Datozen urteotan presidente izango dena aukeratzeko prest dira Brasilen
Pandemiaren kudeaketa ukatzaileak, erakunde demokratikoen aurkako etengabeko erasoek, albiste faltsuei emandako oihartzunak eta Luiz Inacio Lula da Silva etsai politikoaren itzulerak markatutako lehen legegintzaldiaren ostean, beste lau urte eman nahi ditu boterean Jair Bolsonaro Brasilgo presidenteak.
Lula agertu da Brasilgo herritarren artean faborito eskubide politikoak berreskuratu zituenetik argitaratu diren inkesta guztietan. Ustelkeriagatik epaitu eta zigortu zuten, eta 580 egun eman zituen espetxean, harik eta Auzitegi Gorenak haren kontrako zigor guztiak aho batez baliogabetu zituen arte, frogatu baitzen zigortu zuen epaileak ez zuela modu inpartzialean jokatu. Politikara itzulita, zaila izango du Bolsonarok hura atzean uztea.
Lulak, aurreko agintaldian (2003-2010), ospe handia izan zuen langile-klaseen eta errenta baxuenak dituzten herritarren artean, eta haren aldeko boto-asmoa % 45etik gora kokatzen dute inkestek; are gehiago, aurreikuspen baikorrenek lehen itzulian lehia erabakita geratzea espero dute. Gizarteko geruza zabalen babesa du, hala nola gazteak, langabetuak, errenta baxuko familiak, ikasleak, emakumeak eta baita katolikoak ere.
Bolsonarori % 36ko babesa iragartzen diote inkestek, eta lehen itzuliko erronka nagusi izango du faboritoarekiko aldea murriztea bigarren itzulira pasatzeko. Egungo presidenteak azken lau urteetako politiken bidetik eutsiko duela hitzeman du, batez ere, estatu-enpresa estrategikoen pribatizazioari dagozkionak, Petrobras kasu; haren bitartez bete nahi du bere kanpainako promesa handiena dena, munduko erregairik merkeena izatea. Sektore kontserbadoreenen eta aberatsenen babesa du, baina Eliza Ebanjelikoko kideena ere, Brasilen botere handia dutenak.
Lulak hauteskundeak irabaziko balitu ere, Kongresua Brasilgo historia hurbileko kontserbadoreena izango da ziurrenik, eta hori erronka garrantzitsua izango da buruzagi sindikal ohiarentzat, bere promesen artean programa sozialak areagotzea eta ingurumen-kontrol handiagoak ezartzea baitaude.
Telebistako azken eztabaida
Igande honetan jokatuko den lehen itzuliaren atariko, ostegunean, telebistari adi izan dira brasildarrak, hautagaien arteko azken eztabaidari so. Bi hautagai nagusien arteko erasoak eta akusazioak izan dira eztabaida horretan nabarmenena.
Lula da Silvaren kontrakoak izan ziren eraso gehienak, haren aurka egin zuten gainerako hautagai guztiek, lider progresistak igandean bigarren itzulirik behar izan gabe izendapena bermatuko duen beldur. Horren aurrean, Lulak bere burua defendatu behar izan du, batez ere bere gobernuko ustelkeria eskandaluen inguruko erasoen aurrean.
Bolsonaro ere, maila txikiagoan, erasoen jomuga izan da, Lularen partetik, batez ere; hark egungo Gobernuaren eta presidentearen senideen ustelkeria eskandaluak ekarri ditu ahora.
Gainerako hautagaiek Bolsonaro ere eraso zuten, herrialdean 686.000 hildako inguru utzi dituen pandemiaren aurrean egindako zalantzazko kudeaketarengatik; brasildarrak gosez daudela ukatzen duten adierazpenengatik, eta mundu osoan kritikatzen diren ingurumen politikak garatzeagatik.
Jarraipena EITBn
EITBk gertutik jarraituko du hauteskunde eguna, bai erredakzioetatik bai bertatik bertara.
