Trumpen muga-zergak zertan diren ulertzeko gida
Donald Trump AEBko presidenteak muga-zerga politiken arloan neurri ugari iragarri dutu azken egunotan, iragarri ondoren zuzendu edo zehaztuak batzuk. Iragarpen horiek herrialde eta bloke ekonomiko kaltetuen erantzun-oldea eragin du.
Orain arte, altzairuaren eta aluminioaren inportazioen muga-zergak eta Mexiko, Txina eta Kanadatik datozen produktuei intentsitate eta irismen desberdinarekin aplikatutakoak sartu dira indarrean.
Trumpek Europar Batasuneko (EB) ardoa eta beste edari alkoholdun batzuk zergapetzeko mehatxua egin ondoren, honako hau da egoera:
Indarrean dauden AEBetako muga-zergak
Martxoaren 4tik aurrera:
· % 25eko muga-zergak Mexikotik eta Kanadatik etorritako inportazioei (% 10ekoa Kanadako produktu energetikoen kasuan). Karga horietatik salbuetsita daude, oraingoz, automobilaren sektorea eta merkataritza askeko itunak (T-MEC) estaltzen dituen ondasunak. Eremu horietan, zergak apirilaren 2an sartuko dira indarrean.
· % 10eko muga-zergak Txinako produktuei. Karga horri % 10eko aurreko beste karga bat gehitu behar zaio, otsailetik indarrean dagoena.
Martxoaren 12tik aurrera:
· Munduko herrialde guztietako altzairu eta aluminioaren inportazioen % 25eko muga-zergak. Kanadaren kasuan tasa hori % 50eraino igoko zuela esatera iritsi zen Trumpek.
Iragarrita dauden eta data duten AEBetako muga-zergak
Apirilaren 2an:
· Aurreikuspenen arabera, indarrean sartuko dira T-MECek babestutako Mexikoko eta Kanadako produktuen muga-zergak eta bi herrialde horietako automobil-sektorekoak, aldi baterako kanpoan geratuak.
· Nekazaritzako, farmaziako eta automobilen sektoreko produktuen inportazioen muga-zergak indarrean jartzea espero da, baita mikrotxipenak eta erdieroaleenak ere. % 25 ingurukoak izan daitezke.
Iragarritako baina behin betiko datarik gabeko AEBetako muga-zergak
AEBk otsailaren 13an iragarri zuen produktu estatubatuarrak zergapetzen dituzten herrialdeei "erantzuteko" muga-zergak ezarriko zizkiela. "Aste" edo "hilabete" batzuen epean etor daitezkeela esan zuen Trumpek.
AEBko muga-zergen mehatxuak
Otsailaren 21ean, Trumpek agindu exekutibo bat sinatu zuen, enpresa estatubatuarrei tasa digitalak ezartzen dizkieten herrialdeei muga-zergak ezartzeko mehatxua eginez.
Ostegun honetan, AEBko presidenteak mehatxu egin du ardoari eta Europar Batasunetik (EB) datozen gainerako edari alkoholdunei % 200eko zerga ezarriko diela, Bruselak whisky estatubatuarraren inportazioak zergapetzeko dituen asmoak direla eta.
Beste herrialde batzuen eta merkataritza-blokeen eranztuna
Trumpen administrazioak iagarritako neurri horiek guztiek erantzun ugari eragin dituzte kaltetutako herrialde edo blokeen aldetik, eta AEBen aurkako neurriak ere iragarri dituzte:
· EB: Europako Batzordeak (EB) 26.000 milioi euroko balioa duten produktu estatubatuarren inportazioen gaineko muga-zerga mailakatuak aplikatuko ditu, AEBk altzairuaren eta aluminioaren esportazioei ezarritako kargei erantzuteko.
Apirilaren 1ean 4.500 milioko balioa duten produktu estatubatuarrak zergapetuko ditu, eta apirilaren 13an 18.000 milioirainokoak.
Zergapetutako produktuak industria-ondasunak (altzairua, aluminioa, ehunak, etxetresna elektrikoak...) eta nekazaritza-ondasunak (eskortako hegaztiak, behi-haragia, arrautzak, barazkiak eta itsasoko elikagaiak) lirateke.
· Txina: Txinako Gobernuak bi muga-zerga ezarri dizkie AEBko produktuei, bata otsailaren 10ean eta bestea martxoaren 10ean. Karga horiek % 10 eta % 15 artekoak dira, eta petrolioari, gasari, ikatzari, kotoiari eta nekazaritza- eta abeltzaintza-produktuei eragiten diete.
