Jair Bolsonaroren proposamen nagusiak
Aurreikuspenak bete dira, eta Jair Bolsonaro Alderdi Sozial Liberaleko (PSL) hautagai ultraeskuindarra da gaurtik Brasilgo presidente hautetsia. Urtarrilaren 1ean hartuko du kargua, eta egun horretan hasiko da kanpainan agindutakoak martxan jartzen, Langileen Alderdiak 13 urtez ezarritako politikak atzean utzita.
Armadako kapitain izandakoa da, eta Brasilgo diktadura militarra (1964-1985) sutsuki defendatu du beti. Adierazpen arrazistak, matxistak eta homofoboak egin ditu kanpaina osoan, eta, norabide horretan, Brasilgo Gobernua goitik behera aldatzea proposatu du bere programan.
Hona hemen, bere proposamen nagusiak:
ARMEN SALMENTA
Brasilek bizi duen delinkuentzia-tasa altuari aurre egiteko, armen salmenta liberalizatzea proposatu du Bolsonarok. Azken datu ofizialen arabera, urtero 60.000 hilketa baino gehiago izaten dira herrialde horretan.
PSL alderdiak programan jasotakoaren arabera, armak "erreminta bizigabeak" dira, "pertsonak hiltzeko" edota "biziak salbatzeko" erabil daitezkeenak. Bolsonarok behin eta berriz esan du "armei esker hilketa kopurua gutxitu" egingo dela.
Arma bat izatea eta bere burua defendatzea herritar guztien eskubidea dela esan izan du presidente hautetsiak. Bide horretan, Poliziari indarra erabiltzeko askatasun osoa ematea ere nahi du, eta gaizkileak epaitzeko gutxieneko adina 16 urtera jaistea proposatu du.
ERLIJIOA
Balio katolikoak eta militarrak uztartuta, erlijioa erdigunean jarri du kanpaina osoan, programaren lelotik hasita: 'Brasil guztiaren gainetik, Jainkoa guztion gainetik'.
Hauteskundeetara aurkeztea erabaki zuen egunetik, Bibliaren pasarte bat zabaldu du lau haizeetara Bolsonarok: "Egia jakingo duzue, eta egiak libre egingo zaituzte".
Gobernu berria osatzeko prestatu duen lantaldean Eliza Ebanjelikoko kideak daude, enpresaburuekin eta ekonomistekin batera.
HEZKUNTZA
Brasilgo eskoletan "ideologia gehiegi" sartu direla uste du Bolsonarok, eta, horregatik, 1964ko erregimen militarraren "egia" herrialdeko haur guztiei erakustea "lehentasuna" dela adierazi du. Alessio Ribeiro Souto Armadako jeneral erretiratua izan da, besteak beste, Hezkuntzarako programa landu duena.
Brasilgo hiriburu guztietan eskola militarrak zabaltzea da PSL alderdiaren helburua, eta Hezkuntza ministro kargua ere militar baten esku utzi nahi dute.
"Hezkuntzako edukiak eta metodoak aldatu egin behar dira. Matematika, zientzia eta portuges gehiago. Doktrinamendurik ez, eta sexu-heziketa goiztiarrik ere ez", esan izan du Bolsonarok.
INGURUGIROA
Aldaketa Klimatikoari aurre egiteko Parisko Itunarekin ere ez dator bat Bolsonaro, eta presidente kargua hartu orduko Brasil akordio horretatik aterako dela hitz eman du, Donald Trump AEBko presidenteak hartutako bideari jarraituz.
Brasilgo enpresaburu handienek txalotu egin dute neurri hori. Nekazarien Batasun Demokratikoa (URD) erakundean herrialdeko lurjabe handiak batzen dira, eta, horien ustez, Pariskoak bezalako akordio batek ezin ditu erabaki Brasilgo ingurugiro politikak. Brasilek bere lurrak eta bere ingurugiroa kudeatzeko "legedi egokia" du, horien hitzetan.
