Pepe Mujica Uruguaiko presidente ohi eta Latinoamerikako ezkerraren ikonoa zendu da - test cache
Pepe Mujica Uruguaiko presidente izandakoa (2010-2015) hil egin da gaur, Yamandu Orsi herrialdeko egungo presidenteak baieztatu duenez.
"Atsekabe handiz jakinarazi behar dugu Pepe Mujica gure kidea hil zela. Presiedntea, militantea, erreferentea eta gidaria. Faltan botako zaitugu, Aitona maitea. Eskerrik asko eman diguzun guztiagatik eta zure herriarekiko duzun maitasun sakonagatik", azaldu du Orsik X sare sozialean.
Bestalde, bere indar politikoak, Frente Ampliok, sare sozial berean argitaratu duenez, "Pepe ez zen lider bat bakarrik izan. Mundua ulertzeko modu bat izan zen. Bere ahotsa geratzen zaigu, bere adibidea, bere itxaropena. Beti arte, lagun".
Gaur goizean, haren bikotekideak, Lucia Topolansky presidenteordeak, aurreratu zuen Mujica zainketa aringarriak jasotzen ari zela, iaz atzeman zioten hestegorriko minbizia azken fasean sartu zelako.
Ezkerreko buruzagiak 2024ko apirilaren 29an iragarri zuen esofagoan tumore bat topatu ziotela, eta aurretik pairatzen zuen gaixotasun immunologikoa batuta, osasuna asko kaskartzen zitzaiola. Handik gutxira, tumorea txarra zela jakinarazi zuen, eta erradioterapia eman behar ziotela. Urtarrilean minbizia gibelera hedatu zitzaiola jakinarazi zuen. "Hiltzen ari naiz", aitortu zuen orduan.
Hori dela eta, ordutik oso agerraldi publiko gutxi egin ditu Mujicak. Martxo hasieran Yamandu Orsi Uruguaiko presidentearen inbestiduran izan zen, eta hilabete horren amaieran, omenaldia jaso zuen Fronte Zabalaren lehen ekitaldi jendetsutik 54 urte betetzen zirela eta.
Erreakzioak
Claudia Sheinbaum Mexikoko presidenteak "sakon" deitoratu du Mujicaren heriotza, eta haren jakinduria, pentsamendua eta sinpletasuna nabarmendu ditu, Latinoamerikarentzako "eredu" izan delako.
Brasilek Uruguaiko presidente ohiaren heriotza deitoratu du, "lagun handia", "Latinoamerikaren integrazioaren egile nagusietako bat" eta "gure garaiko humanista garrantzitsuenetako bat" dela esan du bertako Atzerri Ministerioak ohar ofizial batean.
Gustavo Petro Kolonbiako presidenteak "iraultzaile handi" gisa definitu du Mujica. "Agur, lagun. Nahiago nuke Latinoamerikak egunen batean ereserkia izango balu, nahiago nuke Hego Amerikak egunen batean Amazonia izena hartuko balu", adierazi du sare sozialetan.
Bestalde, Luis Arce Boliviako presidenteak esan du "bihotza erabat goibelduta" duela Mujicaren heriotzagatik, "itxaropen, umiltasun eta justizia sozialaren aldeko borrokaren benetako itsasargia" baitzen.
Gabriel Boric Txileko presidentea bat etorri da Mujicak "gauzak hobeto egin daitezkeen itxaropena" uzten duela esatean, baita "bihotza taupaka dugun eta munduan bidegabekeria dagoen bitartean borrokan jarraitzea merezi duelako uste negoziaezina" ere.
Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak doluminak adierazi ditu Uruguaiko presidente ohiaren heriotzagatik, eta "mundu hobe batean" sinetsi eta politika "bihotzetik" bizi izan zuela gogorarazi du.
"Mundu hobea. Horretan sinetsi, militatu eta bizi izan zen Pepe Mujica", idatzi du Sanchezek X sare sozialean, eta jarraian gaineratu du: "politikak zentzua hartzen du horrela bizitzen denean, bihotzetik". Gainera, Sanchezek Mujicaren senideei eta uruguaitarrei "besarkadarik estuena" eman die, eta "Mujica, betirako" mezuarekin amaitu du bere mezua.
Imanol Pradales lehedakariak doluminak eman dizkio Uruguaiko presidente ohiaren familiari, eta Mujica "duintasunaren, konpromisoaren eta umiltasunaren erreferentea" dela esan du, "bere sustraiak dauden lekuan ere arrastoa uzten jarraitzen duelako, hemen Euskadin".