Arantxi Padilla, EITBk Latinoamerikarako duen berriemailea, bertan da hauteskundeen aurreko orduetan herritarren arteko sentipenen eta giroaren lekuko.
Igandean, hauteskunde eguneko interes puntuetan izango da Padilla, eta bertatik bertara emango du egunak uzten duenaren berri.
Zure interesekoa izan daiteke
Jameneik esan du "milaka pertsona" hil direla protestetan, eta Trumpi egotzi dio horren ardura
Irango buruzagi gorenak nabarmendu duenez, "gertaera oso ankerrak jazo dira, hala nola gazteak meskitetan giltzapetzea eta bizirik erretzea, edo neskato, gizon eta emakume babesgabeak hiltzea, atzerritik hornitutako armekin". Testuinguru horretan, Iranen "gobernu berri bat ezartzeko unea" dela adierazi du Trumpek.
Trumpek ezarritako muga-zergei "erantzun bateratua" eman nahi die EBk
Antonio Costa Europako Kontseiluko presidenteak adierazi duenez, Europak "oso jarrera irmoa izango du beti nazioarteko zuzenbidearen defentsan, edonon dela ere, eta, jakina, EBko estatu kideen lurraldetik hasita".
Netanyahuk dio AEBk ez zuela Israelekin koordinatu Gazarako Batzorde Exekutiboaren iragarpena
Ohar batean, tonu kritikoan hitz egin du AEBko Administrazioari buruz. Dena den, ez du sakondu Israelgo Gobernuak AEBeko presidenteak iragarritako zerrendarekin dituen desadostasunen inguruan.
Milaka lagun kalera atera dira Danimarkan eta Groenlandian Trumpen asmoen kontra protesta egiteko
Milaka pertsona bildu dira eguerdian Kopenhageko udaletxearen aurrean, eta protestak izan dira Aarhusen, Aalborgen, Odensen eta Koldingen. Arratsaldean beste manifestazio bat egin dute Groenlandiako hiriburuan, Nuuken.
Trumpek bete egin du mehatxua: muga-zergak ezarri dizkie Europako zortzi herrialderi Groenlandia babesteagatik
Danimarkak, Norvegiak, Suediak, Frantziak, Alemaniak, Erresuma Batuak, Herbehereek eta Finlandiak % 10eko muga-zerga ordaindu beharko dute otsailetik aurrera, eta % 25ekoa ekainaren 1ean hasita, AEBk "Groenlandia osorik erosteko" akordioa lortu arte.
Trumpek Tony Blair, Marco Rubio eta Jared Kushner jarri ditu Gaza berreraikitzeko Batzorde Exekutiboaren baitan
Donald Trump bera izango da batzorde horren buru. Azken orduotan, Erdogan, Al Sisi eta Milei Turkiako, Egiptoko eta Argentinako buruzagiei ere batzordera biltzeko eskaintza egin die AEBko presidenteak.
Portugalek presidente berria aukeratuko du, ultraeskuindar bat eta ministro ohi sozialista bat faborito direla
Lehenengoa, Andre Ventura, irabazle jotzen dute inkestek, nahiz eta balizko bigarren itzulian porrota iragartzen dioten.
Minnesotako epaile batek ICEko agenteen jarduna mugatu du
ICEko agente batek tiroz emakume bat hil ondoren sortutako protestetan modu baketsuan parte hartzen duten manifestariak atxilotzea eta gas negar-eragilea erabiltzea debekatu die, besteak beste.
Irango aire-espazioa ekiditeko gomendioa egin die AESAk Europako airelineei
Agentziak ohartarazi du Irango aireko defentsak alarma egoeran daudela, eta horrek handitu egiten duela aireontzi zibil bat mehatxu gisa oker identifikatzeko arriskua.
Delcy Rodriguez Trumpen "aginduetara" dagoela esan du Maria Corina Machadok
Trumpek, bestalde, Machadorekin kontaktuan jarraitzeko asmoa du, eta "errespetu handia" dion emakumea dela esan du, ostegunean Etxe Zurian izandako bileraren ostean.