1.400 palestinar hil zituen; gehienak, zibilak).Iraganean, palestinarrek hainbat agintari eta militar israeldarren aurka egin dute auzitegi horretan, gerra-krimenak egotzita, baina Hagak errefusatu egin izan du salaketa aztertzea, Palestina ez baitzen Estatu.Nazioarteko Zigor Auzitegira eramango luketen beste auzietako bat Yaser Arafat buruzagi palestinar historikoaren heriotza izan liteke (pozoituta hil ote zuten ikertzen ari dira orain).BAKE-PROZESUABestalde, Palestinaren lorpenak Israelekin bake-prozesua berriz abiatzea ekar lezake.Mahmud Abbas Palestinako Aginte Nazionaleko presidentea Israelekin berriz negoziatzeko prest agertu da, baina ez dio uko egiten hitz egiten hasteko jarritako aldarrikapen nagusietako bati: Israelek kolonoen asentamenduak geldiaraztea.Etxe Zuriak presio egingo die bi aldeei elkarrizketei ekiteko, baina, nolanahi ere, horiek ez lirateke hasiko Israelgo Gobernu berria osatu arte (hauteskundeak egingo dituzte urtarrilaren 22an).Ordurako, baliteke palestinarrek aurrerapausoak eman izana berradiskidetzearen bidean. Izan ere, Al Fatahk (Abbasen alderdia) Hamasekin hitz egiteko konpromisoa hartu du.Zeregin horretan, Abbas Gazara joango da "aurki", Fatahtik azaldu dutenez. Lurralde horretara egingo duen lehen bidaia izango da, 2007. urtetik.ISRAELEN ERANTZUNAAurrerapausoak aurrerapauso, palestinarrek jakin badakite Israelek eta AEBek erantzun egingo dutela.Besteak beste, Israelek Palestinako Aginte Nazionalaren izenean biltzen dituen zergak (Palestinako Aurrekontuen % 56 dira) ez ematea eta Abbasen Gobernua eroriaraztea mehatxu egin du.AEBek ere nazioarteko lankidetzaren bitartez emandako funtsak kenduko dituzten beldur dira.Egoera horri aurre egiteko, baina, palestinarrak herrialde arabiarrekin negoziatzen aritu dira azken hilabeteetan, eta hainbaten konpromisoa jaso dute (Qatarrena, kasu), dirua emateko. AMETSA, GERTUAGONBEko Estatu behatzaile izendapena lortu izanak ez du palestinarren egunerokoa aldatuko, eta ez dio amaiera emango Israelen kontrol militarrari, baina urrats garrantzitsua da Palestinak Estatu independentea izateko ametsa gertuago egon dadin.
Zure interesekoa izan daiteke
Osasunaren Mundu Erakundeak ohartarazi du egungo finantzaketa ez dela nahikoa etorkizuneko pandemia "are handiagoei" aurre egiteko
Egoera oso bestelakoa da duela hamar urtekoarekin alderatuta: mundua zatituago dago, zorpetuago eta herritarrak babesteko gaitasun txikiagoarekin. Ondorioz, osasun krisien ondorioak are suntsitzaileagoak izan litezke gizartean eta ekonomian.
Amnesty Internationalek ohartarazi du iaz heriotza-zigorrak % 78 igo zirela, 1981tik hona izandako kopururik handienera iritsi arte
2.707 kasu erregistratu ziren 2025ean, erakundeak 44 urtetan erregistratutako kopururik handiena. Exekuzio horien ia % 80 Iranen burutu ziren.
"Hondius" gurutzaontzia Rotterdamera iritsi da, garbiketa eta desinfekzio lanetarako
Itsasontzian zihoazen 27 lagunei osasun probak egingo dizkiete eta berrogeialdia egin beharko dute.
91 lagun hil dira dagoeneko Kongoko Errepublika Demokratikoan, ustez ebolak jota
Kongoko Errepublika Demokratikoko Osasun Ministerioaren arabera, kutsatutakoak, berriz, 350 dira.
Gazara zihoan beste flotilla bateko itsasontziak atzeman ditu Israelgo Armadak
Joan den ostegunean Turkiatik atera ziren ontziak. Israelgo Itsas Armadak ontzidia osatzen duten 57 ontzietatik 10 geldiarazi dituelakoan daude.
Txinak urtean gutxienez 17.000 milioi dolar gastatuko ditu AEBetako nekazaritza-produktuetan
Etxe Zuriak ohar batean jakitera eman duenez, bi buruzagiek lortu dituzten akordioak "mundu osoko enpresen eta kontsumitzaileen egonkortasuna eta konfiantza hobetuko dute".
Kubako Gobernuak gida bat zabaldu du eraso militar baten aurrean babesteko
"Babestu, eutsi, biziraun eta garaitu" dokumentuak hainbat gomendio biltzen ditu, hala nola edateko urarekin, elikagaiekin, irratiarekin, linternekin, botikinekin eta higiene-gaiekin motxila bat prestatzea. Horrez gain, aireko alarma-seinaleei eman beharreko arretaren berri jasotzen da.
OMEk "nazioarteko osasun publikoko larrialdia" deklaratu du Kongon eta Ugandan atzemandako ebola agerraldia dela eta
Zortzi kasu baieztatu dira Kongon, eta 246 kasu susmagarri eta 80 heriotza posible daude. Ugandan ere baieztatu dituzte kasuak.
'Hondius' ontzian bidaiatu zuen kanadar batek positibo eman du hantabirusean
Kasu honekin, jada 12 dira hantabirusak kutsatutako gurutzaontziko bidaiariak. Bestalde, Madrilen ospitaleratutako 70 urteko espainiarra egonkor dago eta hobera egiten ari da. Ez dago infomaziorik Frantzian oso larri ospitaleratuta dagoen 65 urteko emakumearen inguruan.
Zazpi zauritu, horietako lau larri, Modenan izandako auto harrapaketa batean
Atxikitzen saiatu den pertsona bati laban batekin egin dio eraso gidariak. Lekukoek baztertu egin dute istripua izan denik, "orduko 100 kilometro orduko abiaduran zihoalako autoa, Modena hirigunean".