Salman Rushdie, islamiar fundamentalismoa haserretu zuen idazlea
Salman Rushdie jatorri indiarreko idazle britainiarrari eraso egin diote ostiral honetan, New Yorken (AEB) egindako aurkezpen batean labankadak emanez.
Rushdiek urteak eman ditu mehatxupean The Satanic Verses (1988) eleberriagatik, Irango agintariek blasfematzat hartu zutena, eta Ruhollah Jomeini aiatola irandarrak 1989an idazlearen heriotza eskatzeko fatua edo dekretua eman zuena.
Irango Gobernua Jomeiniren fatuatik urrundu zen azkenean, baina, 2012an, hango fundazio erlijioso erdi ofizial batek Rushdie hiltzeko saria 2,8 milioi dolarretik 3,3 milioi dolarrera igo zuen.
Aipatutako lanaz gain, saiakeragileak Midnight 's Children (1981) bezalako eleberriak argitaratu ditu, eta 1981ean Booker Saria irabazi zuen, "irabazle guztien artean eleberririk onena" izendatuta.
Bere estiloak, zenbait aldiz errealismo magiko hispanoamerikarrarekin konparatuta, hainbat polemika piztu ditu ideologia politiko eta sozial ezberdinei eta erlijioei egiten dizkien kritikengatik.
Bere laugarren eleberria, The Satanic Verses, fikzioa gogoeta filosofikoarekin eta umorearekin uztartzen duen lana da. Horrek musulman xiiten haserreak piztu zituen, Koranaren, Mahomaren eta fede islamiarraren aurkako iraintzat hartu zutenak, eta debekatu egin zuten Indian, Pakistanen, Egipton, Saudi Arabian eta Hegoafrikan, besteak beste.
Ordutik, Rushdiek hainbat heriotza-mehatxu jaso ditu, baita Ruhollah Jomeini aiatolak igorritako fatua (dekretu erlijiosoa) ere, garai hartan Irango buruzagi gorena zena. Horregatik, gobernu britainiarrak poliziaren babesa jarri zion idazleari.
Bere ibilbidean zehar, Rushdiek hainbat kondekorazio eta izendapen jaso ditu bere ibilbideagatik, eta 2008ko urtarrilean, The Times egunkariak bere 50 idazle britainiar onenen zerrendako 13. postuan kokatu zuen.
2000. urteaz geroztik, Rushdie Estatu Batuetan bizi izan da, eta, 2012an, Joseph Anton: A Memoir argitaratu zuen, The Satanic Verses eleberriari buruzko polemikaren ondorioz bizitakoen kontakizuna.
Rushdie obra polemikoarekin lotutako azken biktima izan da; izan ere, hura argitaratu zenetik, hainbat pertsona hil edo zauritu egin dituzte: 1989an, bi erlijio-buru musulman hil zituzten Bruselan, liburuaren zentsuraren aurka agertu zirelako; Ettore Capriolo italiarrari arma zuriz eraso egin zioten 1991ko uztailaren 3an; haren homologo japoniarra 1991ko uztailaren 12an hil zuten; 1993ko uztailaren 3an, berriz, Turkiako Sivas herrian, 37 pertsona hil zituzten eleberria turkiarrera itzuli zuen idazlearen aurkako atentatuan; eta urte horretako urriaren 11n Norvegiako liburuaren editorea, William Nygaard, hiltzen saiatu ziren.
Bilbora bisita
2011n, idazle indiar-britainiarrak Bizkaiko hiriburua bisitatu zuen Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdia inauguratzeko. Ekitaldian, askatasunari, zentsurari eta autozentsurari buruzko hausnarketa egin zuten, non, idazleak argi utzi zuenez, "gauza horiek heriotza dira artista batentzat".
Zure interesekoa izan daiteke
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.