EKONOMIA ETA PENTSIOAK
Ekonomiaz ezer gutxi dakiela esan du askotan presidente hautetsiak, baina Chicagoko Unibertsitateko ekonomia aditu bat aldamenean izan du hasiera-hasieratik aholkulari, eta horrek sinesgarritasuna eman dio enpresarien aurrean.
Neurri asko proposatu ditu, defizita murrizteko, horietako batzuk oso polemikoak. Besteak beste, Estatuko hainbat enpresa publiko pribatizatzea nahi du Bolsonarok, inflazioa % 4,5era jaisteko helburuarekin.
Pribatizazioen bidez lortutako diruarekin pentsioen sistema erreformatzea da beste helburuetako bat; erretiroa hartzeko adina 61 urtera jaitsi nahi du gizonezkoentzat, eta 56ra emakumezkoentzat.
Brasilgo Gobernuaren egituran ere aldaketak agindu ditu, ministerioen kopurua erdira (30etik 15era) murriztuko dituela iragarri baitu.
MIGRAZIOA
Mezu oso arrazistak zabaldu ditu kanpaina osoan. Brasilen eta Venezuelaren arteko mugan abuztuan izandako liskarrei konponbidea emate aldera, "venezuelarrentzako errefuxiatu-kanpalekuak sortzea" proposatu zuen.
"Brasilek ezin dizkie bere mugak denei zabaldu", azaldu zuen.
Zure interesekoa izan daiteke
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak.
Trumpek esan du AEBk "5.000 militar baino askoz gehiago" erretiratuko dituela Alemaniatik
Bestalde, Iranek gerrarekin amaitzeko bidali dion plana laster aztertuko duela adierazi du.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.
Ukrainar soldaduek emakume bat erreskatatu dute urrutiko agintearekin kontrolatutako robot bati esker
77 urteko emakumea onik ateratzea lortu dute robot baten laguntzarekin. Etxeraino eraman dute, eta onik iritsi da bertara.
Kubako Gobernuaren erantzuna, Trumpek "berehala" esku-hartzeko mehatxua egin ostean: "Ez gaitu kikilduko"
"Iranekin amaitu eta ia berehala", Kubaren "kontrola" hartzeko mehatxua egin zuen ostiralean AEBetako buruak. Era berean, Kubaren zein haren laguntzaileen kontrako zigor berriak iragarri zituen.
Saif Abukeshek ekintzailea 'shock' egoeran dago eta gose greba hasi du
Global Sumud Flotillako ekintzaileak legez ordezkatzen dituen Israelgo Adalah erakundeak baieztatu du Shikmako atxilotze zentroan (Ashkelon hirian) daudela Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek. Bestalde, salatu du kartzelan daudenetik tratu txarrak jasaten ari direla bi ekintzaileak, bai eta "galdeketa ilegalak" ere.
Trumpek 5.000 soldadu estatubatuar erretiratuko ditu Alemaniatik
Boris Pistorius Alemaniako Defentsa ministroak adierazi du AEBk soldadu estatubatuarrak Alemaniatik partzialki erretiratzea aurreikus zitekeela, baina erabaki horrek “argi uzten du Europak ardura handiagoa hartu behar duela bere segurtasuna bermatzeko”. AEBko armadak 36.000 soldadu baino gehiago ditu bertan aktibo.
Trumpek amaitutzat eman du gerra, Kongresuari baimena eskatzea saihesteko
AEBko presidenteak ostiral honetan Kongresuari helarazitako gutun batean baieztatu du Ekialde Hurbileko erasoak "eten" egin direla, nahiz eta eskualdean indar militarrei eutsi eta Teheranekin dituen negoziazioak baketik urrun egon.
Trumpek merkataritza ituna urratzea leporatu dio EBri, eta autoen gaineko muga zerga % 25era igoko du
Europako Batzordeak gezurtatu egin ditu Estatu Batuetako presidenteak egindako salaketak, eta muga-zergen neurri berrien aurrean bere interesak babesteko "aukerak" zabalik dituela ohartarazi du.