Gertakizunak
Pekingo Tiananmengo plazan orain dela 30 urte gertatutakoa historia garaikidearen irudi bihurtu da zalantzarik gabe. Berlingo harresiaren suntsiketa historiaren amaieraren lehen pausoa izan zen pentsalari zenbaiten aburuz, beste batzuek diote hasieraren leherketa dela. Mijail Gorvachov ekaitzak hezi zituen aztia da Mendebaldearentzat; traidore ustela bere herrikide askorentzat.
Historia ezustekoen katea da, gertaera orok amaitu arte ez digutelako erakusten bere emaitza. Gero, gainera, bakoitzak ustez gertatutako hori bere iritzi, pentsakera eta bizipenen arabera kontatu eta idatziko du. Sobiet Batasunaren erorketa eta Europako ekialdeko herrialdeen estatu egituraketaren aldaketa, arrazoi eta eragile askoren ondorio izan zen, baina Gorvachoven ausardia eta bulkada erabakigarriak izan ziren. Agintera iritsi zenetik iraganeko garai ilunak gainditzeko gardentasuna aldarrikatu zuen, herriek eta pertsonok ditugun oinarrizko eskubideak eskuratzeko, ”perestroika” berregituraketa eta berrikuntzak jarri zituen mahai gainean. Bere hitzek eman zieten zilegitasuna Europa osoan piztu eta garatu ziren mugimenduei. Demokrazia, parte-hartzea, lankidetza, elkarbizitza baketsua, armak murriztea eta armategietan sartzeko beharra…
Sobiet Batasuneko Alderdi Komunistako azken idazkari nagusiak nazioarteko harremanak eta munduaren oreka irauli zituen. Gorvachoven balentrien oihartzuna Txinaraino iritsi zen. Hango gazteek eta ikasleek estatuaren egitura astunetatik askatzeko deia egin zuten eta kalera irten ziren ordura arte ezagutu gabeko kemena eta indarra erakutsiaz. Munduko Alderdi Komunista haundienaren oinarriek dar-dar egin zuten. Zuzendaritza zatitu egin zen gertatzen ari zenari eman beharreko erantzuna finkatzeko eztabaidetan. Azkenean, jarrera gogorrena nagusitu zen Komite Zentralean, soldaduak eta tankeak bidali zituzten Tiananmenen elkartutako manifestarien aurka, eta itxuraz benetako sarraskia egin zuten, oraindik inork ez baitaki zenbat jende hil eta atxilotu zuten ekainaren lauko gauean.
1989 hartan, Gorvachov miresmenaren aldarean zeukan nunduak oso gogor gaitzetsi zuen Txinako agintari komunisten jokaera. Zigorrak ezarri zizkieten eta hartu-eman politikoak eten. Gorvachov aukeratu zutenean Sobiet Batasuneko agintari gorena izateko, edo Txinako ikasleek kalera irteteko erabakia hartu zutenean, inork ez zekien zer gerta zitekeen, nola erantzungo zuten herritarrek eta agintariek, zein izango zen piztutako suaren ondorioa. Gorvachov historiaren sotora bidlai genuen aspaldi; Txinako agintariak eraginkortasunaren eta fidagarritasunaren eredu bihurtu zaizkigu.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.