Shinzo Abe, Japoniako tradizionalismo kontserbadorearen adierazgarri nagusietako bat
Shinzo Abe Japoniako lehen ministro ohiaren hilketarekin, korronte kontserbadore tradizionalistak adierazgarri nagusietako bat galdu du. Herrialdearen politika ekonomiko eta militarra eraldatu zuen, liberalizazioaren aldeko esfortzu eta gerraondoko bakezaletasunetik aldentzeko saiakera batekin.
Abek bi agintaldi eman zituen lehen ministro gisa, karguan urterik gehien pasa dituen agintaria bihurtuz. 2020an kargua utzi zuen, kolitis ultzerosoak jota, argudiatu zuenez, nerabezarotik zuen osasun arazoa.
Junichiro Koizumi aurrekoaren tonu apurtzailean eta Nobusuke Kishi aitona eta lehen ministro ohiaren (1957-1960) printzipioetan oinarrituz, Abe 1982an hasi zen politikan, Shintaro aitaren aholkulari bezala; eta bertatik mailak igotzen joan zen, mehatxu existentzialen inguruko mezuei esker. Aberen ustez, Txina edo Ipar Korea Japoniarentzako mehatxu nagusiak ziren.
Foto: EFE
Yasukuni eta autodefentsa kolektiborako eskubidea
Yasukuni gerra santutegira 2013an egindako bisitan, Aberen jarrera agerian geratu zen. Txinarentzako eta bi Koreentzako Japoniaren iragan inperialaren ikurra da tokia.
Yasukunin egindako agerraldia, bi urte geroago gertatu beharrekoaren atarikoa izan zen: autodefentsa kolektiborako eskubidea lortzeko adierazpena aurkeztu zuen, hau da, Japoniari atzerrian tropak zabaltzeko gaitasuna ematea, eraso batean aurrean herrialdea eta haren aliatuak defendatzeko helburuarekin.
Hala ere, eskubidea Japoniako Konstituzioan jasotzeko orduan porrot egin zuen, eta gaiak zatiketa sortzen jarraitzen du herrialdean.
Taiwango aliatua eta Trumpen laguna
Arlo militarrean bezala, politika ekonomikoak ere ez zituen xedeak bete.
Bi urteko hazkundearen ostean, 2020ko udaberrian herrialdea atzeraldian sartu zen berriro, koronabirus pandemiaren aurreneko hilabeteetan zehar. Hala ere, Abek Japoniaren nazioarteko jarrera finkatzeko aprobetxatu zuen, Taiwanen aliatu zintzo gisa agertuz. Milioika txerto erraztu zizkion herrialdeari, nahiz eta Txinak uhartearen gaineko subiranotasuna aldarrikatu.
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen laguna izan zen. AEBko buruzagiarekin bildu zen atzerriko lehen agintaria izan zen, 2016ko hauteskundeetan garaipena lortu ondoren, eta 2019an, Trumpek Japonia bisitatu zuenean, alfonbra gorria jarri zion.
Gaixotasunak, eskandaluek (bere Justizia ministro ohiaren atxiloketa) eragindako gainbeherak eta pandemiaren lehendabiziko hilabeteetako kudeaketari egindako kritikek dimisioa ematera bultzatu zuten, 2020ko abuztuan. Horrela, ezin izan zuen bere ametsa bete, Joko Olinpikoen inaugurazio ekitaldian parte hartzea, alegia. Hala ere, arduradunek zeremonia 2021era atzeratu behar izan zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.