Alec Reid apaiz iparrirlandarra hil da
Alec Reic apaiz katolikoa Dublingo erietxe batean zendu da, gaur goizaldean, 82 urte zituela. Ipar Irlandako bake prozesuaren ikurretako bat izan zen, bitartekari lan oso garrantzitsua egin zuelako gatazkaren bi aldeen artean, Gobernu britainiarraren eta mugimendu errepublikanoaren artean. IRAren desarmearen lekukoetako bat izan zen, eta Euskal Herrian ere oso ezaguna da, hemengo bake prozesuari egin dion ekarpenenarengatik. Ipar Irlandako bake prozesua bideratuta, bere ezagutzak munduko beste gatazka batzuetara helarazi zituen Reidek. Euskal Herriko bake prozesuaren alde lan handia egin zuen: Euskal elizaren bitartekaritzari esker, ETAren 2006ko su etenaren ondotik abian jarritako bake prozesuan parte hartze zuzena izan zuen. Garai hartan, egonaldi luzeak egin zituen Euskal Herrian eta isileko bilera asko egin zituen erakunde eta alderdiekin. Bake prozesu hark gerora porrot egin bazuen ere, sukaldeko lan handia egin zuen Reidek.
Erredentziotar ordenakoa zen, eta Belfast iparraldeko Clonard monasterioan igaro zituen bere bizitzako urterik gehienak, 40 urte baino gehiago. Bertatik jarraitu zuen protestanteen eta katolikoen arteko gatazka.
Tipperary (Irlanda) konderrian jaio zen, eta Irlandako bake prozesuan bere zeregina ezinbestekoa izan zen. Gerry Adams Sinn Feineko presidentearen eta John Hume SDLP alderdi laboristako buruaren artean, bitartekaritza lan mamitsua egin zuen Reidek. Isilpeko negoziazio haien ondotik etorri ziren bake prozesuaren abiapuntu izan ziren urratsak: IRAren su-etena eta Britainia Handiko Gobernuarekin abian jarri zen negoziazio prozesua.
1998ko apirilean, Ostiral Santuko Akordioa izenpetuta, indarkeria betiko desagertzeko ahaleginean lan emankorra egin zuen apaiz katolikoak. 2005ean IRAren desarmearen lekukoetako bat izan zen, Harold Good apaiz protestantearekin batera.
Mundu osoan oso ezaguna izan zen irudi bat utzi du Alec Reidek, Ipar Irlandako gatazkaren irudietako bat izan zena: 1988an, Belfasten, IRAko hainbat kideren aldeko hiletetan bi soldadu britainiar tiroz hil zituzten, eta Reid apaiza, gorpuetako baten aldamenean, belauniko jarri zen, eta azken igurtzia eman zion.
Bake prozesuren aldeko lan eskerga
Martin McGuinnes Sinn Feineko kideak Reiden ibilbidea txalotu eta haren izaera "umila" goraipatu du. Bake prozesuari egindako ekarpena "izugarria" izan dela adierazi du McGuinnesek. Bestalde, Gerry Adamsek "tristura handia" sentitzen duela adierazi du, "bake prozesuaren ikurretako bat galdu dugulako". Clonard monasteriotik, "bake prozesuaren sehaskatik", Reidek egin zuen lan eskerga nabarmendu du. "Londresek eta Dublinek elkarrizketari uko egiten zioten garaietan, Reidek hitz egitearen aldeko apustu garbia egin zuen", gaineratu du.
Zure interesekoa izan daiteke
Kubako Gobernuaren erantzuna, Trumpek "berehala" esku-hartzeko mehatxua egin ostean: "Ez gaitu kikilduko"
"Iranekin amaitu eta ia berehala", Kubaren "kontrola" hartzeko mehatxua egin zuen ostiralean AEBetako buruak. Era berean, Kubaren zein haren laguntzaileen kontrako zigor berriak iragarri zituen.
Saif Abukeshek ekintzailea 'shock' egoeran dago eta gose greba hasi du
Global Sumud Flotillako ekintzaileak legez ordezkatzen dituen Israelgo Adalah erakundeak baieztatu du Shikmako atxilotze zentroan (Ashkelon hirian) daudela Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek. Bestalde, salatu du kartzelan daudenetik tratu txarrak jasaten ari direla bi ekintzaileak, bai eta "galdeketa ilegalak" ere.
Trumpek 5.000 soldadu estatubatuar erretiratuko ditu Alemaniatik
Boris Pistorius Alemaniako Defentsa ministroak adierazi du AEBk soldadu estatubatuarrak Alemaniatik partzialki erretiratzea aurreikus zitekeela, baina erabaki horrek “argi uzten du Europak ardura handiagoa hartu behar duela bere segurtasuna bermatzeko”. AEBko armadak 36.000 soldadu baino gehiago ditu bertan aktibo.
Trumpek amaitutzat eman du gerra, Kongresuari baimena eskatzea saihesteko
AEBko presidenteak ostiral honetan Kongresuari helarazitako gutun batean baieztatu du Ekialde Hurbileko erasoak "eten" egin direla, nahiz eta eskualdean indar militarrei eutsi eta Teheranekin dituen negoziazioak baketik urrun egon.
Trumpek merkataritza ituna urratzea leporatu dio EBri, eta autoen gaineko muga zerga % 25era igoko du
Europako Batzordeak gezurtatu egin ditu Estatu Batuetako presidenteak egindako salaketak, eta muga-zergen neurri berrien aurrean bere interesak babesteko "aukerak" zabalik dituela ohartarazi du.
Israelek atxilotutako Flotillako ekintzaileak Greziatik aberriratzen hasi dira
Bi ekintzaile, Saif Abukeshek jatorri palestinarreko espainiarra eta Thiago Avila brasildarra, atxikita ditu Israelek, eta Espainiako eta Brasilgo gobernuek berehala askatzeko eskatu dute.
Milaka langile mobilizatu dira mundu osoan beren eskubideen alde, eta lan-baldintza hobeak eskatu dituzte
Europa, Amerika, Asia edota Afrikako hirietan martxa jendetsuak egin dituzte maiatzaren 1ean, soldata hobeagoak, lanaldiaren murrizketa eta prekarietatearen aurkako babes handiagoa aldarrikatzeko, besteak beste.
Iranek negoziatzeko beste proposamen bat bidali dio AEBri
Trumpek onartu du Iranek "aurrerapausoak" eman dituela bere proposamenean, baina ez du baztertzen aukera militarra.
Elon Muskek onartu du xAIk OpenAIren modeloak erabili dituela Grok entrenatzeko, destilazio bidez
Destilazioa AA modelo baten ikasitakoak beste bati transmititzeko praktika da; horrela, modelo txikiago batek sare neuronal handiagoen jokabidea imita dezake.
Israelek Global Sumud Flotillako bi ekintzaile eraman eta gainerakoak askatu ditu Kretan
Global Sumud Flotillak "legez kanpoko bahiketa" salatu du eta bi kide askatzeko nazioarteko presioa eskatu du; Israelek Gazaren aurkako itsas blokeoa defendatu du.