EBko liderrek bat egin dute Trumpen mehatxuen aurrean, baina gerra komertziala saihestu dute

Donald Trump AEBko presidenteak Groenlandia indarrez hartzeko edo Europari muga-zergak ezartzeko egindako mehatxuen aurrean, Europar Batasuneko buruzagiek bat egin dute astelehen honetan. Ziurtatu dutenez, blokeak Defentsa indartzeko premiari heldu behar dio, eta Europako finantzazio-mekanismoak aurkitu behar ditu gastu horri aurre egiteko, baina betiere Washingtonekin gerra komertzial batean sartu gabe.

Errusiak Ukraina inbaditu izanak paradigma-aldaketa ekarri du, eta Europako blokea aurrekontu militarra handitzera, kontinenteko segurtasunaz gehiago arduratzera eta inbertsio militar handiei aurre egiteko formulak aurkitzera behartu du. Ildo horretan, Europako liderrek sakoneko eztabaida abiatuko dute egunotan Bruselako Egmont jauregian.

Goi-bilera informalaren muina Donald Trump Etxe Zurira bueltatzeak markatuko du. Izan ere, NATOren kideei gastu militarra BPGaren % 5eraino igotzea eskatu die. Aldi berean, AEBko presidenteak Europari muga-zergak ezartzeko aurreikuspenarekin eta Danimarkaren lurralde autonomoarekin den Groenlandiarekin dituen asmoekin egonkortasun euroatlantikoa mehatxatu du.

Horren aurrean, Mette Frederiksen Danimarkako lehen ministroak berretsi du uhartea ez dagoela salgai, eta "denek" errespetatu behar dutela "munduko estatu nazional guztien subiranotasuna". Era berean, "EBko kideen babes handia" duela adierazi du, eta eremu artikoan presentzia militar handiagoa izatea proposatu du, bai Danimarkarena, bai NATOrena, eskualdean egonkortasuna bermatzeko.

Gihar militarra indartzeko Europar Batasunak duen eginkizunaren eztabaida estrategikoari dagokionez, Europak "bake garaian balego bezala" pentsatzea deitoratu du Danimarkako buruzagiak. "Ez dut esaten gerran gaudenik, baina pentsamoldea aldatu behar dugu, larrialdi-sentimendua behar dugu", adierazi du Europako buruzagiekin bildu aurretik.

"Ez dut uste izua zabaldu behar denik, baina orain aurrerapausoa eman eta bizkortu egin behar dugu, Errusia eta Putin ez baitira Ukrainarentzat soilik mehatxua, baizik eta gu guztiontzat, eta geure burua defendatzeko prest egon behar dugu", adierazi du Eskandinaviako buruzagiak.

Emmanuel Macron Frantziako presidenteak adierazi duenez, Trumpen adierazpenek "europarrak batuago egotera eta segurtasun kolektiboaren auziari erantzuteko aktiboagoak izatera bultzatzen dituzte". Hala, industria-oinarria indartzeko eta Defentsan gehiago inbertitzeko beharra azpimarratu du, betiere erosketa militarrak egiterakoan "Europak lehentasuna" izanda.

"Lehentasuna agenda estrategikoa eta gure mugen segurtasuna dira. Eta merkataritza kontuetan erasotzen badigute, Europak, sendo mantentzen den potentzia den aldetik, errespetarazi eta, beraz, erreakzionatu egin beharko du", adierazi du Trumpek Europako kideei egindako mehatxu komertzialei buruz.

Bestalde, Donald Tusk Poloniako lehen ministroak Estatu Batuekin "beharrezkoak ez diren gerra komertzialak" saihesteko deia egin du, eta Trumpen ikuspegiagatik eta Groenlandiaren inguruan egindako mehatxuengatik nolabaiteko "harridura" onartu duen arren, EBk bere interesak defendatu eta batuta jarraitu behar duela azpimarratu du.

"Testuinguru arraro batean, gure elkartasunari eta batasunari egiten diogun lehen test serioa da, aliatuen arteko arazo horiek ditugun lehen aldia baita", aitortu du, eta paradoxa bat dela, Errusiaren mehatxu eta Txinaren hedapen betean, Europak Estatu Batuekin "gatazka" izatea.

Argudio bera erabili du Kaja Kallas EBko Atzerri Politikarako goi ordezkariak ere: "Ez dago irabazlerik gerra komertzialetan". "Estatu Batuek merkataritza gerra hasten badute, barre egingo duena Txina izango da. Oso lotuta gaude. Estatu Batuak behar ditugu, eta haiek ere gu behar gaituzte", adierazi du, eta ohartarazi du muga-zergak txarrak direla enpleguarentzat eta kontsumitzaileentzat Atlantikoaren bi aldeetan.

Europako iturriek diotenez, goi-bilera informalaren lehen zatia, hain zuzen ere, harreman transatlantikoei buruzkoa izan da. Puntu horretan, liderrek Washingtonekiko harremana eta sor daitezkeen arazoei konponbideak aurkitzeko beharra baloratu dituzte, eta adostasun handia lortu dute bi aldeentzat kaltegarria izango litzatekeen gerra komertziala saihesteari buruz.

Europako oinarri industriala da eztabaida honen beste puntuetako bat. Olaf Scholz Alemaniako kantzilerrak gai horri buruz hitz egin du, eta azpimarratu du europarrak orain jabetu direla kontinentean sektore militarra garatzeak duen garrantziaz.