· Kanada: Kanadako Gobernuak 20.700 milioi dolarreko balioa duten produktu estatubatuar batzuei % 25eko muga-zerga kobratzen hasi da ostegun honetatik (martxoak 13), besteak beste, ordenagailuak, erremintak eta altzairua.
AEBk altzairuari eta aluminioari jarritako zergei erantzuteko muga-zerga horiek martxoaren hasieratik 30.000 milioi dolar kanadarreko (19.170 milioi euro) balioa duten produktuetan aplikatzen zituenei gehitzen zaizkie.
· Mexiko: Mexikok apirilaren 2ra arte itxarongo du AEBk ezarritako muga-zergei erantzuteko.
Zure interesekoa izan daiteke
Petrolioaren prezioa 100 dolarretik gorakoa da upeleko, Iranen aurkako gerra dela eta
Horren ondorioz, nabarmen garestitu da gasolinaren eta gasolioaren prezioa.
Iranek Mojtaba, Khameneiren semea, izendatu du buruzagi goren berri
Hashem Hosseini Bushehri aiatolari dagokio orain, Adituen Batzarreko Idazkaritzaren arduraduna den heinean, "erabakia publikoki iragartzea".
Iranen eta Libanoren aurkako erasoak areagotu eta petrolio azpiegiturak bonbardatu ditu Israelek
Iranen aurkako erasoek, bereziki Teheran helburu dutenek, ez dute etenik. Hodei toxiko batean murgilduta esnatu da hiriburua, lehen aldiz petrolio instalazioei eraso baitie Isralek. Gerraren bederatzigarren egunean, Beirut bonbardatu du estreinakoz Netanyahuren armadak.
Trumpek Irango buruzagi goren berriari ohartarazi dio ez duela "luze iraungo" AEBren onespenik gabe
"Ziurtatu nahi dugu ni hemen ez nagoenean AEB ez dela hamar urtetik behin Iranengatik arduratuko", esan du AEBko presidenteak.
Israelek gutxienez lau pertsona hil ditu Beiruteko hotel batean egindako erasoan
Gutxienez lau pertsona hil dira igande honetan Israelek Beiruteko itsas pasealekuan hotel baten aurka egindako erasoan, sei eguneko erasoaldiaren baitan hiriaren erdigunean egin duen lehenengoan. Israelek esan du Irango Guardia Iraultzaileko komandanteak harrapatu dituela bertan.
Gutxienez 300 pertsona hil dira Kongoko Errepublika Demokratikoko meatze batean izandako beste luizi batean
Gutxienez 300 pertsona hil dira Rubaya meatze eremuan izandako luizi batean, Kongoko Errepublika Demokratikoaren ipar-ekialdean. Asteartean 200 pertsona hil ziren bertan, eta urtarrilaren 28an, 400 baino gehiago.
Israelek petrolio azpiegiturei eraso die Teheranen eta hodei toxikoa eragin du
Teheran ke-laino toxiko batean murgilduta esnatu da gaur, Israelek goizaldean petrolio instalazioen aurka egindako erasoen ondorioz.
250 pertsona hil dira astebete baino gutxiagoan Kongoko Errepublika Demokratikoko meategi batean
Martxoaren 3an, 200 pertsona baino gehiago hil ziren lur-jausi batek harrapatuta; gaur, beste luizi batek gutxienez 40 biktima eragin ditu. Rubayako meategian hilabete pasatxoan gertatutako hirugarren luizia da gaurkoa, eta larriena urtarrilaren 28koa izan zen, 400 pertsonatik gora hil baitziren orduan.
Iranek gaur "eraso oso gogorra" jasoko duela esan du Trumpek
Irango Atzerri ministro Seyed Abbas Araghchik AEBko presidenteari erantzun dio "Irango indar armatuak erantzuteko prest" daudela, erasoaldia areagotzea badu helburu.
Gerra gogortu egin da, baina Iranek esan du ez diela eskualdeko beste herrialdeei eraso egingo
Ultrakontserbadoreek gogor kritikatu dute Irango presidente Masud Pezeshkian, gerraren erasoak jasan dituzten herrialdeei barkamena eskatzeagatik. Horregatik, hasiera batean esandakoak zuzendu ditu presidenteak.