Abiy Ahmed Etiopiako lehen ministroak irabazi du Bakearen Nobel saria
Bakearen Nobel saria jasotzeko kinieletan ageri zen bere izena: Abiy Ahmed Etiopiako lehen ministroak irabazi du aurten saria, bakearen eta nazioarteko lankidetzaren alde egindako lanagatik eta, "batez ere, Eritrearekin mugaren inguruan sortutako gatazka konpontzeko egindako adiskidetze-itunagatik".
Etiopia eta Eritrea bi urtez (1998tik 2000.era) egon ziren gerran, eta 70.000 pertsona hil ziren gatazkaren ondorioz. Ahmed 2018ko apirilean heldu zen boterera, eta haren iritsiera erabakigarria izan zen bi herrialdeak berradiskidetzeko. Alde biek 2018ko irailean sinatu zuten ituna.
Nobelaren batzordeak aitortu duenez, "bakea ez da ekintza aldebakarrekoen bidez lortzen" eta Isaias Afwerki Eritreako presidentearen rola txalotu du, baina Ahmedek aparteko aintzatespena merezi duela uste du. Izan ere, gogorarazi duenez, Ahmed hainbat herrialdeen arteko harremanak hobetzen saiatu da, besteak beste, Eritrea eta Djibuti, Kenya eta Somalia, eta Sudango Gobernuaren eta oposizioaren artean.
Ahmedek Etiopian egin dituen erreformak ere goraipatu ditu Nobelaren epaimahaiak. "Bizitza eta etorkizun hobe baten itxaropena eman die herritar askori", nabarmendu dute. Agintaldiaren lehen 100 egunetan, larrialdi egoera bertan behera utzi zuen, milaka preso politikori amnistia eman zien, zentsura neurri batzuk kendu zituen, oposizioko alderdiak legeztatu zituen, ustelkeriagatik susmagarriak zirenak boteretik kendu zituen, eta emakumeen presentzia "areagotu" zuen aginte postuetan.
Dena dela, Nobelaren epaimahaiak ohartarazi du oraindik badirela "hainbat erronka". Hala nola, gatazka etnikoak —"adibide kezkagarriak ikusi ditugu azken hilabete eta asteetan"—. Horren harira, aitortu du errokak ikusita, baten batentzat goizegi izatea Ahmedi Nobela ematea, baina uste du lehen ministroaren "eginahalek aitortza eta babesa" merezi dutela.
"Etiopia Afrikako bigarren herrialde populatuena da, eta Afrika ekialdeko lehen ekonomia. Etiopia baketsu, egonkor eta arrakastatsu batek inguruko herrialde eta nazioen arteko anaitasuna indartuko du", adierazi dute Nobelaren batzordeko kideek.
Aurtengo 11 saridunak, gizonezkoak
Iaz Denis Mukwege Kongoko medikuak eta Nadia Murad ekintzaile irakiarrak jaso zuten Bakearen Nobel saria.
Aurten Greta Thunberg ingurumen-ekintzaile gazte eta Nobel Alternatiboaren aurtengo sariduna zegoen faboritoen artean, baina azkenean Ahmedek eramango du golardoa.
11 gizonezko saritu dituzte orain arte jakinarazitako bost Nobeletan —Ekonomiakoa falta da—. Emakumezkorik, beraz, ez dago zerrendan (salbuespen bakarra aurten iragarri duten 2018ko Nobel Literatura sariduna da: Olga Tokarczuk).
Zure interesekoa izan daiteke
Ebola kontrolik gabe zabaltzen ari da Kongoko Errepublika Demokratikoan eta 1.850 hildako eragin ditu jada
Inoiz izandako agerraldirik larrienak 4.053 kasu baieztatu ditu dagoeneko, eta MOEk "premiazko" erantzuna eskatu du.
Abelardo de la Espriellak Kolonbiako Presidentetza hartu du
Eskuin muturreko presidente berriak Cali aukeratu du inbestidurarako, Bogota hautatu beharrean, eta talde armatu ilegalekin elkarrizketari amaiera ematea eta legez kanpoko laboreak fumigatuko dituela iragarri du.
SpaceXen kohete batek Ilargiaren kontra talka egin duela esan du NASAk, baina adierazi du ez duela arriskurik ekarriko
2025eko urtarrilean jaurtitako Falcon 9 kohete baten goiko zatiak, planifikatu gabe, talka egin du Ilargiaren gainazalarekin, eguzki-jardueraren eta grabitate-indarren konbinazio baten ondorioz.
Iranek eta Omanek Ormuzen nabigatzeko bide berri bat adostu dute
Itsasarteko bide berri hori egiteko akordioa lortu izanak ez du esan nahi berriro irekiko dutenik, Iranek zehaztu duenaren arabera, AEBren eta Israelen arteko erasoaldi militarraren ondorioz itxi baitzuten.
Marokok dozenaka pertsona auzipetu ditu Ceutako krisiarekin lotutako delituengatik
Marokoko Giza Eskubideen Elkartearen arabera, 34 pertsona auzipetu dituzte Tetuanen (tartean, bost adingabe) eta 52, Nadorren.
Danubiok bere sekretuak agerian utzi ditu lehortearen ondoren: mamut baten aztarnak eta nazien ontziak azalera atera dira
Danubio ibaiak, Europako bigarren luzeenak, lehorte historikoa bizi du, eta bere ur-emaria murriztu denez, iraganeko aztarna harrigarriak utzi ditu agerian: mamut baten aztarnak azaldu dira Bulgarian, eta Bigarren Mundu Gerran hondoratutako dozenaka ontzi ikusgai geratu dira Serbian.
Gutxienez 14 pertsona hil eta 27 zauritu dira Errusiak Kiev eskualdean gauez egindako erasoetan
Brovary barrutian "sute handiak" izan dira biltegi batzuetan, eta baita Velyka Dymerka, Kvitneve eta Peremoga herrietan ere. Astearte honetan, Volodimir Zelensky Ukrainako presidenteak Errusiaren aurkako operazio gehiago egitekotan zela iragarri osteko erantzun gisa egin ditu Moskuk azken erasoak.
Bruselak esan du EBk "lanak ondo" egin dituela Ceutan, eta "migrazio erreformak bizkortzeko" eskatu du
Magnus Brunner Europako Barne eta Migrazio komisarioaren hitzetan, Ceutan lehertutako krisitik ateratako ondorio nagusia da Europar Batasuneko kideek "bat eginda" kudeatu behar dituztela migrazio politikak.
EBko Barne ministroek Ceutako krisia aztertuko dute gaur, ezohiko bilera batean
Europar Batasuneko Barne Ministroen Ezohiko Kontseilua gaur bilduko da, Espainiak eskatuta eta 22 estatu kidek babestuta, Ceutako migrazio-krisia aztertzeko eta Marokotik etorritakoen gorakadari erantzun bateratua emateko.
Marokok mafiei, desinformazioari eta itzulketei buruzko gaizki-ulertuei egotzi die Ceutako krisia
Marokoko Barne Ministerioak migratzaileak Ceutan masiboki sartu izanari buruzko lehen balorazioa egin du, eta 11 pertsona hil direla adierazi du. Rabaten esanetan, giza trafikoko sareek, desinformazio kanpainek eta Espainiako Auzitegi Gorenaren epai baten interpretazio okerrak eragin dute egoera. Epai horren ondorioez ohartarazi zion Marokok Espainiari, bertako iturri baten arabera.