Monterroso
"Esnatu zenean, dinosauroa oraindik hantxe zegoen". Inoiz idatzi den ipuin motzenak behin eta berriz gertatu ohi den egoera azaltzen digu. Loak eta ametsek ez dute denborarik, nahi adina iraun lezakete, baina gertakizun batzuk iraunkorragoak dira, uste eta nahi baino gehiago luzatzen dira. Ideia eta pentsaera zenbait gizakia bezain zaharrak dira, garai bakoitzera egokitzeko indarra izan arren.
Azken egun hauetan ustekabea nagusitu da, inguruko eta kanpoko mugetan uste baitzuten ezaugarri batzuk zeuzkaten alderdiek ezingo zutela inoiz ordezkaritza lortu Pirinioen hegoaldean. Berehala azaldu den horri izena jartzen ahalegindu gara, Europako beste herrialde batzuetan lehenago sortu diren beste mugimendu eta taldeen parean jarri ditugu, baina ziur aski leku bakoitzean gertatutakoak ezaugarri eta eragile ezberdinak ditu.
Gaur egun eskuin muturra deitzen dugun hori XX. mendean sortu zen Europan. Nazismoa eta faxismoa krisi egoera larriari erantzuteko sortutako ideologiak dira. Ideologian oinarritutako masa mugimenduak dira biak, gizartea eta gizakien arteko harremanak nola antolatu ondo zehaztuta dute. Eredu politikoa eta euskarri dituen pentsamolde zutabeak idatzita daude…
Europan azken urteetan ernaldu eta zabaldu diren mugimenduek ez dute horrelako aurreantolaketarik. Gehienek krisiaren astinduak barreiatutako beldurra dute abiapuntu.Lana galtzeko beldurra edo lana galtzeagatik amorrua.Kanpotik etorritakoen mehatxua. Gure izaera eta betiko ohiturak ezabatu nahi dituztenen aurkako jarrera. Gure ezinegonaren errua baten bati leporatzeko beharra. Mugimendu hauei botoa ematen dietenak ez dira faxistak edo Hitleren jarraitzaileak, ahuleziaren eta ezinaren adierazle baizik.
Bigarren Mundu Gerra ondoren Europan sortutako lehia politikoak ezaugarri bereziak izan zituen, orduan kontinentea bitan zatitu zuen hesiaren bi aldetakoek krisi sakona gainditzeko premia zeukaten.Etsaiak irudi eta bandera ezagunak zeuzkan. Bloke bakoitzak kanpoan eta barruan zeuzkan arerioak. Gerra garaian zorigaiztoko ideologiak galtzaile izan ziren eta inork ez zituen bere egin nahi. Komunismoak ere bazeuzkan etsaiak, ugari eta anitzak, baina garaile izan ziren eta lurrean paradisua sor zitekeela agindu ziguten.
Baina hesiak erori eta hormak apurtu genituen.Bazirudien gatazken sasoia iragana zela, baten batek historiaren amaiera ere aldarrikatu zuen… baina, halako batean, esnatu ginen, eta betikoa ikusi genuen.Modu batera edo bestera deituta, era honetara edo hartara antolatuta esanahi bera duena: beldurra, etsipena, etsaiaren beharra, kanpokoarekiko mesfidantza… Horri izena jarri geniezaioke,baina ametsaren aurreko kontuak dira beti.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.