Israelek gerra egoera ezarri du Gazatik eraso gogorra jaso ostean
Israelek Gazan egindako bonbardaketa gogorrek, Gazatik Israelera jaurtitako 5.000tik gora kohetek, eremu israeldarrak kontrolpean dituzten milizia palestinarren aurkako borrokek eta palestinarrek bahitutako dozenaka israledarrek markatu dute larunbat honetan modu gordinenean berpiztu den gerraren kapitulu berri bat.
Gutxienez 480 pertsona hil dira bi aldeen artean hamabi ordutan, 232 palestinarren aldean eta 250 israeldarren artean, eta 1.700 palestinar eta 1100 israeldar zauritu.
Larunbat goizean, "Al Aqsako ekaitza" izeneko erasoaldiak ustekabean harrapatu du Israel. Gazako miliziano palestinarrek lurrez, itsasoz eta airez egindako erasoa izan da, mugako eremuari eraso egin diote, eta Israelen barrena sartuta, aurrera egin ahal izan dute, Israelgo Gobernuaren eta Segurtasun Aparatuaren nahasmena probestuz. Izan ere, Isrealek Gazaren mugakide diren gune garrantzistuen eta komunitate israeldarren gaineko kontrola galdu du. Horietako batzuek ez dituzte, gainera, oraindik berreskuratu eta tentsioa handia da eremu horietan. Koheteek zerrendatik gertu dauden lekuetan jo dute, baina baita Israelgo erdialdean eta Jerusalemen edo Tel Aviven ere.
Eraso horren ondorioz hil dira oraindik zehaztu gabeko soldadu eta zibil kopuru bat. Gainera, gutxienez berrogeita hamar zibil eta militar bahitu dituzte milizianoek eta Gazan gatibu hartu dituzte.
Daud Shibab Jihad Islamikoaren bozeramaileak jakinarazi du Jihadek bat egiten duela Hamasen erasoarekin, eta adierazi du "erresistentzia palestinarreko erakundeen eskuetan dauden gatibu guztiak" askatzeko, lehenik "Israelgo kartzeletan dauden preso guztiak" askatu beharko dituztela, Haaretzek jasotako ohar baten arabera. Oraintxe bertan, B 'Tselem gobernuz kanpoko erakundearen arabera, 4500 preso palestinar inguru daude Israelgo kartzeletan.
Hamasek 16 urte baino gehiago daramatza Gaza kontrolatzen eta erasoaldia arrakasta militartzat jo du; "borrokarekin jarraitzeko" eta "epe luzera" aurre egiteko prest dagoela dio.
Gazatarren erasoei batu behar zaizkie israeldarren errepresaliak. Gazan egindako aire-erasoekin, Zerrendako bi dorre garai eraitsi ditu Israelek. Gainera, Israelgo agintariek elektrizitate-fluxua eten du inguru horretan eta zentral elektriko nagusia eten du; hala, Gazan lau orduz baino ez dute izango argia.
Gazan gelditu direnak beren etxeetan babestu dira, baina milaka lagunek ihes egin dute iparraldetik, Gaza hiriko errefuxiatu palestinarrentzako NBEren eskoletan ostatu hartzeko.
Arratsaldeko azken orduan, Israelgo indarrek milizianoen aurka borrokatzen jarraitzen zuten, gutxienez hogei tokitan, Gazaren mugakide den Israelgo lurraldean. Bertan, Al Qasam Brigadek 50 posizio eraso dituztela ziurtatu dute, horien artean base militarrak eta leku estrategikoak, hala nola Erezeko muga-pasabidea edo Ashkelon Israelgo espetxea.
"Israelgo herritarrok, gerran gaude"
Israelgo Armadak gerra egoera ezarri du gaur goizean Gazatik jaso duen eraso gogorraren ostean eta "Burdinezko ezpatak" operazioarekin erantzuten ari da, airetik Gaza bonbardatuz.
Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak argi hitz egin du: "Israelgo herritarrok, gerran gaude. Hau ez da operazio bat edo oldarraldi bat, gerra bat baizik". "Gure herria gerran dago, eta irabaztera goaz", gaineratu du lehen ministroak. Israelgo Segurtasun kontseiluaren premiazko batzarra antolatu du Netanyahuk, eta ohartarazi du "gure etsaiak sekula ikusi ez duen prezioa ordainduko" duela.
Arratsaldeko azken orduko mezuan, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak lurralde horretatik ihes egiteko deia egin die Gazako Zerrendako palestinarrei, eta Hamas dagoen leku guztiak "hondamendi" bihurtuko dituztela ohartarazi du.
"Hamas antolatuta dagoen leku guztiak, gaizkiaren hiri hau, Hamas ezkutatzen den eta jarduten duen duen leku guztiak txikituko ditugu. Gazako biztanleei esaten diet: atera zaitezte handik orain, leku guztietan eta indar osoz jardungo dugulako", adierazi du Netanyahuk.
"Gerra honek luze joko du. Gogorra izango da. Oraindik egun zailak datozkigtu aurretik. Baina gauza bat berma dezaket: Jainkoaren laguntzarekin, gu guztion indar bateratuen laguntzarekin, Israelen betierekotasunean dugun fedearen laguntzarekin, irabazi egingo dugu", gaineratu du.
Mahmud Abbas Palestinako Aginte Nazionaleko presidenteak ere segurtasun batzarra egin du bere gobernukideekin eman beharreko pausoak erabakitzeko.
"Presidenteak herritar palestinarrak babesteko argibideak eman ditu", Wafa albiste-agentzia palestinarrak zabaldu duen adierazpenean agertzen denez.
Era berean, Abbasek "kolono israeldarren eta okupazio indarren terrorismoaren aurka defendatzeko palestinarrek duten eskubidea" aldarrikatu du.
Azkenik, hilabeteotan Zisjordaniako herritarrei eraso egin dieten "kolono talde eta indar okupatzaileen krimenen aurrean palestinarren indarrari eusteko herritarrei beharrezko guztia emateko" deia egin du Abbasek.
Nazioarteko komunitatearen erantzuna
Palestinaren eta Israelen arteko muturreko indarkeriaren bolada berriak nazioarteko eragile gehienen berehalako erreakzioa eragin du.
Volker Türk NBEren Giza Eskubideetarako goi mandatariak palestinarren erasoa gaitzetsi du, eta "indarkeria berehala etetea" eskatu du, "alde guztiei eta eskualdeko herrialde nagusiei tentsioa jaisteko eta odol isurketa gehiago saihesteko".
Gainera, Brasilek, NBEko Segurtasun Kontseiluko presidente denak, organoaren "larrialdiko bilera" deitu du, eta, azkenean, igande honetan bertan bilduko da.
Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak adierazi duenez, "Israelek bere burua defendatzeko eskubidea du". Bestalde, AEBko Gobernuak errotik gaitzetsi du milizia palestinarrek Israelgo lurren eta herritarren kontra abiatutako operazioa, eta Israeli erasoetatik babesteko behar duen material guztia emango diola ziurtatu du.
Era berean, besteak beste, Espainia, Frantzia, Alemania, Portugal, Erresuma Batua, Txile, Mexiko, Uruguai, Kolonbia eta Australiak ere gaitzespena agertu dute. Errusiak indarkeria berehala etetea eta negoziazio mahaira itzultzea eskatu du.
Egiptok, Palestina eta Israelen arteko bitartekari nagusiak, bien arteko indarekria geldiarazteko bi potentziekin harremaetan dagoela esan du.
Israelek eta Gazako milizia palestinarrei indarkeria berehala uzteko eskatu diete gaur herrialde arabiarrek. Aldi berean, Iranek eta Iranen aldeko talde xiitek, Hizbulá libanoarrak eta Yemengo hutiek, babes argia erakutsi diete Palestinako miliziei estatu juduaren aurka.
