Gehiengo oso zabal batek Konstituzio berri baten alde bozkatu du Txilen
Txilen igande honetan egindako erreferendumean emaitza argi eta garbia izan da. Boto-emaileen % 78,27k Augusto Pinochet diktadorearen garaiko (1973-1990) Konstituzioa bertan behera uztearen eta berri bat idaztearen alde bozkatu dute. Erreferendumean parte-hartzea % 50ekoa izan da, inoizko handiena. Egungo presidentearen eskuineko alderdien koalizioak porrota onartu du, izan ere, Konstituzio berria egitearen aurka agertu zen.
Parte-hartzeari dagokionez, egun historikoa izan da. Guztira, zazpi milioi pertsonak parte hartu dute igandeko erreferendumean, botoa emateko eskubidea zutenen % 50,60 inguru. 2012az geroztik, botoa ematea borondatezkoa denetik, Txilen inoiz izan den parte-hartze handiena izan da.
Konstituzio berria idaztea ez ezik, nola egin ere erabaki dute herritarrek. Gauzak horrela, boto-emaileek "Konbentzio Konstituzionala" deituriko bidearen alde egin dute, eta, beraz, zeregin horretarako beren-beregi aukeratutako herritarrek idatziko dute Karta Magna berria, politikarien esku-hartzerik gabe.
Plebiszitua herrialdeak bizi duen krisi sozial eta ekonomikoaren erdian egin dute. Manifestazioak eta protestak etengabeak izaten ari dira, eta 2019ko urritik 2020ko otsailera bitartean, 30 pertsona hil, 34.000 zauritu eta 8.800 pertsona inguru atxilotu zituzten.
Sebastian Piñera Txileko presidenteak porrota onartu du
Sebastian Piñera Txileko presidenteak erreferendumean izandako porrota "irmoa" izan dela onartu du. Vamos Chile eskuineko alderdien koalizioak, Sebastian Piñera bera buru duenak eta Konstituzio berri baten aurka agertu denak, bere porrota "irmoa" eta "gogorra" izan dela onartu du, baina lanean jarraituko dutela azpimarratu du defendatzen dituzten ideiak "prozesu konstituziogile honetan islatuta egon daitezen".
Erreferendumaren lehen emaitzak ezagutu ondotik, parte-hartze datua goraipatu du Piñerak. "Herriak irabazi du" eta "bakea indarkeriaren gainetik" jarri du, gaineratu du.
Txileko presidenteak adierazi du espero duela Konstituzio berri hau "batasunerako, egonkortasunerako eta etorkizunerako" tresna izatea, orain arte Pinochet diktadoreak utzitako Konstituzioak gizartea zatitu duela onartu ondoren.
Zure interesekoa izan daiteke
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.
Petro eta Trump Etxe Zurian bilduko dira gaur, tentsioa baretzeko ahaleginean
Kolonbiako presidenteak kafez eta txokolatez betetako saskia eramango du AEBko presidentearekin egingo duen bilerara. Trumpek bilera "ona" izatea espero du, AEBk Maduro preso hartu zuenetik agintari kolonbiarra "oso atsegin" jokatzen ari dela esanda.