Netanyahuren lidergoa, aztergai Israelgo hauteskundeetan

Israelgo hauteslekuak zabalik daude, 26. Knesseteko (Israelgo Parlamentua) kideak aukeratzeko eta Benjamin Netanyahu lehen ministroak boterean jarraituko duen ala ez erabakitzeko. Legealdia Hamasek 2023ko urriaren 7an egindako erasoek, Gazaren aurkako erasoaldiak eta Ekialde Hurbilean egindako eskalada militarrek markatu dute.

Hauteskunde Batzorde Zentralaren arabera, 7,3 milioi pertsonak dute botoa emateko eskubidea, eta hauteslekuak 22:00ak arte egongo dira zabalik. Guztira, 12.018 hautesleku jarri dituzte herrialde osoan, Israelek Zisjordania okupatuan dituen kokalekuetan barne.

Guztira 38 alderdi aurkeztu dira hauteskundeetara, baina aurreikuspenen arabera, 11k soilik gaindituko dute Parlamentuan ordezkaritza lortzeko behar den botoen % 3,25eko muga. Inkestek oso lehia estua adierazi dute, eta bi bloke handietako edozeinek Gobernua osatzeko beharrezkoa den gehiengoa lortzeko zailtasunak aurreikusi dituzte.

Israelgo telebista kate nagusiek zabaldutako azken inkesten arabera, Gadi Eisenkot Armadako buruzagi ohia buru duen oposizio-blokea lehen ministroarena baino posizio hobean dago. Inkestek 52 eta 56 eserleku artean eman dizkiote, eta Netanyahuren blokeak, berriz, 50 jasoko lituzke. Kopuru horiek gehiengo parlamentarioa lortzeko beharrezkoak diren 61 eserlekuetatik urrun utziko lituzkete biak.

Alderdi arabiarrek 14 eta 16 eserleku artean lortuko lituzkete, inkesten arabera, baina oposizioaren babesa ez dago bermatuta.

Eisenkoten blokeak, Yashar! zentro-eskuineko alderdiko buruak, oposizioko hainbat alderdi biltzen ditu.

Netanyahu, bere aldetik, Likudeko buru da, alderdi judu ultraortodoxoen eta alderdi ultranazionalisten babesarekin. Bere egungo Gobernuko ordezkari nabarmenen artean Bezalel Smotrich Finantza ministroa eta Itamar Ben Gvir Segurtasun Nazionaleko ministroa daude.

Hauteskundeak legealdi nahasi baten ondoren iritsi dira, Netanyahuk bultzatutako erreforma judizialaren aurkako protesta jendetsuekin hasi eta 2023ko urriaren 7an Hamasek egindako erasoek, bahituak hartzeak eta ondoren Israelek Gazaren aurka egindako erasoaldiak nabarmen markatu baitzuten.

Egoera horri Libano eta Iranen aurkako eskalada militarrak gehitu zaizkio, azken urteotan eskualdeko tentsioa areagotu dutenak. 

Bozketak Israelgo populazio arabiarraren parte-hartzea ebaluatzea ere ahalbidetuko du, hau da, herrialdeko biztanleen % 20 inguru eta hautesleen % 17 inguru. Populazioaren sektore honek, Israelgo hiritartasuna duten palestinarrek eta euren ondorengoek osatua, botoa emateko eskubidea du, Jerusalem ekialdeko populazio palestinarrak ez bezala.

Hauteskunde Batzorde Zentralak ohartarazi duenez, baliteke egunean zehar zurrumurruak eta eduki engainagarriak zabaltzea Interneten; hori dela eta, herritarrei eskatu die informazioen jatorria egiaztatzeko, partekatu aurretik.

Bozketa orokorra gaur egingo bada ere, Israelek atzerrian dituen misio diplomatikoetako kideek urriaren 15ean bozkatu zuten, eta jardunean dauden militarrak hilaren 21ean hasi ziren botoa ematen.

Horregatik, AID Coalition erakunde estatubatuarrak bultzatutako Fly & Vote ekimenaren arabera, gutxienez 67.000 pertsona itzuli dira herrialdera hauteskundeetan parte hartzera, batez ere Europatik eta Estatu Batuetatik.

Hauteslekuen itxieraren ostean egingo dituzte lehen inkestak, eta emaitzari buruzko lehen orientazioa emango dute, baina Parlamentuaren behin betiko osaketak eta Gobernua osatzeko negoziazioek zehaztuko dute Netanyahuk karguan jarraitzea lortuko duen edo oposizioak kargutik kentzea lortuko duen.