"Politikaren buru nagusienetako bat joan da, erreferente politiko eta pertsonala, baina bizitzari, etikari eta balioei buruzko gogoeta zoragarriak uzten dizkigu. Lurra arina izan dakizula, Pepe Mujica", idatzi du Maria Chivite Nafarroako presidenteak X sare sozialean.
"Zure euskal herri zaharrak ez zaitu inoiz ahaztuko, Pepe. Beti jaikiko gara zurekin! Eskerrik asko lagun!", idatzi du Arnaldo Otegi EH Bilduko buruzagiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Petrolioaren prezioa, gorantz: 111 dolarrera iritsi da; Iranen aurkako erasoaren aurretik, 72 dolarrean zegoen
Trumpen ultimatuma amaitzeko ordu batzuk falta direnean, Irango gerra gelditzeko balizko akordio baten zain jarraitzen dute merkatuek.
Trump: "Ormuz zabaldu ezean, gau bakarrean suntsi dezakegu herrialde osoa"
Euskal Herrian goizaldeko 02:00ak direnean amaituko da Ormuzko itsasartea zabaltzeko Trumpek Irani emandako epea. Iranek Pakistanen bitartekaritzarekin proposatutako 10 puntuko dokumentua ez zaio, nonbait, nahikoa iruditu AEBko presidenteari. Iranek esan du negoziazioak ez direla mehatxuekin bateragarri. Israelek, bitartean, irandarrei ohartarazi die ez daitezela trenean ibili ez badute bizia arriskuan jarri nahi.
Trumpek Artemis II.aren misioko tripulatzaileekin hitz egin du eta izan duten ausardia eskertu die
AEBko presidenteak tripulazioarekin hitz egin zuen, Ilargiaren alde ezkutua behatu ondoren, egindako misio historikoagatik zoriontzeko. "Gaur Historia egin duzue, eta harro sentiarazi duzue Amerika osoa, izugarri harro", esan zuen Trumpek elkarrizketan.
Artemis II misioak Lurrera itzultzeko bidaia hasi du, Ilargiaren alde ezkutua behatu ondoren
Aurreikusita zegoen bezala, misioko lau astronautek —Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch eta Jeremy Hansen— Lurrarekiko komunikazioa galdu dute, 40 minutuz. Tarte horretan, satelitearen alde ezkutua behatu dute eta inoiz ikusi gabeko tokien argazki eta datuak bildu dituzte.
Artemis II misioa: "Gizakia Lurretik inoiz urrunen egon den tokira iritsi gara"
Lau astronautak gaur sartu dira Ilargiaren orbitan, eta satelitearen alde ezkutua behatzen hasiko dira. Lehen irudiak erakusten hasi da NASA gaur.
Iranek AEBren su-eten proposamena baztertu eta gerra behin betiko bukatzeko eskatu du
Iranek hamar puntuko proposamen bat helarazio dio AEBri, Pakistanen bitartez, gatazka erabat bukatzeko helburuarekin. Trumpen arabera, "ez da nahikoa", eta Iran osorik suntsitzeko mehatxua bota du, berak jarritako epea betetzen bada.
Ormuzko itsasartetik igarotzeko "protokoloa" negoziatzen ari dira Iran eta Oman
"Elkarrizketa hauen helburua da ontziak Ormuzko itsasartetik segurtasunez pasatzeko prozedura aztertzea", esan du gaur, astelehenarekin, Ismail Bagaei Irango Atzerri Ministerioko bozeramaileak.
AEB, Iran eta hainbat bitartekari 45 eguneko balizko su-eten bat negoziatzen egon litezke
Bestalde, Irango Atzerri ministroaren bozeramaileak esan du ez dituela Trumpen ultimatumak onartuko, "negoziazioa ez delako ultimatumekin, hilketekin edo gerra krimenak burutzeko mehatxuekin bateragarria".
17 eta 45 urte arteko gizon alemaniarrek baimena beharko dute hiru hilabete baino gehiagoz herrialdetik irteteko
Urtarrilaren 1ean indarrean sartu zen soldadutza lege berriaren arabera, herrialdetik kanpora hiru hilabetetik gorako egonaldiak egiteko Armadaren baimena beharko dute. Alemaniako Defentsa Ministerioko bozeramaile baten arabera, ordea, zerbitzu militarra borondatezkoa den bitartean baimenak emantzat joko dira.
Trumpek asteartera arte luzatu dio Irani Ormuzeko itsasartea irekitzeko ultimatuma
AEBko ekialdeko 20:00ak arte luzatu du epea. Asteazken goizaldea izango da Teheranen. Bien bitartean, Iranen hildakoak ugaritzen ari dira etengabe estatubatuarren eta israeldarren erasoen ondorioz.