Liga Arabiarrak (22 estatuk osatzen dute) ohar batean ohartarazi duenez, "palestinarren eta israeldarren arteko liskar armatuen zikloak etorkizun hurbilean egonkortasuna edo bakea lortzeko edozein aukera errealetik urruntzen du eskualdea".
Zure interesekoa izan daiteke
Nazio Batuen Erakundeak adimen artifiziala gobernatzeko eskatu die Estatuei eta enpresei: "Giza eskubide guztiak arriskuan daude"
Anthropic, OpenAI eta Google AA autoerregulatzeko segurtasun erakunde bat sortzea aztertzen ari dira, The Washington Post egunkariaren arabera. Donald Trumpek adierazi duenez, berriz, "AAk behar duen kontrol edo segurtasun mekanismo bakarra ni bezalako presidente indartsu eta argia da".
Eskoziak, Galesek eta Ipar Irlandak akordio historiko bat sinatu dute autodeterminazioaren alde
Cardiffen, Galesko hiriburuan egindako bileran independentziari buruzko erreferendumaren alde egiteko estrategia bateratua iragarri dute hiru buruzagiek.
Zentro-ezkerreko oposizioak garaipen estua lortu du Suedian, baina emaitza ez da ziurra oraindik
Hiru eserlekuren aldea baino ez du, 176 173ren kontra, eta ostiralerako espero da behin betiko emaitza, atzerritik iritsitako botoak zenbatuta. Ultraeskuinak indarra galdu du, eta Alderdi Kontserbadorearen atzetik geratu da.
Eskozia, Gales eta Ipar Irlandako liderrek independentziaren aldeko memorandum bat sinatuko dute gaur
Trumpek Irlandaren bateratzea laster gertatuko dela esan eta biharamunean iritsi da iragarpena. AEBko presidentearen adierazpenak oso kritikatuak izan dira Erresuma Batuan.
Zentro-ezkerreko oposizioko blokeak irabazi ditu Suediako hauteskundeak, inkesten arabera
Zentro-ezkerrak botoen % 51,3 eskuratu ditu eta Ulf Kristersson lehen ministro kontserbadoreak, berriz, % 46,8, SVT telebista publikoak egindako inkesta baten arabera.
AEBko Kongresuko demokratek IAren garapena geldotu nahi dute, sektoreko buruen alarmaren ostean, baina Trumpek esan du ez dela "gertatuko"
Asteartean bilera egingo dute Behe Ganberako demokratek, eta bertan "lehentasun garrantzitsu bat adimen artifizialaren inguruko ekintza izango da", aurreratu dute.
500 kolono israeldar inguru sartu dira Al Aksa meskitara juduen Urteberriko ospakizunetan
1967tik indarrean dagoen statu quoaren arabera (Israelek Ekialdeko Jerusalem okupatu zuenean), esparru hori musulmanen gurtzarako baino ez da, eta juduak bisitari gisa baino ezin dira sartu.
Ukrainak eta Errusiak elkarri eraso diote: bi pertsona hil eta dozenaka zauritu dira
Ukrainako indarrek Errusia ipar-mendebaldean eragin dituzte bi heriotzak, Nizhnekamsk udalerrian. Moskuk droneak erabiliz eraso dio Kievi, eta gutxienez bost lagun zauritu ditu. AEBren arabera, baina, bi herrialdeek nahi dute gatazka konpondu.
Trumpek esan du "gustatuko" litzaiokeela Irlanda batzea: "Lehenago edo geroago gertatuko da"
Irlandan dago egunotan AEBko presidentea, eta bertan egin ditu adierazpen polemiko horiek. Erreakzioak erreskadan etorri dira.
BRICSeko herrialdeek Ekialde Hurbilean neurriz jokatzea eta alde bakarreko zigorrak baztertzea erabaki dute
Indian bilduta, herrialde horiek 140 puntuko adierazpen zabal bat adostea lortu dute, eta, besteak beste, elkarrekin lan egiteko konpromisoa hartu dute, "merkataritzaren eta energiaren fluxua babesteko".